Морфология › ачкыл
ачкыл
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ачкыл | ачкылдар |
| Родительный | ачкылдын | ачкылдардын |
| Дательный | ачкылга | ачкылдарга |
| Винительный | ачкылды | ачкылдарды |
| Местный | ачкылда | ачкылдарда |
| Исходный | ачкылдан | ачкылдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ачкылым | ачкылдарым |
| ты | ачкылың | ачкылдарың |
| Вы | ачкылыңыз | ачкылдарыңыз |
| он, она | ачкылы | ачкылдары |
| мы | ачкылыбыз | ачкылдарыбыз |
| вы | ачкылыңар | ачкылдарыңар |
| Вы (мн.) | ачкылыңыздар | ачкылдарыңыздар |
| они | ачкылы | ачкылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ачкылдыкы | ачкылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ачкылым | ачкылың | ачкылыңыз | ачкылы | ачкылыбыз | ачкылыңар | ачкылыңыздар | ачкылы |
| Родительный | ачкылымдын / ачкылымын | ачкылыңдын / ачкылыңын | ачкылыңыздын | ачкылынын | ачкылыбыздын | ачкылыңардын | ачкылыңыздардын | ачкылынын |
| Дательный | ачкылыма | ачкылыңа | ачкылыңызга | ачкылына | ачкылыбызга | ачкылыңарга | ачкылыңыздарга | ачкылына |
| Винительный | ачкылымды / ачкылымы | ачкылыңды / ачкылыңы | ачкылыңызды | ачкылын | ачкылыбызды | ачкылыңарды | ачкылыңыздарды | ачкылын |
| Местный | ачкылымда | ачкылыңда | ачкылыңызда | ачкылында | ачкылыбызда | ачкылыңарда | ачкылыңыздарда | ачкылында |
| Исходный | ачкылымдан / ачкылыман | ачкылыңдан / ачкылыңан | ачкылыңыздан | ачкылынан | ачкылыбыздан | ачкылыңардан | ачкылыңыздардан | ачкылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ачкылдарым | ачкылдарың | ачкылдарыңыз | ачкылдары | ачкылдарыбыз | ачкылдарыңар | ачкылдарыңыздар | ачкылдары |
| Родительный | ачкылдарымдын / ачкылдарымын | ачкылдарыңдын / ачкылдарыңын | ачкылдарыңыздын | ачкылдарынын | ачкылдарыбыздын | ачкылдарыңардын | ачкылдарыңыздардын | ачкылдарынын |
| Дательный | ачкылдарыма | ачкылдарыңа | ачкылдарыңызга | ачкылдарына | ачкылдарыбызга | ачкылдарыңарга | ачкылдарыңыздарга | ачкылдарына |
| Винительный | ачкылдарымды / ачкылдарымы | ачкылдарыңды / ачкылдарыңы | ачкылдарыңызды | ачкылдарын | ачкылдарыбызды | ачкылдарыңарды | ачкылдарыңыздарды | ачкылдарын |
| Местный | ачкылдарымда | ачкылдарыңда | ачкылдарыңызда | ачкылдарында | ачкылдарыбызда | ачкылдарыңарда | ачкылдарыңыздарда | ачкылдарында |
| Исходный | ачкылдарымдан / ачкылдарыман | ачкылдарыңдан / ачкылдарыңан | ачкылдарыңыздан | ачкылдарынан | ачкылдарыбыздан | ачкылдарыңардан | ачкылдарыңыздардан | ачкылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ачкылмын | ачкылбыз |
| 2е лицо | ачкылсың | ачкылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ачкылсыз | ачкылсыздар |
| местный · 1е лицо | ачкылдамын | ачкылдабыз |
| местный · 2е лицо | ачкылдасың | ачкылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ачкылдасыз | ачкылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | ачкылданмын | ачкылданбыз |
| исходный · 2е лицо | ачкылдансың | ачкылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ачкылдансыз | ачкылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ачкыл | ачкылдар |
