Морфология › ат
ат
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ат | аттар |
| Родительный | аттын | аттардын |
| Дательный | атка | аттарга |
| Винительный | атты | аттарды |
| Местный | атта | аттарда |
| Исходный | аттан | аттардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | атым | аттарым |
| ты | атың | аттарың |
| Вы | атыңыз | аттарыңыз |
| он, она | аты | аттары |
| мы | атыбыз | аттарыбыз |
| вы | атыңар | аттарыңар |
| Вы (мн.) | атыңыздар | аттарыңыздар |
| они | аты | аттары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аттыкы | аттардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | атым | атың | атыңыз | аты | атыбыз | атыңар | атыңыздар | аты |
| Родительный | атымдын / атымын | атыңдын / атыңын | атыңыздын | атынын | атыбыздын | атыңардын | атыңыздардын | атынын |
| Дательный | атыма | атыңа | атыңызга | атына | атыбызга | атыңарга | атыңыздарга | атына |
| Винительный | атымды / атымы | атыңды / атыңы | атыңызды | атын | атыбызды | атыңарды | атыңыздарды | атын |
| Местный | атымда | атыңда | атыңызда | атында | атыбызда | атыңарда | атыңыздарда | атында |
| Исходный | атымдан / атыман | атыңдан / атыңан | атыңыздан | атынан | атыбыздан | атыңардан | атыңыздардан | атынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аттарым | аттарың | аттарыңыз | аттары | аттарыбыз | аттарыңар | аттарыңыздар | аттары |
| Родительный | аттарымдын / аттарымын | аттарыңдын / аттарыңын | аттарыңыздын | аттарынын | аттарыбыздын | аттарыңардын | аттарыңыздардын | аттарынын |
| Дательный | аттарыма | аттарыңа | аттарыңызга | аттарына | аттарыбызга | аттарыңарга | аттарыңыздарга | аттарына |
| Винительный | аттарымды / аттарымы | аттарыңды / аттарыңы | аттарыңызды | аттарын | аттарыбызды | аттарыңарды | аттарыңыздарды | аттарын |
| Местный | аттарымда | аттарыңда | аттарыңызда | аттарында | аттарыбызда | аттарыңарда | аттарыңыздарда | аттарында |
| Исходный | аттарымдан / аттарыман | аттарыңдан / аттарыңан | аттарыңыздан | аттарынан | аттарыбыздан | аттарыңардан | аттарыңыздардан | аттарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | атмын | атпыз |
| 2е лицо | атсың | атсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | атсыз | атсыздар |
| местный · 1е лицо | аттамын | аттабыз |
| местный · 2е лицо | аттасың | аттасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аттасыз | аттасыздар |
| исходный · 1е лицо | аттанмын | аттанбыз |
| исходный · 2е лицо | аттансың | аттансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аттансыз | аттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
ат-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | атам / атамын | атасың | атасыз | атат | атабыз | атасыңар | атасыздар | атат / атышат |
| Прошедшее определенное время | аттым | аттың | аттыңыз | атты | аттык | аттыңар | аттыңыздар | атты / атышты |
| Прошедщее неопределенное время | атканмын / аткамын / аткам | аткансың | аткансыз | аткан | атканбыз | аткансыңар | аткансыздар | аткан |
| Прошедшее субъективное время | атыптырмын / атыпмын | атыптырсың / атыпсың | атыптырсыз / атыпсыз | атыптыр | атыптырбыз / атыппыз | атыптырсыңар / атыпсыңар | атыптырсыздар / атыпсыздар | атыптыр / атышыптыр |
| Прошедшее длительное | атчумун | атчусуң | атчусуз | атчу | атчубуз | атчусуңар | атчусуздар | атчу |
| Неопределенное будущее время | атармын | атарсың | атарсыз | атар | атарбыз | атарсыңар | атарсыздар | атар |
| Условное наклонение | атсам | атсаң | атсаңыз | атса | атсак | атсаңар | атсаңыздар | атса / атышса |
| Желательное наклонение | аткым | аткың | аткыңыз | аткысы | аткыбыз | аткыңар | аткыңыздар | аткысы |
| Повелительное наклонение | атайын | ат | атыңыз | атсын | аталы | аткыла | атыңыздар | атсын |
| Наклонение намерения | атмакчымын / атмакмын | атмакчысың / атмаксың | атмакчысыз / атмаксыз | атмакчы / атмак | атмакчыбыз / атмакпыз | атмакчысыңар / атмаксыңар | атмакчысыздар / атмаксыздар | атмакчы / атмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | атпаймын / атпайм | атпайсың | атпайсыз | атпайт | атпайбыз | атпайсыңар | атпайсыздар | атпайт / атышпайт |
| Прошедшее определенное время | атпадым | атпадың | атпадыңыз | атпады | атпадык | атпадыңар | атпадыңыздар | атышпады / атпады |
| Прошедщее неопределенное время | атпаганмын | атпагансың | атпагансыз | атпаган | атпаганбыз | атпагансыңар | атпагансыздар | атпаган |
| Прошедшее субъективное время | атпаптырмын | атпаптырсың | атпаптырсыз | атпаптыр | атпаптырбыз | атпаптырсыңар | атпаптырсыздар | атпаптыр |
| Неопределенное будущее время | атпасмын | атпассың | атпассыз | атпас | атпаспыз | — | — | атпас |
| Условное наклонение | атпасам | атпасаң | атпасаңыз | атпаса | атпасак | атпасаңар | атпасаңыздар | атышпаса / атпаса |
| Повелительное наклонение | атпайын | атпа | атпаңыз | атпасын | атпайлы | атпагыла | атпаңыздар | атпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | атуу |
| -ыш | атыш |
| -мак | атмак |
| -май | атмай |
| -баш | атпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | аткан |
| -ар | атар |
| -бас | атпас |
| -уучу | атуучу |
| -чу | атчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | ата |
| -ып | атып |
| -ганы | атканы |
| -ганча | атканча |
| -гыча | аткыча |
| -майынча | атмайынча |