Морфология › аарчы
аарчы
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аарчы | аарчылар |
| Родительный | аарчынын | аарчылардын |
| Дательный | аарчыга | аарчыларга |
| Винительный | аарчыны | аарчыларды |
| Местный | аарчыда | аарчыларда |
| Исходный | аарчыдан | аарчылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аарчым | аарчыларым |
| ты | аарчың | аарчыларың |
| Вы | аарчыңыз | аарчыларыңыз |
| он, она | аарчысы | аарчылары |
| мы | аарчыбыз | аарчыларыбыз |
| вы | аарчыңар | аарчыларыңар |
| Вы (мн.) | аарчыңыздар | аарчыларыңыздар |
| они | аарчысы | аарчылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аарчыныкы | аарчылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аарчым | аарчың | аарчыңыз | аарчысы | аарчыбыз | аарчыңар | аарчыңыздар | аарчысы |
| Родительный | аарчымдын / аарчымын | аарчыңдын / аарчыңын | аарчыңыздын | аарчысынын | аарчыбыздын | аарчыңардын | аарчыңыздардын | аарчысынын |
| Дательный | аарчыма | аарчыңа | аарчыңызга | аарчысына | аарчыбызга | аарчыңарга | аарчыңыздарга | аарчысына |
| Винительный | аарчымды / аарчымы | аарчыңды / аарчыңы | аарчыңызды | аарчысын | аарчыбызды | аарчыңарды | аарчыңыздарды | аарчысын |
| Местный | аарчымда | аарчыңда | аарчыңызда | аарчысында | аарчыбызда | аарчыңарда | аарчыңыздарда | аарчысында |
| Исходный | аарчымдан / аарчыман | аарчыңдан / аарчыңан | аарчыңыздан | аарчысынан | аарчыбыздан | аарчыңардан | аарчыңыздардан | аарчысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аарчыларым | аарчыларың | аарчыларыңыз | аарчылары | аарчыларыбыз | аарчыларыңар | аарчыларыңыздар | аарчылары |
| Родительный | аарчыларымдын / аарчыларымын | аарчыларыңдын / аарчыларыңын | аарчыларыңыздын | аарчыларынын | аарчыларыбыздын | аарчыларыңардын | аарчыларыңыздардын | аарчыларынын |
| Дательный | аарчыларыма | аарчыларыңа | аарчыларыңызга | аарчыларына | аарчыларыбызга | аарчыларыңарга | аарчыларыңыздарга | аарчыларына |
| Винительный | аарчыларымды / аарчыларымы | аарчыларыңды / аарчыларыңы | аарчыларыңызды | аарчыларын | аарчыларыбызды | аарчыларыңарды | аарчыларыңыздарды | аарчыларын |
| Местный | аарчыларымда | аарчыларыңда | аарчыларыңызда | аарчыларында | аарчыларыбызда | аарчыларыңарда | аарчыларыңыздарда | аарчыларында |
| Исходный | аарчыларымдан / аарчыларыман | аарчыларыңдан / аарчыларыңан | аарчыларыңыздан | аарчыларынан | аарчыларыбыздан | аарчыларыңардан | аарчыларыңыздардан | аарчыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аарчымын | аарчыбыз |
| 2е лицо | аарчысың | аарчысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аарчысыз | аарчысыздар |
| местный · 1е лицо | аарчыдамын | аарчыдабыз |
| местный · 2е лицо | аарчыдасың | аарчыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аарчыдасыз | аарчыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | аарчыданмын | аарчыданбыз |
| исходный · 2е лицо | аарчыдансың | аарчыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аарчыдансыз | аарчыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
