Морфология › аяр
аяр
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аяр | аярлар |
| Родительный | аярдын | аярлардын |
| Дательный | аярга | аярларга |
| Винительный | аярды | аярларды |
| Местный | аярда | аярларда |
| Исходный | аярдан | аярлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аярым | аярларым |
| ты | аярың | аярларың |
| Вы | аярыңыз | аярларыңыз |
| он, она | аяры | аярлары |
| мы | аярыбыз | аярларыбыз |
| вы | аярыңар | аярларыңар |
| Вы (мн.) | аярыңыздар | аярларыңыздар |
| они | аяры | аярлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аярдыкы | аярлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аярым | аярың | аярыңыз | аяры | аярыбыз | аярыңар | аярыңыздар | аяры |
| Родительный | аярымдын / аярымын | аярыңдын / аярыңын | аярыңыздын | аярынын | аярыбыздын | аярыңардын | аярыңыздардын | аярынын |
| Дательный | аярыма | аярыңа | аярыңызга | аярына | аярыбызга | аярыңарга | аярыңыздарга | аярына |
| Винительный | аярымды / аярымы | аярыңды / аярыңы | аярыңызды | аярын | аярыбызды | аярыңарды | аярыңыздарды | аярын |
| Местный | аярымда | аярыңда | аярыңызда | аярында | аярыбызда | аярыңарда | аярыңыздарда | аярында |
| Исходный | аярымдан / аярыман | аярыңдан / аярыңан | аярыңыздан | аярынан | аярыбыздан | аярыңардан | аярыңыздардан | аярынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аярларым | аярларың | аярларыңыз | аярлары | аярларыбыз | аярларыңар | аярларыңыздар | аярлары |
| Родительный | аярларымдын / аярларымын | аярларыңдын / аярларыңын | аярларыңыздын | аярларынын | аярларыбыздын | аярларыңардын | аярларыңыздардын | аярларынын |
| Дательный | аярларыма | аярларыңа | аярларыңызга | аярларына | аярларыбызга | аярларыңарга | аярларыңыздарга | аярларына |
| Винительный | аярларымды / аярларымы | аярларыңды / аярларыңы | аярларыңызды | аярларын | аярларыбызды | аярларыңарды | аярларыңыздарды | аярларын |
| Местный | аярларымда | аярларыңда | аярларыңызда | аярларында | аярларыбызда | аярларыңарда | аярларыңыздарда | аярларында |
| Исходный | аярларымдан / аярларыман | аярларыңдан / аярларыңан | аярларыңыздан | аярларынан | аярларыбыздан | аярларыңардан | аярларыңыздардан | аярларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аярмын | аярбыз |
| 2е лицо | аярсың | аярсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аярсыз | аярсыздар |
| местный · 1е лицо | аярдамын | аярдабыз |
| местный · 2е лицо | аярдасың | аярдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аярдасыз | аярдасыздар |
| исходный · 1е лицо | аярданмын | аярданбыз |
| исходный · 2е лицо | аярдансың | аярдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аярдансыз | аярдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | аяр | аярлар |
| Родительный | аярдын | аярлардын |
| Дательный | аярга | аярларга |
| Винительный | аярды | аярларды |
| Местный | аярда | аярларда |
| Исходный | аярдан | аярлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | аярым | аярларым |
| ты | аярың | аярларың |
| Вы | аярыңыз | аярларыңыз |
| он, она | аяры | аярлары |
| мы | аярыбыз | аярларыбыз |
| вы | аярыңар | аярларыңар |
| Вы (мн.) | аярыңыздар | аярларыңыздар |
| они | аяры | аярлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | аярдыкы | аярлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аярым | аярың | аярыңыз | аяры | аярыбыз | аярыңар | аярыңыздар | аяры |
| Родительный | аярымдын / аярымын | аярыңдын / аярыңын | аярыңыздын | аярынын | аярыбыздын | аярыңардын | аярыңыздардын | аярынын |
| Дательный | аярыма | аярыңа | аярыңызга | аярына | аярыбызга | аярыңарга | аярыңыздарга | аярына |
| Винительный | аярымды / аярымы | аярыңды / аярыңы | аярыңызды | аярын | аярыбызды | аярыңарды | аярыңыздарды | аярын |
| Местный | аярымда | аярыңда | аярыңызда | аярында | аярыбызда | аярыңарда | аярыңыздарда | аярында |
| Исходный | аярымдан / аярыман | аярыңдан / аярыңан | аярыңыздан | аярынан | аярыбыздан | аярыңардан | аярыңыздардан | аярынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | аярларым | аярларың | аярларыңыз | аярлары | аярларыбыз | аярларыңар | аярларыңыздар | аярлары |
| Родительный | аярларымдын / аярларымын | аярларыңдын / аярларыңын | аярларыңыздын | аярларынын | аярларыбыздын | аярларыңардын | аярларыңыздардын | аярларынын |
| Дательный | аярларыма | аярларыңа | аярларыңызга | аярларына | аярларыбызга | аярларыңарга | аярларыңыздарга | аярларына |
| Винительный | аярларымды / аярларымы | аярларыңды / аярларыңы | аярларыңызды | аярларын | аярларыбызды | аярларыңарды | аярларыңыздарды | аярларын |
| Местный | аярларымда | аярларыңда | аярларыңызда | аярларында | аярларыбызда | аярларыңарда | аярларыңыздарда | аярларында |
| Исходный | аярларымдан / аярларыман | аярларыңдан / аярларыңан | аярларыңыздан | аярларынан | аярларыбыздан | аярларыңардан | аярларыңыздардан | аярларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | аярмын | аярбыз |
| 2е лицо | аярсың | аярсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | аярсыз | аярсыздар |
| местный · 1е лицо | аярдамын | аярдабыз |
| местный · 2е лицо | аярдасың | аярдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | аярдасыз | аярдасыздар |
| исходный · 1е лицо | аярданмын | аярданбыз |
| исходный · 2е лицо | аярдансың | аярдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | аярдансыз | аярдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | аярыраак |