Морфология › аял
аял
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аял | аялдар |
| Родительный | аялдын | аялдардын |
| Дательный | аялга | аялдарга |
| Винительный | аялды | аялдарды |
| Местный | аялда | аялдарда |
| Исходный | аялдан | аялдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аялым | аялдарым |
| ты | аялың | аялдарың |
| Вы | аялыңыз | аялдарыңыз |
| он, она | аялы | аялдары |
| мы | аялыбыз | аялдарыбыз |
| вы | аялыңар | аялдарыңар |
| Вы (мн.) | аялыңыздар | аялдарыңыздар |
| они | аялы | аялдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аялдыкы | аялдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аялым | аялың | аялыңыз | аялы | аялыбыз | аялыңар | аялыңыздар | аялы |
| Родительный | аялымдын / аялымын | аялыңдын / аялыңын | аялыңыздын | аялынын | аялыбыздын | аялыңардын | аялыңыздардын | аялынын |
| Дательный | аялыма | аялыңа | аялыңызга | аялына | аялыбызга | аялыңарга | аялыңыздарга | аялына |
| Винительный | аялымды / аялымы | аялыңды / аялыңы | аялыңызды | аялын | аялыбызды | аялыңарды | аялыңыздарды | аялын |
| Местный | аялымда | аялыңда | аялыңызда | аялында | аялыбызда | аялыңарда | аялыңыздарда | аялында |
| Исходный | аялымдан / аялыман | аялыңдан / аялыңан | аялыңыздан | аялынан | аялыбыздан | аялыңардан | аялыңыздардан | аялынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аялдарым | аялдарың | аялдарыңыз | аялдары | аялдарыбыз | аялдарыңар | аялдарыңыздар | аялдары |
| Родительный | аялдарымдын / аялдарымын | аялдарыңдын / аялдарыңын | аялдарыңыздын | аялдарынын | аялдарыбыздын | аялдарыңардын | аялдарыңыздардын | аялдарынын |
| Дательный | аялдарыма | аялдарыңа | аялдарыңызга | аялдарына | аялдарыбызга | аялдарыңарга | аялдарыңыздарга | аялдарына |
| Винительный | аялдарымды / аялдарымы | аялдарыңды / аялдарыңы | аялдарыңызды | аялдарын | аялдарыбызды | аялдарыңарды | аялдарыңыздарды | аялдарын |
| Местный | аялдарымда | аялдарыңда | аялдарыңызда | аялдарында | аялдарыбызда | аялдарыңарда | аялдарыңыздарда | аялдарында |
| Исходный | аялдарымдан / аялдарыман | аялдарыңдан / аялдарыңан | аялдарыңыздан | аялдарынан | аялдарыбыздан | аялдарыңардан | аялдарыңыздардан | аялдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аялмын | аялбыз |
| 2е лицо | аялсың | аялсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аялсыз | аялсыздар |
| местный · 1е лицо | аялдамын | аялдабыз |
| местный · 2е лицо | аялдасың | аялдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аялдасыз | аялдасыздар |
| исходный · 1е лицо | аялданмын | аялданбыз |
| исходный · 2е лицо | аялдансың | аялдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аялдансыз | аялдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
аял-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аяламын / аялам | аяласың | аяласыз | аялат | аялабыз | аяласыңар | аяласыздар | аялышат / аялат |
| Прошедшее определенное время | аялдым | аялдың | аялдыңыз | аялды | аялдык | аялдыңар | аялдыңыздар | аялды / аялышты |
| Прошедщее неопределенное время | аялганмын / аялгамын / аялгам | аялгансың | аялгансыз | аялган | аялганбыз | аялгансыңар | аялгансыздар | аялган |
| Прошедшее субъективное время | аялыптырмын / аялыпмын | аялыптырсың / аялыпсың | аялыптырсыз / аялыпсыз | аялыптыр | аялыптырбыз / аялыппыз | аялыптырсыңар / аялыпсыңар | аялыптырсыздар / аялыпсыздар | аялышыптыр / аялыптыр |
| Прошедшее длительное | аялчумун | аялчусуң | аялчусуз | аялчу | аялчубуз | аялчусуңар | аялчусуздар | аялчу |
| Неопределенное будущее время | аялармын | аяларсың | аяларсыз | аялар | аяларбыз | аяларсыңар | аяларсыздар | аялар |
| Условное наклонение | аялсам | аялсаң | аялсаңыз | аялса | аялсак | аялсаңар | аялсаңыздар | аялышса / аялса |
| Желательное наклонение | аялгым | аялгың | аялгыңыз | аялгысы | аялгыбыз | аялгыңар | аялгыңыздар | аялгысы |
| Повелительное наклонение | аялайын | аял | аялыңыз | аялсын | аялалы | аялгыла | аялыңыздар | аялсын |
| Наклонение намерения | аялмакчымын / аялмакмын | аялмакчысың / аялмаксың | аялмакчысыз / аялмаксыз | аялмакчы / аялмак | аялмакчыбыз / аялмакпыз | аялмакчысыңар / аялмаксыңар | аялмакчысыздар / аялмаксыздар | аялмакчы / аялмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | аялбаймын / аялбайм | аялбайсың | аялбайсыз | аялбайт | аялбайбыз | аялбайсыңар | аялбайсыздар | аялышпайт / аялбайт |
| Прошедшее определенное время | аялбадым | аялбадың | аялбадыңыз | аялбады | аялбадык | аялбадыңар | аялбадыңыздар | аялышпады / аялбады |
| Прошедщее неопределенное время | аялбаганмын | аялбагансың | аялбагансыз | аялбаган | аялбаганбыз | аялбагансыңар | аялбагансыздар | аялбаган |
| Прошедшее субъективное время | аялбаптырмын | аялбаптырсың | аялбаптырсыз | аялбаптыр | аялбаптырбыз | аялбаптырсыңар | аялбаптырсыздар | аялбаптыр |
| Неопределенное будущее время | аялбасмын | аялбассың | аялбассыз | аялбас | аялбаспыз | — | — | аялбас |
| Условное наклонение | аялбасам | аялбасаң | аялбасаңыз | аялбаса | аялбасак | аялбасаңар | аялбасаңыздар | аялышпаса / аялбаса |
| Повелительное наклонение | аялбайын | аялба | аялбаңыз | аялбасын | аялбайлы | аялбагыла | аялбаңыздар | аялбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | аялуу |
| -ыш | аялыш |
| -мак | аялмак |
| -май | аялмай |
| -баш | аялбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | аялган |
| -ар | аялар |
| -бас | аялбас |
| -уучу | аялуучу |
| -чу | аялчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | аяла |
| -ып | аялып |
| -ганы | аялганы |
| -ганча | аялганча |
| -гыча | аялгыча |
| -майынча | аялмайынча |