| Родительный | ачкылдын | ачкылдардын |
| Дательный | ачкылга | ачкылдарга |
| Винительный | ачкылды | ачкылдарды |
| Местный | ачкылда | ачкылдарда |
| Исходный | ачкылдан | ачкылдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ачкылым | ачкылдарым |
| ты | ачкылың | ачкылдарың |
| Вы | ачкылыңыз | ачкылдарыңыз |
| он, она | ачкылы | ачкылдары |
| мы | ачкылыбыз | ачкылдарыбыз |
| вы | ачкылыңар | ачкылдарыңар |
| Вы (мн.) | ачкылыңыздар | ачкылдарыңыздар |
| они | ачкылы | ачкылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ачкылдыкы | ачкылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ачкылым | ачкылың | ачкылыңыз | ачкылы | ачкылыбыз | ачкылыңар | ачкылыңыздар | ачкылы |
| Родительный | ачкылымдын / ачкылымын | ачкылыңдын / ачкылыңын | ачкылыңыздын | ачкылынын | ачкылыбыздын | ачкылыңардын | ачкылыңыздардын | ачкылынын |
| Дательный | ачкылыма | ачкылыңа | ачкылыңызга | ачкылына | ачкылыбызга | ачкылыңарга | ачкылыңыздарга | ачкылына |
| Винительный | ачкылымды / ачкылымы | ачкылыңды / ачкылыңы | ачкылыңызды | ачкылын | ачкылыбызды | ачкылыңарды | ачкылыңыздарды | ачкылын |
| Местный | ачкылымда | ачкылыңда | ачкылыңызда | ачкылында | ачкылыбызда | ачкылыңарда | ачкылыңыздарда | ачкылында |
| Исходный | ачкылымдан / ачкылыман | ачкылыңдан / ачкылыңан | ачкылыңыздан | ачкылынан | ачкылыбыздан | ачкылыңардан | ачкылыңыздардан | ачкылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ачкылдарым | ачкылдарың | ачкылдарыңыз | ачкылдары | ачкылдарыбыз | ачкылдарыңар | ачкылдарыңыздар | ачкылдары |
| Родительный | ачкылдарымдын / ачкылдарымын | ачкылдарыңдын / ачкылдарыңын | ачкылдарыңыздын | ачкылдарынын | ачкылдарыбыздын | ачкылдарыңардын | ачкылдарыңыздардын | ачкылдарынын |
| Дательный | ачкылдарыма | ачкылдарыңа | ачкылдарыңызга | ачкылдарына | ачкылдарыбызга | ачкылдарыңарга | ачкылдарыңыздарга | ачкылдарына |
| Винительный | ачкылдарымды / ачкылдарымы | ачкылдарыңды / ачкылдарыңы | ачкылдарыңызды | ачкылдарын | ачкылдарыбызды | ачкылдарыңарды | ачкылдарыңыздарды | ачкылдарын |
| Местный | ачкылдарымда | ачкылдарыңда | ачкылдарыңызда | ачкылдарында | ачкылдарыбызда | ачкылдарыңарда | ачкылдарыңыздарда | ачкылдарында |
| Исходный | ачкылдарымдан / ачкылдарыман | ачкылдарыңдан / ачкылдарыңан | ачкылдарыңыздан | ачкылдарынан | ачкылдарыбыздан | ачкылдарыңардан | ачкылдарыңыздардан | ачкылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ачкылмын | ачкылбыз |
| 2е лицо | ачкылсың | ачкылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ачкылсыз | ачкылсыздар |
| местный · 1е лицо | ачкылдамын | ачкылдабыз |
| местный · 2е лицо | ачкылдасың | ачкылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ачкылдасыз | ачкылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | ачкылданмын | ачкылданбыз |
| исходный · 2е лицо | ачкылдансың | ачкылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ачкылдансыз | ачкылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ачкылыраак |