аарчы-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аарчыймын / аарчыйм | аарчыйсың | аарчыйсыз | аарчыйт | аарчыйбыз | аарчыйсыңар | аарчыйсыздар | аарчышат / аарчыйт |
| Прошедшее определенное время | аарчыдым | аарчыдың | аарчыдыңыз | аарчыды | аарчыдык | аарчыдыңар | аарчыдыңыздар | аарчыды / аарчышты |
| Прошедщее неопределенное время | аарчыганмын / аарчыгамын / аарчыгам | аарчыгансың | аарчыгансыз | аарчыган | аарчыганбыз | аарчыгансыңар | аарчыгансыздар | аарчыган |
| Прошедшее субъективное время | аарчыптырмын / аарчыпмын | аарчыптырсың / аарчыпсың | аарчыптырсыз / аарчыпсыз | аарчыптыр | аарчыптырбыз / аарчыппыз | аарчыптырсыңар / аарчыпсыңар | аарчыптырсыздар / аарчыпсыздар | аарчышыптыр / аарчыптыр |
| Прошедшее длительное | аарчычумун | аарчычусуң | аарчычусуз | аарчычу | аарчычубуз | аарчычусуңар | аарчычусуздар | аарчычу |
| Неопределенное будущее время | аарчырмын | аарчырсың | аарчырсыз | аарчыр | аарчырбыз | аарчырсыңар | аарчырсыздар | аарчыр |
| Условное наклонение | аарчысам | аарчысаң | аарчысаңыз | аарчыса | аарчысак | аарчысаңар | аарчысаңыздар | аарчышса / аарчыса |
| Желательное наклонение | аарчыгым | аарчыгың | аарчыгыңыз | аарчыгысы | аарчыгыбыз | аарчыгыңар | аарчыгыңыздар | аарчыгысы |
| Повелительное наклонение | аарчыйын | аарчы | аарчыңыз | аарчысын | аарчыйлы | аарчыгыла | аарчыңыздар | аарчысын |
| Наклонение намерения | аарчымакчымын / аарчымакмын | аарчымакчысың / аарчымаксың | аарчымакчысыз / аарчымаксыз | аарчымакчы / аарчымак | аарчымакчыбыз / аарчымакпыз | аарчымакчысыңар / аарчымаксыңар | аарчымакчысыздар / аарчымаксыздар | аарчымакчы / аарчымак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аарчыбаймын / аарчыбайм | аарчыбайсың | аарчыбайсыз | аарчыбайт | аарчыбайбыз | аарчыбайсыңар | аарчыбайсыздар | аарчышпайт / аарчыбайт |
| Прошедшее определенное время | аарчыбадым | аарчыбадың | аарчыбадыңыз | аарчыбады | аарчыбадык | аарчыбадыңар | аарчыбадыңыздар | аарчышпады / аарчыбады |
| Прошедщее неопределенное время | аарчыбаганмын | аарчыбагансың | аарчыбагансыз | аарчыбаган | аарчыбаганбыз | аарчыбагансыңар | аарчыбагансыздар | аарчыбаган |
| Прошедшее субъективное время | аарчыбаптырмын | аарчыбаптырсың | аарчыбаптырсыз | аарчыбаптыр | аарчыбаптырбыз | аарчыбаптырсыңар | аарчыбаптырсыздар | аарчыбаптыр |
| Неопределенное будущее время | аарчыбасмын | аарчыбассың | аарчыбассыз | аарчыбас | аарчыбаспыз | — | — | аарчыбас |
| Условное наклонение | аарчыбасам | аарчыбасаң | аарчыбасаңыз | аарчыбаса | аарчыбасак | аарчыбасаңар | аарчыбасаңыздар | аарчышпаса / аарчыбаса |
| Повелительное наклонение | аарчыбайын | аарчыба | аарчыбаңыз | аарчыбасын | аарчыбайлы | аарчыбагыла | аарчыбаңыздар | аарчыбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | аарчуу |
| -ыш | аарчыш |
| -мак | аарчымак |
| -май | аарчымай |
| -баш | аарчыбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | аарчыган |
| -ар | аарчыр |
| -бас | аарчыбас |
| -уучу | аарчуучу |
| -чу | аарчычу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | аарчый |
| -ып | аарчып |
| -ганы | аарчыганы |
| -ганча | аарчыганча |
| -гыча | аарчыгыча |
| -майынча | аарчымайынча |