Морфология › аш
аш
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аш | аштар |
| Родительный | аштын | аштардын |
| Дательный | ашка | аштарга |
| Винительный | ашты | аштарды |
| Местный | ашта | аштарда |
| Исходный | аштан | аштардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ашым | аштарым |
| ты | ашың | аштарың |
| Вы | ашыңыз | аштарыңыз |
| он, она | ашы | аштары |
| мы | ашыбыз | аштарыбыз |
| вы | ашыңар | аштарыңар |
| Вы (мн.) | ашыңыздар | аштарыңыздар |
| они | ашы | аштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аштыкы | аштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ашым | ашың | ашыңыз | ашы | ашыбыз | ашыңар | ашыңыздар | ашы |
| Родительный | ашымдын / ашымын | ашыңдын / ашыңын | ашыңыздын | ашынын | ашыбыздын | ашыңардын | ашыңыздардын | ашынын |
| Дательный | ашыма | ашыңа | ашыңызга | ашына | ашыбызга | ашыңарга | ашыңыздарга | ашына |
| Винительный | ашымды / ашымы | ашыңды / ашыңы | ашыңызды | ашын | ашыбызды | ашыңарды | ашыңыздарды | ашын |
| Местный | ашымда | ашыңда | ашыңызда | ашында | ашыбызда | ашыңарда | ашыңыздарда | ашында |
| Исходный | ашымдан / ашыман | ашыңдан / ашыңан | ашыңыздан | ашынан | ашыбыздан | ашыңардан | ашыңыздардан | ашынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аштарым | аштарың | аштарыңыз | аштары | аштарыбыз | аштарыңар | аштарыңыздар | аштары |
| Родительный | аштарымдын / аштарымын | аштарыңдын / аштарыңын | аштарыңыздын | аштарынын | аштарыбыздын | аштарыңардын | аштарыңыздардын | аштарынын |
| Дательный | аштарыма | аштарыңа | аштарыңызга | аштарына | аштарыбызга | аштарыңарга | аштарыңыздарга | аштарына |
| Винительный | аштарымды / аштарымы | аштарыңды / аштарыңы | аштарыңызды | аштарын | аштарыбызды | аштарыңарды | аштарыңыздарды | аштарын |
| Местный | аштарымда | аштарыңда | аштарыңызда | аштарында | аштарыбызда | аштарыңарда | аштарыңыздарда | аштарында |
| Исходный | аштарымдан / аштарыман | аштарыңдан / аштарыңан | аштарыңыздан | аштарынан | аштарыбыздан | аштарыңардан | аштарыңыздардан | аштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ашмын | ашпыз |
| 2е лицо | ашсың | ашсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ашсыз | ашсыздар |
| местный · 1е лицо | аштамын | аштабыз |
| местный · 2е лицо | аштасың | аштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аштасыз | аштасыздар |
| исходный · 1е лицо | аштанмын | аштанбыз |
| исходный · 2е лицо | аштансың | аштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аштансыз | аштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
аш-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | ашам / ашамын | ашасың | ашасыз | ашат | ашабыз | ашасыңар | ашасыздар | ашат / ашышат |
| Прошедшее определенное время | аштым | аштың | аштыңыз | ашты | аштык | аштыңар | аштыңыздар | ашты / ашышты |
| Прошедщее неопределенное время | ашканмын / ашкамын / ашкам | ашкансың | ашкансыз | ашкан | ашканбыз | ашкансыңар | ашкансыздар | ашкан |
| Прошедшее субъективное время | ашыптырмын / ашыпмын | ашыптырсың / ашыпсың | ашыптырсыз / ашыпсыз | ашыптыр | ашыптырбыз / ашыппыз | ашыптырсыңар / ашыпсыңар | ашыптырсыздар / ашыпсыздар | ашышыптыр / ашыптыр |
| Прошедшее длительное | ашчумун | ашчусуң | ашчусуз | ашчу | ашчубуз | ашчусуңар | ашчусуздар | ашчу |
| Неопределенное будущее время | ашармын | ашарсың | ашарсыз | ашар | ашарбыз | ашарсыңар | ашарсыздар | ашар |
| Условное наклонение | ашсам | ашсаң | ашсаңыз | ашса | ашсак | ашсаңар | ашсаңыздар | ашса / ашышса |
| Желательное наклонение | ашкым | ашкың | ашкыңыз | ашкысы | ашкыбыз | ашкыңар | ашкыңыздар | ашкысы |
| Повелительное наклонение | ашайын | аш | ашыңыз | ашсын | ашалы | ашкыла | ашыңыздар | ашсын |
| Наклонение намерения | ашмакчымын / ашмакмын | ашмакчысың / ашмаксың | ашмакчысыз / ашмаксыз | ашмакчы / ашмак | ашмакчыбыз / ашмакпыз | ашмакчысыңар / ашмаксыңар | ашмакчысыздар / ашмаксыздар | ашмакчы / ашмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | ашпаймын / ашпайм | ашпайсың | ашпайсыз | ашпайт | ашпайбыз | ашпайсыңар | ашпайсыздар | ашпайт / ашышпайт |
| Прошедшее определенное время | ашпадым | ашпадың | ашпадыңыз | ашпады | ашпадык | ашпадыңар | ашпадыңыздар | ашышпады / ашпады |
| Прошедщее неопределенное время | ашпаганмын | ашпагансың | ашпагансыз | ашпаган | ашпаганбыз | ашпагансыңар | ашпагансыздар | ашпаган |
| Прошедшее субъективное время | ашпаптырмын | ашпаптырсың | ашпаптырсыз | ашпаптыр | ашпаптырбыз | ашпаптырсыңар | ашпаптырсыздар | ашпаптыр |
| Неопределенное будущее время | ашпасмын | ашпассың | ашпассыз | ашпас | ашпаспыз | — | — | ашпас |
| Условное наклонение | ашпасам | ашпасаң | ашпасаңыз | ашпаса | ашпасак | ашпасаңар | ашпасаңыздар | ашышпаса / ашпаса |
| Повелительное наклонение | ашпайын | ашпа | ашпаңыз | ашпасын | ашпайлы | ашпагыла | ашпаңыздар | ашпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | ашуу |
| -ыш | ашыш |
| -мак | ашмак |
| -май | ашмай |
| -баш | ашпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | ашкан |
| -ар | ашар |
| -бас | ашпас |
| -уучу | ашуучу |
| -чу | ашчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | аша |
| -ып | ашып |
| -ганы | ашканы |
| -ганча | ашканча |
| -гыча | ашкыча |
| -майынча | ашмайынча |