Морфология › аркы
аркы
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аркы | аркылар |
| Родительный | аркынын | аркылардын |
| Дательный | аркыга | аркыларга |
| Винительный | аркыны | аркыларды |
| Местный | аркыда | аркыларда |
| Исходный | аркыдан | аркылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аркым | аркыларым |
| ты | аркың | аркыларың |
| Вы | аркыңыз | аркыларыңыз |
| он, она | аркысы | аркылары |
| мы | аркыбыз | аркыларыбыз |
| вы | аркыңар | аркыларыңар |
| Вы (мн.) | аркыңыздар | аркыларыңыздар |
| они | аркысы | аркылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аркыныкы | аркылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аркым | аркың | аркыңыз | аркысы | аркыбыз | аркыңар | аркыңыздар | аркысы |
| Родительный | аркымдын / аркымын | аркыңдын / аркыңын | аркыңыздын | аркысынын | аркыбыздын | аркыңардын | аркыңыздардын | аркысынын |
| Дательный | аркыма | аркыңа | аркыңызга | аркысына | аркыбызга | аркыңарга | аркыңыздарга | аркысына |
| Винительный | аркымды / аркымы | аркыңды / аркыңы | аркыңызды | аркысын | аркыбызды | аркыңарды | аркыңыздарды | аркысын |
| Местный | аркымда | аркыңда | аркыңызда | аркысында | аркыбызда | аркыңарда | аркыңыздарда | аркысында |
| Исходный | аркымдан / аркыман | аркыңдан / аркыңан | аркыңыздан | аркысынан | аркыбыздан | аркыңардан | аркыңыздардан | аркысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аркыларым | аркыларың | аркыларыңыз | аркылары | аркыларыбыз | аркыларыңар | аркыларыңыздар | аркылары |
| Родительный | аркыларымдын / аркыларымын | аркыларыңдын / аркыларыңын | аркыларыңыздын | аркыларынын | аркыларыбыздын | аркыларыңардын | аркыларыңыздардын | аркыларынын |
| Дательный | аркыларыма | аркыларыңа | аркыларыңызга | аркыларына | аркыларыбызга | аркыларыңарга | аркыларыңыздарга | аркыларына |
| Винительный | аркыларымды / аркыларымы | аркыларыңды / аркыларыңы | аркыларыңызды | аркыларын | аркыларыбызды | аркыларыңарды | аркыларыңыздарды | аркыларын |
| Местный | аркыларымда | аркыларыңда | аркыларыңызда | аркыларында | аркыларыбызда | аркыларыңарда | аркыларыңыздарда | аркыларында |
| Исходный | аркыларымдан / аркыларыман | аркыларыңдан / аркыларыңан | аркыларыңыздан | аркыларынан | аркыларыбыздан | аркыларыңардан | аркыларыңыздардан | аркыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аркымын | аркыбыз |
| 2е лицо | аркысың | аркысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аркысыз | аркысыздар |
| местный · 1е лицо | аркыдамын | аркыдабыз |
| местный · 2е лицо | аркыдасың | аркыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аркыдасыз | аркыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | аркыданмын | аркыданбыз |
| исходный · 2е лицо | аркыдансың | аркыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аркыдансыз | аркыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аркы | аркылар |
| Родительный | аркынын | аркылардын |
| Дательный | аркыга | аркыларга |
| Винительный | аркыны | аркыларды |
| Местный | аркыда | аркыларда |
| Исходный | аркыдан | аркылардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аркым | аркыларым |
| ты | аркың | аркыларың |
| Вы | аркыңыз | аркыларыңыз |
| он, она | аркысы | аркылары |
| мы | аркыбыз | аркыларыбыз |
| вы | аркыңар | аркыларыңар |
| Вы (мн.) | аркыңыздар | аркыларыңыздар |
| они | аркысы | аркылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аркыныкы | аркылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аркым | аркың | аркыңыз | аркысы | аркыбыз | аркыңар | аркыңыздар | аркысы |
| Родительный | аркымдын / аркымын | аркыңдын / аркыңын | аркыңыздын | аркысынын | аркыбыздын | аркыңардын | аркыңыздардын | аркысынын |
| Дательный | аркыма | аркыңа | аркыңызга | аркысына | аркыбызга | аркыңарга | аркыңыздарга | аркысына |
| Винительный | аркымды / аркымы | аркыңды / аркыңы | аркыңызды | аркысын | аркыбызды | аркыңарды | аркыңыздарды | аркысын |
| Местный | аркымда | аркыңда | аркыңызда | аркысында | аркыбызда | аркыңарда | аркыңыздарда | аркысында |
| Исходный | аркымдан / аркыман | аркыңдан / аркыңан | аркыңыздан | аркысынан | аркыбыздан | аркыңардан | аркыңыздардан | аркысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аркыларым | аркыларың | аркыларыңыз | аркылары | аркыларыбыз | аркыларыңар | аркыларыңыздар | аркылары |
| Родительный | аркыларымдын / аркыларымын | аркыларыңдын / аркыларыңын | аркыларыңыздын | аркыларынын | аркыларыбыздын | аркыларыңардын | аркыларыңыздардын | аркыларынын |
| Дательный | аркыларыма | аркыларыңа | аркыларыңызга | аркыларына | аркыларыбызга | аркыларыңарга | аркыларыңыздарга | аркыларына |
| Винительный | аркыларымды / аркыларымы | аркыларыңды / аркыларыңы | аркыларыңызды | аркыларын | аркыларыбызды | аркыларыңарды | аркыларыңыздарды | аркыларын |
| Местный | аркыларымда | аркыларыңда | аркыларыңызда | аркыларында | аркыларыбызда | аркыларыңарда | аркыларыңыздарда | аркыларында |
| Исходный | аркыларымдан / аркыларыман | аркыларыңдан / аркыларыңан | аркыларыңыздан | аркыларынан | аркыларыбыздан | аркыларыңардан | аркыларыңыздардан | аркыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аркымын | аркыбыз |
| 2е лицо | аркысың | аркысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аркысыз | аркысыздар |
| местный · 1е лицо | аркыдамын | аркыдабыз |
| местный · 2е лицо | аркыдасың | аркыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аркыдасыз | аркыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | аркыданмын | аркыданбыз |
| исходный · 2е лицо | аркыдансың | аркыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аркыдансыз | аркыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | аркыраак |