Морфология › ата
ата
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ата | аталар |
| Родительный | атанын | аталардын |
| Дательный | атага | аталарга |
| Винительный | атаны | аталарды |
| Местный | атада | аталарда |
| Исходный | атадан | аталардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | атам | аталарым |
| ты | атаң | аталарың |
| Вы | атаңыз | аталарыңыз |
| он, она | атасы | аталары |
| мы | атабыз | аталарыбыз |
| вы | атаңар | аталарыңар |
| Вы (мн.) | атаңыздар | аталарыңыздар |
| они | атасы | аталары |
| общая принадлежность (-ныкы) | атаныкы | аталардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | атам | атаң | атаңыз | атасы | атабыз | атаңар | атаңыздар | атасы |
| Родительный | атамдын / атамын | атаңдын / атаңын | атаңыздын | атасынын | атабыздын | атаңардын | атаңыздардын | атасынын |
| Дательный | атама | атаңа | атаңызга | атасына | атабызга | атаңарга | атаңыздарга | атасына |
| Винительный | атамды / атамы | атаңды / атаңы | атаңызды | атасын | атабызды | атаңарды | атаңыздарды | атасын |
| Местный | атамда | атаңда | атаңызда | атасында | атабызда | атаңарда | атаңыздарда | атасында |
| Исходный | атаман / атамдан | атаңдан / атаңан | атаңыздан | атасынан | атабыздан | атаңардан | атаңыздардан | атасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аталарым | аталарың | аталарыңыз | аталары | аталарыбыз | аталарыңар | аталарыңыздар | аталары |
| Родительный | аталарымдын / аталарымын | аталарыңдын / аталарыңын | аталарыңыздын | аталарынын | аталарыбыздын | аталарыңардын | аталарыңыздардын | аталарынын |
| Дательный | аталарыма | аталарыңа | аталарыңызга | аталарына | аталарыбызга | аталарыңарга | аталарыңыздарга | аталарына |
| Винительный | аталарымды / аталарымы | аталарыңды / аталарыңы | аталарыңызды | аталарын | аталарыбызды | аталарыңарды | аталарыңыздарды | аталарын |
| Местный | аталарымда | аталарыңда | аталарыңызда | аталарында | аталарыбызда | аталарыңарда | аталарыңыздарда | аталарында |
| Исходный | аталарымдан / аталарыман | аталарыңдан / аталарыңан | аталарыңыздан | аталарынан | аталарыбыздан | аталарыңардан | аталарыңыздардан | аталарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | атамын | атабыз |
| 2е лицо | атасың | атасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | атасыз | атасыздар |
| местный · 1е лицо | атадамын | атадабыз |
| местный · 2е лицо | атадасың | атадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | атадасыз | атадасыздар |
| исходный · 1е лицо | атаданмын | атаданбыз |
| исходный · 2е лицо | атадансың | атадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | атадансыз | атадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
ата-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | атаймын / атайм | атайсың | атайсыз | атайт | атайбыз | атайсыңар | атайсыздар | аташат / атайт |
| Прошедшее определенное время | атадым | атадың | атадыңыз | атады | атадык | атадыңар | атадыңыздар | аташты / атады |
| Прошедщее неопределенное время | атаганмын / атагамын / атагам | атагансың | атагансыз | атаган | атаганбыз | атагансыңар | атагансыздар | атаган |
| Прошедшее субъективное время | атаптырмын / атапмын | атаптырсың / атапсың | атаптырсыз / атапсыз | атаптыр | атаптырбыз / атаппыз | атаптырсыңар / атапсыңар | атаптырсыздар / атапсыздар | аташыптыр / атаптыр |
| Прошедшее длительное | атачумун | атачусуң | атачусуз | атачу | атачубуз | атачусуңар | атачусуздар | атачу |
| Неопределенное будущее время | атаармын / атармын | атаарсың / атарсың | атаарсыз / атарсыз | атар / атаар | атаарбыз / атарбыз | атаарсыңар / атарсыңар | атаарсыздар / атарсыздар | атар / атаар |
| Условное наклонение | атасам | атасаң | атасаңыз | атаса | атасак | атасаңар | атасаңыздар | атаса / аташса |
| Желательное наклонение | атагым | атагың | атагыңыз | атагысы | атагыбыз | атагыңар | атагыңыздар | атагысы |
| Повелительное наклонение | атайын | ата | атаңыз | атасын | атайлы | атагыла | атаңыздар | атасын |
| Наклонение намерения | атамакчымын / атамакмын | атамакчысың / атамаксың | атамакчысыз / атамаксыз | атамакчы / атамак | атамакчыбыз / атамакпыз | атамакчысыңар / атамаксыңар | атамакчысыздар / атамаксыздар | атамакчы / атамак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | атабаймын / атабайм | атабайсың | атабайсыз | атабайт | атабайбыз | атабайсыңар | атабайсыздар | аташпайт / атабайт |
| Прошедшее определенное время | атабадым | атабадың | атабадыңыз | атабады | атабадык | атабадыңар | атабадыңыздар | аташпады / атабады |
| Прошедщее неопределенное время | атабаганмын | атабагансың | атабагансыз | атабаган | атабаганбыз | атабагансыңар | атабагансыздар | атабаган |
| Прошедшее субъективное время | атабаптырмын | атабаптырсың | атабаптырсыз | атабаптыр | атабаптырбыз | атабаптырсыңар | атабаптырсыздар | атабаптыр |
| Неопределенное будущее время | атабасмын | атабассың | атабассыз | атабас | атабаспыз | — | — | атабас |
| Условное наклонение | атабасам | атабасаң | атабасаңыз | атабаса | атабасак | атабасаңар | атабасаңыздар | аташпаса / атабаса |
| Повелительное наклонение | атабайын | атаба | атабаңыз | атабасын | атабайлы | атабагыла | атабаңыздар | атабасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | атоо |
| -ыш | аташ |
| -мак | атамак |
| -май | атамай |
| -баш | атабаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | атаган |
| -ар | атар / атаар |
| -бас | атабас |
| -уучу | атоочу |
| -чу | атачу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | атай |
| -ып | атап |
| -ганы | атаганы |
| -ганча | атаганча |
| -гыча | атагыча |
| -майынча | атамайынча |