Морфология › атала
атала
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | атала | аталалар |
| Родительный | аталанын | аталалардын |
| Дательный | аталага | аталаларга |
| Винительный | аталаны | аталаларды |
| Местный | аталада | аталаларда |
| Исходный | аталадан | аталалардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аталам | аталаларым |
| ты | аталаң | аталаларың |
| Вы | аталаңыз | аталаларыңыз |
| он, она | аталасы | аталалары |
| мы | аталабыз | аталаларыбыз |
| вы | аталаңар | аталаларыңар |
| Вы (мн.) | аталаңыздар | аталаларыңыздар |
| они | аталасы | аталалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аталаныкы | аталалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аталам | аталаң | аталаңыз | аталасы | аталабыз | аталаңар | аталаңыздар | аталасы |
| Родительный | аталамдын / аталамын | аталаңдын / аталаңын | аталаңыздын | аталасынын | аталабыздын | аталаңардын | аталаңыздардын | аталасынын |
| Дательный | аталама | аталаңа | аталаңызга | аталасына | аталабызга | аталаңарга | аталаңыздарга | аталасына |
| Винительный | аталамды / аталамы | аталаңды / аталаңы | аталаңызды | аталасын | аталабызды | аталаңарды | аталаңыздарды | аталасын |
| Местный | аталамда | аталаңда | аталаңызда | аталасында | аталабызда | аталаңарда | аталаңыздарда | аталасында |
| Исходный | аталамдан / аталаман | аталаңдан / аталаңан | аталаңыздан | аталасынан | аталабыздан | аталаңардан | аталаңыздардан | аталасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аталаларым | аталаларың | аталаларыңыз | аталалары | аталаларыбыз | аталаларыңар | аталаларыңыздар | аталалары |
| Родительный | аталаларымдын / аталаларымын | аталаларыңдын / аталаларыңын | аталаларыңыздын | аталаларынын | аталаларыбыздын | аталаларыңардын | аталаларыңыздардын | аталаларынын |
| Дательный | аталаларыма | аталаларыңа | аталаларыңызга | аталаларына | аталаларыбызга | аталаларыңарга | аталаларыңыздарга | аталаларына |
| Винительный | аталаларымды / аталаларымы | аталаларыңды / аталаларыңы | аталаларыңызды | аталаларын | аталаларыбызды | аталаларыңарды | аталаларыңыздарды | аталаларын |
| Местный | аталаларымда | аталаларыңда | аталаларыңызда | аталаларында | аталаларыбызда | аталаларыңарда | аталаларыңыздарда | аталаларында |
| Исходный | аталаларымдан / аталаларыман | аталаларыңдан / аталаларыңан | аталаларыңыздан | аталаларынан | аталаларыбыздан | аталаларыңардан | аталаларыңыздардан | аталаларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аталамын | аталабыз |
| 2е лицо | аталасың | аталасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аталасыз | аталасыздар |
| местный · 1е лицо | аталадамын | аталадабыз |
| местный · 2е лицо | аталадасың | аталадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аталадасыз | аталадасыздар |
| исходный · 1е лицо | аталаданмын | аталаданбыз |
| исходный · 2е лицо | аталадансың | аталадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аталадансыз | аталадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
атала-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аталаймын / аталайм | аталайсың | аталайсыз | аталайт | аталайбыз | аталайсыңар | аталайсыздар | аталашат / аталайт |
| Прошедшее определенное время | аталадым | аталадың | аталадыңыз | аталады | аталадык | аталадыңар | аталадыңыздар | аталашты / аталады |
| Прошедщее неопределенное время | аталаганмын / аталагамын / аталагам | аталагансың | аталагансыз | аталаган | аталаганбыз | аталагансыңар | аталагансыздар | аталаган |
| Прошедшее субъективное время | аталаптырмын / аталапмын | аталаптырсың / аталапсың | аталаптырсыз / аталапсыз | аталаптыр | аталаптырбыз / аталаппыз | аталаптырсыңар / аталапсыңар | аталаптырсыздар / аталапсыздар | аталашыптыр / аталаптыр |
| Прошедшее длительное | аталачумун | аталачусуң | аталачусуз | аталачу | аталачубуз | аталачусуңар | аталачусуздар | аталачу |
| Неопределенное будущее время | аталаармын / аталармын | аталаарсың / аталарсың | аталаарсыз / аталарсыз | аталар / аталаар | аталаарбыз / аталарбыз | аталаарсыңар / аталарсыңар | аталаарсыздар / аталарсыздар | аталар / аталаар |
| Условное наклонение | аталасам | аталасаң | аталасаңыз | аталаса | аталасак | аталасаңар | аталасаңыздар | аталашса / аталаса |
| Желательное наклонение | аталагым | аталагың | аталагыңыз | аталагысы | аталагыбыз | аталагыңар | аталагыңыздар | аталагысы |
| Повелительное наклонение | аталайын | атала | аталаңыз | аталасын | аталайлы | аталагыла | аталаңыздар | аталасын |
| Наклонение намерения | аталамакчымын / аталамакмын | аталамакчысың / аталамаксың | аталамакчысыз / аталамаксыз | аталамакчы / аталамак | аталамакчыбыз / аталамакпыз | аталамакчысыңар / аталамаксыңар | аталамакчысыздар / аталамаксыздар | аталамакчы / аталамак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аталабаймын / аталабайм | аталабайсың | аталабайсыз | аталабайт | аталабайбыз | аталабайсыңар | аталабайсыздар | аталашпайт / аталабайт |
| Прошедшее определенное время | аталабадым | аталабадың | аталабадыңыз | аталабады | аталабадык | аталабадыңар | аталабадыңыздар | аталашпады / аталабады |
| Прошедщее неопределенное время | аталабаганмын | аталабагансың | аталабагансыз | аталабаган | аталабаганбыз | аталабагансыңар | аталабагансыздар | аталабаган |
| Прошедшее субъективное время | аталабаптырмын | аталабаптырсың | аталабаптырсыз | аталабаптыр | аталабаптырбыз | аталабаптырсыңар | аталабаптырсыздар | аталабаптыр |
| Неопределенное будущее время | аталабасмын | аталабассың | аталабассыз | аталабас | аталабаспыз | — | — | аталабас |
| Условное наклонение | аталабасам | аталабасаң | аталабасаңыз | аталабаса | аталабасак | аталабасаңар | аталабасаңыздар | аталашпаса / аталабаса |
| Повелительное наклонение | аталабайын | аталаба | аталабаңыз | аталабасын | аталабайлы | аталабагыла | аталабаңыздар | аталабасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | аталоо |
| -ыш | аталаш |
| -мак | аталамак |
| -май | аталамай |
| -баш | аталабаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | аталаган |
| -ар | аталар / аталаар |
| -бас | аталабас |
| -уучу | аталоочу |
| -чу | аталачу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | аталай |
| -ып | аталап |
| -ганы | аталаганы |
| -ганча | аталаганча |
| -гыча | аталагыча |
| -майынча | аталамайынча |