Морфология › аракеттенүү
аракеттенүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аракеттенүү | аракеттенүүлөр |
| Родительный | аракеттенүүнүн | аракеттенүүлөрдүн |
| Дательный | аракеттенүүгө | аракеттенүүлөргө |
| Винительный | аракеттенүүнү | аракеттенүүлөрдү |
| Местный | аракеттенүүдө | аракеттенүүлөрдө |
| Исходный | аракеттенүүдөн | аракеттенүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аракеттенүүм | аракеттенүүлөрүм |
| ты | аракеттенүүң | аракеттенүүлөрүң |
| Вы | аракеттенүүңүз | аракеттенүүлөрүңүз |
| он, она | аракеттенүүсү | аракеттенүүлөрү |
| мы | аракеттенүүбүз | аракеттенүүлөрүбүз |
| вы | аракеттенүүңөр | аракеттенүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | аракеттенүүңүздөр | аракеттенүүлөрүңүздөр |
| они | аракеттенүүсү | аракеттенүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | аракеттенүүнүкү | аракеттенүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аракеттенүүм | аракеттенүүң | аракеттенүүңүз | аракеттенүүсү | аракеттенүүбүз | аракеттенүүңөр | аракеттенүүңүздөр | аракеттенүүсү |
| Родительный | аракеттенүүмдүн / аракеттенүүмүн | аракеттенүүңдүн / аракеттенүүңүн | аракеттенүүңүздүн | аракеттенүүсүнүн | аракеттенүүбүздүн | аракеттенүүңөрдүн | аракеттенүүңүздөрдүн | аракеттенүүсүнүн |
| Дательный | аракеттенүүмө | аракеттенүүңө | аракеттенүүңүзгө | аракеттенүүсүнө | аракеттенүүбүзгө | аракеттенүүңөргө | аракеттенүүңүздөргө | аракеттенүүсүнө |
| Винительный | аракеттенүүмдү / аракеттенүүмү | аракеттенүүңдү / аракеттенүүңү | аракеттенүүңүздү | аракеттенүүсүн | аракеттенүүбүздү | аракеттенүүңөрдү | аракеттенүүңүздөрдү | аракеттенүүсүн |
| Местный | аракеттенүүмдө | аракеттенүүңдө | аракеттенүүңүздө | аракеттенүүсүндө | аракеттенүүбүздө | аракеттенүүңөрдө | аракеттенүүңүздөрдө | аракеттенүүсүндө |
| Исходный | аракеттенүүмдөн / аракеттенүүмөн | аракеттенүүңдөн / аракеттенүүңөн | аракеттенүүңүздөн | аракеттенүүсүнөн | аракеттенүүбүздөн | аракеттенүүңөрдөн | аракеттенүүңүздөрдөн | аракеттенүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аракеттенүүлөрүм | аракеттенүүлөрүң | аракеттенүүлөрүңүз | аракеттенүүлөрү | аракеттенүүлөрүбүз | аракеттенүүлөрүңөр | аракеттенүүлөрүңүздөр | аракеттенүүлөрү |
| Родительный | аракеттенүүлөрүмдүн / аракеттенүүлөрүмүн | аракеттенүүлөрүңдүн / аракеттенүүлөрүңүн | аракеттенүүлөрүңүздүн | аракеттенүүлөрүнүн | аракеттенүүлөрүбүздүн | аракеттенүүлөрүңөрдүн | аракеттенүүлөрүңүздөрдүн | аракеттенүүлөрүнүн |
| Дательный | аракеттенүүлөрүмө | аракеттенүүлөрүңө | аракеттенүүлөрүңүзгө | аракеттенүүлөрүнө | аракеттенүүлөрүбүзгө | аракеттенүүлөрүңөргө | аракеттенүүлөрүңүздөргө | аракеттенүүлөрүнө |
| Винительный | аракеттенүүлөрүмдү / аракеттенүүлөрүмү | аракеттенүүлөрүңдү / аракеттенүүлөрүңү | аракеттенүүлөрүңүздү | аракеттенүүлөрүн | аракеттенүүлөрүбүздү | аракеттенүүлөрүңөрдү | аракеттенүүлөрүңүздөрдү | аракеттенүүлөрүн |
| Местный | аракеттенүүлөрүмдө | аракеттенүүлөрүңдө | аракеттенүүлөрүңүздө | аракеттенүүлөрүндө | аракеттенүүлөрүбүздө | аракеттенүүлөрүңөрдө | аракеттенүүлөрүңүздөрдө | аракеттенүүлөрүндө |
| Исходный | аракеттенүүлөрүмдөн / аракеттенүүлөрүмөн | аракеттенүүлөрүңдөн / аракеттенүүлөрүңөн | аракеттенүүлөрүңүздөн | аракеттенүүлөрүнөн | аракеттенүүлөрүбүздөн | аракеттенүүлөрүңөрдөн | аракеттенүүлөрүңүздөрдөн | аракеттенүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аракеттенүүмүн | аракеттенүүбүз |
| 2е лицо | аракеттенүүсүң | аракеттенүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | аракеттенүүсүз | аракеттенүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | аракеттенүүдөмүн | аракеттенүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | аракеттенүүдөсүң | аракеттенүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аракеттенүүдөсүз | аракеттенүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | аракеттенүүдөнмүн | аракеттенүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | аракеттенүүдөнсүң | аракеттенүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аракеттенүүдөнсүз | аракеттенүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аракеттенүү | аракеттенүүлөр |
