Морфология › акыл
акыл
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | акыл | акылдар |
| Родительный | акылдын | акылдардын |
| Дательный | акылга | акылдарга |
| Винительный | акылды | акылдарды |
| Местный | акылда | акылдарда |
| Исходный | акылдан | акылдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | акылым | акылдарым |
| ты | акылың | акылдарың |
| Вы | акылыңыз | акылдарыңыз |
| он, она | акылы | акылдары |
| мы | акылыбыз | акылдарыбыз |
| вы | акылыңар | акылдарыңар |
| Вы (мн.) | акылыңыздар | акылдарыңыздар |
| они | акылы | акылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | акылдыкы | акылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | акылым | акылың | акылыңыз | акылы | акылыбыз | акылыңар | акылыңыздар | акылы |
| Родительный | акылымдын / акылымын | акылыңдын / акылыңын | акылыңыздын | акылынын | акылыбыздын | акылыңардын | акылыңыздардын | акылынын |
| Дательный | акылыма | акылыңа | акылыңызга | акылына | акылыбызга | акылыңарга | акылыңыздарга | акылына |
| Винительный | акылымды / акылымы | акылыңды / акылыңы | акылыңызды | акылын | акылыбызды | акылыңарды | акылыңыздарды | акылын |
| Местный | акылымда | акылыңда | акылыңызда | акылында | акылыбызда | акылыңарда | акылыңыздарда | акылында |
| Исходный | акылымдан / акылыман | акылыңдан / акылыңан | акылыңыздан | акылынан | акылыбыздан | акылыңардан | акылыңыздардан | акылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | акылдарым | акылдарың | акылдарыңыз | акылдары | акылдарыбыз | акылдарыңар | акылдарыңыздар | акылдары |
| Родительный | акылдарымдын / акылдарымын | акылдарыңдын / акылдарыңын | акылдарыңыздын | акылдарынын | акылдарыбыздын | акылдарыңардын | акылдарыңыздардын | акылдарынын |
| Дательный | акылдарыма | акылдарыңа | акылдарыңызга | акылдарына | акылдарыбызга | акылдарыңарга | акылдарыңыздарга | акылдарына |
| Винительный | акылдарымды / акылдарымы | акылдарыңды / акылдарыңы | акылдарыңызды | акылдарын | акылдарыбызды | акылдарыңарды | акылдарыңыздарды | акылдарын |
| Местный | акылдарымда | акылдарыңда | акылдарыңызда | акылдарында | акылдарыбызда | акылдарыңарда | акылдарыңыздарда | акылдарында |
| Исходный | акылдарымдан / акылдарыман | акылдарыңдан / акылдарыңан | акылдарыңыздан | акылдарынан | акылдарыбыздан | акылдарыңардан | акылдарыңыздардан | акылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | акылмын | акылбыз |
| 2е лицо | акылсың | акылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | акылсыз | акылсыздар |
| местный · 1е лицо | акылдамын | акылдабыз |
| местный · 2е лицо | акылдасың | акылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | акылдасыз | акылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | акылданмын | акылданбыз |
| исходный · 2е лицо | акылдансың | акылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | акылдансыз | акылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | акыл | акылдар |
| Родительный | акылдын | акылдардын |
| Дательный | акылга | акылдарга |
| Винительный | акылды | акылдарды |
| Местный | акылда | акылдарда |
| Исходный | акылдан | акылдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | акылым | акылдарым |
| ты | акылың | акылдарың |
| Вы | акылыңыз | акылдарыңыз |
| он, она | акылы | акылдары |
| мы | акылыбыз | акылдарыбыз |
| вы | акылыңар | акылдарыңар |
| Вы (мн.) | акылыңыздар | акылдарыңыздар |
| они | акылы | акылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | акылдыкы | акылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | акылым | акылың | акылыңыз | акылы | акылыбыз | акылыңар | акылыңыздар | акылы |
| Родительный | акылымдын / акылымын | акылыңдын / акылыңын | акылыңыздын | акылынын | акылыбыздын | акылыңардын | акылыңыздардын | акылынын |
| Дательный | акылыма | акылыңа | акылыңызга | акылына | акылыбызга | акылыңарга | акылыңыздарга | акылына |
| Винительный | акылымды / акылымы | акылыңды / акылыңы | акылыңызды | акылын | акылыбызды | акылыңарды | акылыңыздарды | акылын |
| Местный | акылымда | акылыңда | акылыңызда | акылында | акылыбызда | акылыңарда | акылыңыздарда | акылында |
| Исходный | акылымдан / акылыман | акылыңдан / акылыңан | акылыңыздан | акылынан | акылыбыздан | акылыңардан | акылыңыздардан | акылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | акылдарым | акылдарың | акылдарыңыз | акылдары | акылдарыбыз | акылдарыңар | акылдарыңыздар | акылдары |
| Родительный | акылдарымдын / акылдарымын | акылдарыңдын / акылдарыңын | акылдарыңыздын | акылдарынын | акылдарыбыздын | акылдарыңардын | акылдарыңыздардын | акылдарынын |
| Дательный | акылдарыма | акылдарыңа | акылдарыңызга | акылдарына | акылдарыбызга | акылдарыңарга | акылдарыңыздарга | акылдарына |
| Винительный | акылдарымды / акылдарымы | акылдарыңды / акылдарыңы | акылдарыңызды | акылдарын | акылдарыбызды | акылдарыңарды | акылдарыңыздарды | акылдарын |
| Местный | акылдарымда | акылдарыңда | акылдарыңызда | акылдарында | акылдарыбызда | акылдарыңарда | акылдарыңыздарда | акылдарында |
| Исходный | акылдарымдан / акылдарыман | акылдарыңдан / акылдарыңан | акылдарыңыздан | акылдарынан | акылдарыбыздан | акылдарыңардан | акылдарыңыздардан | акылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | акылмын | акылбыз |
| 2е лицо | акылсың | акылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | акылсыз | акылсыздар |
| местный · 1е лицо | акылдамын | акылдабыз |
| местный · 2е лицо | акылдасың | акылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | акылдасыз | акылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | акылданмын | акылданбыз |
| исходный · 2е лицо | акылдансың | акылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | акылдансыз | акылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | акылыраак |