Морфология › ай
ай
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ай | айлар |
| Родительный | айдын | айлардын |
| Дательный | айга | айларга |
| Винительный | айды | айларды |
| Местный | айда | айларда |
| Исходный | айдан | айлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | айым | айларым |
| ты | айың | айларың |
| Вы | айыңыз | айларыңыз |
| он, она | айы | айлары |
| мы | айыбыз | айларыбыз |
| вы | айыңар | айларыңар |
| Вы (мн.) | айыңыздар | айларыңыздар |
| они | айы | айлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | айдыкы | айлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айым | айың | айыңыз | айы | айыбыз | айыңар | айыңыздар | айы |
| Родительный | айымдын / айымын | айыңдын / айыңын | айыңыздын | айынын | айыбыздын | айыңардын | айыңыздардын | айынын |
| Дательный | айыма | айыңа | айыңызга | айына | айыбызга | айыңарга | айыңыздарга | айына |
| Винительный | айымы / айымды | айыңды / айыңы | айыңызды | айын | айыбызды | айыңарды | айыңыздарды | айын |
| Местный | айымда | айыңда | айыңызда | айында | айыбызда | айыңарда | айыңыздарда | айында |
| Исходный | айымдан / айыман | айыңдан / айыңан | айыңыздан | айынан | айыбыздан | айыңардан | айыңыздардан | айынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айларым | айларың | айларыңыз | айлары | айларыбыз | айларыңар | айларыңыздар | айлары |
| Родительный | айларымдын / айларымын | айларыңдын / айларыңын | айларыңыздын | айларынын | айларыбыздын | айларыңардын | айларыңыздардын | айларынын |
| Дательный | айларыма | айларыңа | айларыңызга | айларына | айларыбызга | айларыңарга | айларыңыздарга | айларына |
| Винительный | айларымды / айларымы | айларыңды / айларыңы | айларыңызды | айларын | айларыбызды | айларыңарды | айларыңыздарды | айларын |
| Местный | айларымда | айларыңда | айларыңызда | айларында | айларыбызда | айларыңарда | айларыңыздарда | айларында |
| Исходный | айларымдан / айларыман | айларыңдан / айларыңан | айларыңыздан | айларынан | айларыбыздан | айларыңардан | айларыңыздардан | айларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аймын | айбыз |
| 2е лицо | айсың | айсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | айсыз | айсыздар |
| местный · 1е лицо | айдамын | айдабыз |
| местный · 2е лицо | айдасың | айдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | айдасыз | айдасыздар |
| исходный · 1е лицо | айданмын | айданбыз |
| исходный · 2е лицо | айдансың | айдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | айдансыз | айдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ай | айлар |
| Родительный | айдын | айлардын |
| Дательный | айга | айларга |
| Винительный | айды | айларды |
| Местный | айда | айларда |
| Исходный | айдан | айлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | айым | айларым |
| ты | айың | айларың |
| Вы | айыңыз | айларыңыз |
| он, она | айы | айлары |
| мы | айыбыз | айларыбыз |
| вы | айыңар | айларыңар |
| Вы (мн.) | айыңыздар | айларыңыздар |
| они | айы | айлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | айдыкы | айлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айым | айың | айыңыз | айы | айыбыз | айыңар | айыңыздар | айы |
| Родительный | айымдын / айымын | айыңдын / айыңын | айыңыздын | айынын | айыбыздын | айыңардын | айыңыздардын | айынын |
| Дательный | айыма | айыңа | айыңызга | айына | айыбызга | айыңарга | айыңыздарга | айына |
| Винительный | айымы / айымды | айыңды / айыңы | айыңызды | айын | айыбызды | айыңарды | айыңыздарды | айын |
| Местный | айымда | айыңда | айыңызда | айында | айыбызда | айыңарда | айыңыздарда | айында |
| Исходный | айымдан / айыман | айыңдан / айыңан | айыңыздан | айынан | айыбыздан | айыңардан | айыңыздардан | айынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айларым | айларың | айларыңыз | айлары | айларыбыз | айларыңар | айларыңыздар | айлары |
| Родительный | айларымдын / айларымын | айларыңдын / айларыңын | айларыңыздын | айларынын | айларыбыздын | айларыңардын | айларыңыздардын | айларынын |
| Дательный | айларыма | айларыңа | айларыңызга | айларына | айларыбызга | айларыңарга | айларыңыздарга | айларына |
| Винительный | айларымды / айларымы | айларыңды / айларыңы | айларыңызды | айларын | айларыбызды | айларыңарды | айларыңыздарды | айларын |
| Местный | айларымда | айларыңда | айларыңызда | айларында | айларыбызда | айларыңарда | айларыңыздарда | айларында |
| Исходный | айларымдан / айларыман | айларыңдан / айларыңан | айларыңыздан | айларынан | айларыбыздан | айларыңардан | айларыңыздардан | айларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аймын | айбыз |
| 2е лицо | айсың | айсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | айсыз | айсыздар |
| местный · 1е лицо | айдамын | айдабыз |
| местный · 2е лицо | айдасың | айдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | айдасыз | айдасыздар |
| исходный · 1е лицо | айданмын | айданбыз |
| исходный · 2е лицо | айдансың | айдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | айдансыз | айдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | айыраак |