| Родительный | аракеттенүүнүн | аракеттенүүлөрдүн |
| Дательный | аракеттенүүгө | аракеттенүүлөргө |
| Винительный | аракеттенүүнү | аракеттенүүлөрдү |
| Местный | аракеттенүүдө | аракеттенүүлөрдө |
| Исходный | аракеттенүүдөн | аракеттенүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аракеттенүүм | аракеттенүүлөрүм |
| ты | аракеттенүүң | аракеттенүүлөрүң |
| Вы | аракеттенүүңүз | аракеттенүүлөрүңүз |
| он, она | аракеттенүүсү | аракеттенүүлөрү |
| мы | аракеттенүүбүз | аракеттенүүлөрүбүз |
| вы | аракеттенүүңөр | аракеттенүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | аракеттенүүңүздөр | аракеттенүүлөрүңүздөр |
| они | аракеттенүүсү | аракеттенүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | аракеттенүүнүкү | аракеттенүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аракеттенүүм | аракеттенүүң | аракеттенүүңүз | аракеттенүүсү | аракеттенүүбүз | аракеттенүүңөр | аракеттенүүңүздөр | аракеттенүүсү |
| Родительный | аракеттенүүмдүн / аракеттенүүмүн | аракеттенүүңдүн / аракеттенүүңүн | аракеттенүүңүздүн | аракеттенүүсүнүн | аракеттенүүбүздүн | аракеттенүүңөрдүн | аракеттенүүңүздөрдүн | аракеттенүүсүнүн |
| Дательный | аракеттенүүмө | аракеттенүүңө | аракеттенүүңүзгө | аракеттенүүсүнө | аракеттенүүбүзгө | аракеттенүүңөргө | аракеттенүүңүздөргө | аракеттенүүсүнө |
| Винительный | аракеттенүүмдү / аракеттенүүмү | аракеттенүүңдү / аракеттенүүңү | аракеттенүүңүздү | аракеттенүүсүн | аракеттенүүбүздү | аракеттенүүңөрдү | аракеттенүүңүздөрдү | аракеттенүүсүн |
| Местный | аракеттенүүмдө | аракеттенүүңдө | аракеттенүүңүздө | аракеттенүүсүндө | аракеттенүүбүздө | аракеттенүүңөрдө | аракеттенүүңүздөрдө | аракеттенүүсүндө |
| Исходный | аракеттенүүмдөн / аракеттенүүмөн | аракеттенүүңдөн / аракеттенүүңөн | аракеттенүүңүздөн | аракеттенүүсүнөн | аракеттенүүбүздөн | аракеттенүүңөрдөн | аракеттенүүңүздөрдөн | аракеттенүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аракеттенүүлөрүм | аракеттенүүлөрүң | аракеттенүүлөрүңүз | аракеттенүүлөрү | аракеттенүүлөрүбүз | аракеттенүүлөрүңөр | аракеттенүүлөрүңүздөр | аракеттенүүлөрү |
| Родительный | аракеттенүүлөрүмдүн / аракеттенүүлөрүмүн | аракеттенүүлөрүңдүн / аракеттенүүлөрүңүн | аракеттенүүлөрүңүздүн | аракеттенүүлөрүнүн | аракеттенүүлөрүбүздүн | аракеттенүүлөрүңөрдүн | аракеттенүүлөрүңүздөрдүн | аракеттенүүлөрүнүн |
| Дательный | аракеттенүүлөрүмө | аракеттенүүлөрүңө | аракеттенүүлөрүңүзгө | аракеттенүүлөрүнө | аракеттенүүлөрүбүзгө | аракеттенүүлөрүңөргө | аракеттенүүлөрүңүздөргө | аракеттенүүлөрүнө |
| Винительный | аракеттенүүлөрүмдү / аракеттенүүлөрүмү | аракеттенүүлөрүңдү / аракеттенүүлөрүңү | аракеттенүүлөрүңүздү | аракеттенүүлөрүн | аракеттенүүлөрүбүздү | аракеттенүүлөрүңөрдү | аракеттенүүлөрүңүздөрдү | аракеттенүүлөрүн |
| Местный | аракеттенүүлөрүмдө | аракеттенүүлөрүңдө | аракеттенүүлөрүңүздө | аракеттенүүлөрүндө | аракеттенүүлөрүбүздө | аракеттенүүлөрүңөрдө | аракеттенүүлөрүңүздөрдө | аракеттенүүлөрүндө |
| Исходный | аракеттенүүлөрүмдөн / аракеттенүүлөрүмөн | аракеттенүүлөрүңдөн / аракеттенүүлөрүңөн | аракеттенүүлөрүңүздөн | аракеттенүүлөрүнөн | аракеттенүүлөрүбүздөн | аракеттенүүлөрүңөрдөн | аракеттенүүлөрүңүздөрдөн | аракеттенүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аракеттенүүмүн | аракеттенүүбүз |
| 2е лицо | аракеттенүүсүң | аракеттенүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | аракеттенүүсүз | аракеттенүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | аракеттенүүдөмүн | аракеттенүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | аракеттенүүдөсүң | аракеттенүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аракеттенүүдөсүз | аракеттенүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | аракеттенүүдөнмүн | аракеттенүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | аракеттенүүдөнсүң | аракеттенүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аракеттенүүдөнсүз | аракеттенүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.