Морфология › аары
аары
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аары | аарылар |
| Родительный | аарынын | аарылардын |
| Дательный | аарыга | аарыларга |
| Винительный | аарыны | аарыларды |
| Местный | аарыда | аарыларда |
| Исходный | аарыдан | аарылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аарым | аарыларым |
| ты | аарың | аарыларың |
| Вы | аарыңыз | аарыларыңыз |
| он, она | аарысы | аарылары |
| мы | аарыбыз | аарыларыбыз |
| вы | аарыңар | аарыларыңар |
| Вы (мн.) | аарыңыздар | аарыларыңыздар |
| они | аарысы | аарылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аарыныкы | аарылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аарым | аарың | аарыңыз | аарысы | аарыбыз | аарыңар | аарыңыздар | аарысы |
| Родительный | аарымдын / аарымын | аарыңдын / аарыңын | аарыңыздын | аарысынын | аарыбыздын | аарыңардын | аарыңыздардын | аарысынын |
| Дательный | аарыма | аарыңа | аарыңызга | аарысына | аарыбызга | аарыңарга | аарыңыздарга | аарысына |
| Винительный | аарымды / аарымы | аарыңды / аарыңы | аарыңызды | аарысын | аарыбызды | аарыңарды | аарыңыздарды | аарысын |
| Местный | аарымда | аарыңда | аарыңызда | аарысында | аарыбызда | аарыңарда | аарыңыздарда | аарысында |
| Исходный | аарымдан / аарыман | аарыңдан / аарыңан | аарыңыздан | аарысынан | аарыбыздан | аарыңардан | аарыңыздардан | аарысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аарыларым | аарыларың | аарыларыңыз | аарылары | аарыларыбыз | аарыларыңар | аарыларыңыздар | аарылары |
| Родительный | аарыларымдын / аарыларымын | аарыларыңдын / аарыларыңын | аарыларыңыздын | аарыларынын | аарыларыбыздын | аарыларыңардын | аарыларыңыздардын | аарыларынын |
| Дательный | аарыларыма | аарыларыңа | аарыларыңызга | аарыларына | аарыларыбызга | аарыларыңарга | аарыларыңыздарга | аарыларына |
| Винительный | аарыларымды / аарыларымы | аарыларыңды / аарыларыңы | аарыларыңызды | аарыларын | аарыларыбызды | аарыларыңарды | аарыларыңыздарды | аарыларын |
| Местный | аарыларымда | аарыларыңда | аарыларыңызда | аарыларында | аарыларыбызда | аарыларыңарда | аарыларыңыздарда | аарыларында |
| Исходный | аарыларымдан / аарыларыман | аарыларыңдан / аарыларыңан | аарыларыңыздан | аарыларынан | аарыларыбыздан | аарыларыңардан | аарыларыңыздардан | аарыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аарымын | аарыбыз |
| 2е лицо | аарысың | аарысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аарысыз | аарысыздар |
| местный · 1е лицо | аарыдамын | аарыдабыз |
| местный · 2е лицо | аарыдасың | аарыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аарыдасыз | аарыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | аарыданмын | аарыданбыз |
| исходный · 2е лицо | аарыдансың | аарыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аарыдансыз | аарыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
аары-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аарыймын / аарыйм | аарыйсың | аарыйсыз | аарыйт | аарыйбыз | аарыйсыңар | аарыйсыздар | аарышат / аарыйт |
| Прошедшее определенное время | аарыдым | аарыдың | аарыдыңыз | аарыды | аарыдык | аарыдыңар | аарыдыңыздар | аарышты / аарыды |
| Прошедщее неопределенное время | аарыганмын / аарыгамын / аарыгам | аарыгансың | аарыгансыз | аарыган | аарыганбыз | аарыгансыңар | аарыгансыздар | аарыган |
| Прошедшее субъективное время | аарыптырмын / аарыпмын | аарыптырсың / аарыпсың | аарыптырсыз / аарыпсыз | аарыптыр | аарыптырбыз / аарыппыз | аарыптырсыңар / аарыпсыңар | аарыптырсыздар / аарыпсыздар | аарышыптыр / аарыптыр |
| Прошедшее длительное | аарычумун | аарычусуң | аарычусуз | аарычу | аарычубуз | аарычусуңар | аарычусуздар | аарычу |
| Неопределенное будущее время | аарырмын | аарырсың | аарырсыз | аарыр | аарырбыз | аарырсыңар | аарырсыздар | аарыр |
| Условное наклонение | аарысам | аарысаң | аарысаңыз | аарыса | аарысак | аарысаңар | аарысаңыздар | аарышса / аарыса |
| Желательное наклонение | аарыгым | аарыгың | аарыгыңыз | аарыгысы | аарыгыбыз | аарыгыңар | аарыгыңыздар | аарыгысы |
| Повелительное наклонение | аарыйын | аары | аарыңыз | аарысын | аарыйлы | аарыгыла | аарыңыздар | аарысын |
| Наклонение намерения | аарымакчымын / аарымакмын | аарымакчысың / аарымаксың | аарымакчысыз / аарымаксыз | аарымакчы / аарымак | аарымакчыбыз / аарымакпыз | аарымакчысыңар / аарымаксыңар | аарымакчысыздар / аарымаксыздар | аарымакчы / аарымак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аарыбаймын / аарыбайм | аарыбайсың | аарыбайсыз | аарыбайт | аарыбайбыз | аарыбайсыңар | аарыбайсыздар | аарышпайт / аарыбайт |
| Прошедшее определенное время | аарыбадым | аарыбадың | аарыбадыңыз | аарыбады | аарыбадык | аарыбадыңар | аарыбадыңыздар | аарышпады / аарыбады |
| Прошедщее неопределенное время | аарыбаганмын | аарыбагансың | аарыбагансыз | аарыбаган | аарыбаганбыз | аарыбагансыңар | аарыбагансыздар | аарыбаган |
| Прошедшее субъективное время | аарыбаптырмын | аарыбаптырсың | аарыбаптырсыз | аарыбаптыр | аарыбаптырбыз | аарыбаптырсыңар | аарыбаптырсыздар | аарыбаптыр |
| Неопределенное будущее время | аарыбасмын | аарыбассың | аарыбассыз | аарыбас | аарыбаспыз | — | — | аарыбас |
| Условное наклонение | аарыбасам | аарыбасаң | аарыбасаңыз | аарыбаса | аарыбасак | аарыбасаңар | аарыбасаңыздар | аарышпаса / аарыбаса |
| Повелительное наклонение | аарыбайын | аарыба | аарыбаңыз | аарыбасын | аарыбайлы | аарыбагыла | аарыбаңыздар | аарыбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | ааруу |
| -ыш | аарыш |
| -мак | аарымак |
| -май | аарымай |
| -баш | аарыбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | аарыган |
| -ар | аарыр |
| -бас | аарыбас |
| -уучу | ааруучу |
| -чу | аарычу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | аарый |
| -ып | аарып |
| -ганы | аарыганы |
| -ганча | аарыганча |
| -гыча | аарыгыча |
| -майынча | аарымайынча |