Морфология › айран
айран
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | айран | айрандар |
| Родительный | айрандын | айрандардын |
| Дательный | айранга | айрандарга |
| Винительный | айранды | айрандарды |
| Местный | айранда | айрандарда |
| Исходный | айрандан | айрандардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | айраным | айрандарым |
| ты | айраның | айрандарың |
| Вы | айраныңыз | айрандарыңыз |
| он, она | айраны | айрандары |
| мы | айраныбыз | айрандарыбыз |
| вы | айраныңар | айрандарыңар |
| Вы (мн.) | айраныңыздар | айрандарыңыздар |
| они | айраны | айрандары |
| общая принадлежность (-ныкы) | айрандыкы | айрандардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айраным | айраның | айраныңыз | айраны | айраныбыз | айраныңар | айраныңыздар | айраны |
| Родительный | айранымдын / айранымын | айраныңдын / айраныңын | айраныңыздын | айранынын | айраныбыздын | айраныңардын | айраныңыздардын | айранынын |
| Дательный | айраныма | айраныңа | айраныңызга | айранына | айраныбызга | айраныңарга | айраныңыздарга | айранына |
| Винительный | айранымды / айранымы | айраныңды / айраныңы | айраныңызды | айранын | айраныбызды | айраныңарды | айраныңыздарды | айранын |
| Местный | айранымда | айраныңда | айраныңызда | айранында | айраныбызда | айраныңарда | айраныңыздарда | айранында |
| Исходный | айранымдан / айраныман | айраныңдан / айраныңан | айраныңыздан | айранынан | айраныбыздан | айраныңардан | айраныңыздардан | айранынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айрандарым | айрандарың | айрандарыңыз | айрандары | айрандарыбыз | айрандарыңар | айрандарыңыздар | айрандары |
| Родительный | айрандарымдын / айрандарымын | айрандарыңдын / айрандарыңын | айрандарыңыздын | айрандарынын | айрандарыбыздын | айрандарыңардын | айрандарыңыздардын | айрандарынын |
| Дательный | айрандарыма | айрандарыңа | айрандарыңызга | айрандарына | айрандарыбызга | айрандарыңарга | айрандарыңыздарга | айрандарына |
| Винительный | айрандарымды / айрандарымы | айрандарыңды / айрандарыңы | айрандарыңызды | айрандарын | айрандарыбызды | айрандарыңарды | айрандарыңыздарды | айрандарын |
| Местный | айрандарымда | айрандарыңда | айрандарыңызда | айрандарында | айрандарыбызда | айрандарыңарда | айрандарыңыздарда | айрандарында |
| Исходный | айрандарымдан / айрандарыман | айрандарыңдан / айрандарыңан | айрандарыңыздан | айрандарынан | айрандарыбыздан | айрандарыңардан | айрандарыңыздардан | айрандарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | айранмын | айранбыз |
| 2е лицо | айрансың | айрансыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | айрансыз | айрансыздар |
| местный · 1е лицо | айрандамын | айрандабыз |
| местный · 2е лицо | айрандасың | айрандасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | айрандасыз | айрандасыздар |
| исходный · 1е лицо | айранданмын | айранданбыз |
| исходный · 2е лицо | айрандансың | айрандансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | айрандансыз | айрандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | айран | айрандар |
| Родительный | айрандын | айрандардын |
| Дательный | айранга | айрандарга |
| Винительный | айранды | айрандарды |
| Местный | айранда | айрандарда |
| Исходный | айрандан | айрандардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | айраным | айрандарым |
| ты | айраның | айрандарың |
| Вы | айраныңыз | айрандарыңыз |
| он, она | айраны | айрандары |
| мы | айраныбыз | айрандарыбыз |
| вы | айраныңар | айрандарыңар |
| Вы (мн.) | айраныңыздар | айрандарыңыздар |
| они | айраны | айрандары |
| общая принадлежность (-ныкы) | айрандыкы | айрандардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айраным | айраның | айраныңыз | айраны | айраныбыз | айраныңар | айраныңыздар | айраны |
| Родительный | айранымдын / айранымын | айраныңдын / айраныңын | айраныңыздын | айранынын | айраныбыздын | айраныңардын | айраныңыздардын | айранынын |
| Дательный | айраныма | айраныңа | айраныңызга | айранына | айраныбызга | айраныңарга | айраныңыздарга | айранына |
| Винительный | айранымды / айранымы | айраныңды / айраныңы | айраныңызды | айранын | айраныбызды | айраныңарды | айраныңыздарды | айранын |
| Местный | айранымда | айраныңда | айраныңызда | айранында | айраныбызда | айраныңарда | айраныңыздарда | айранында |
| Исходный | айранымдан / айраныман | айраныңдан / айраныңан | айраныңыздан | айранынан | айраныбыздан | айраныңардан | айраныңыздардан | айранынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айрандарым | айрандарың | айрандарыңыз | айрандары | айрандарыбыз | айрандарыңар | айрандарыңыздар | айрандары |
| Родительный | айрандарымдын / айрандарымын | айрандарыңдын / айрандарыңын | айрандарыңыздын | айрандарынын | айрандарыбыздын | айрандарыңардын | айрандарыңыздардын | айрандарынын |
| Дательный | айрандарыма | айрандарыңа | айрандарыңызга | айрандарына | айрандарыбызга | айрандарыңарга | айрандарыңыздарга | айрандарына |
| Винительный | айрандарымды / айрандарымы | айрандарыңды / айрандарыңы | айрандарыңызды | айрандарын | айрандарыбызды | айрандарыңарды | айрандарыңыздарды | айрандарын |
| Местный | айрандарымда | айрандарыңда | айрандарыңызда | айрандарында | айрандарыбызда | айрандарыңарда | айрандарыңыздарда | айрандарында |
| Исходный | айрандарымдан / айрандарыман | айрандарыңдан / айрандарыңан | айрандарыңыздан | айрандарынан | айрандарыбыздан | айрандарыңардан | айрандарыңыздардан | айрандарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | айранмын | айранбыз |
| 2е лицо | айрансың | айрансыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | айрансыз | айрансыздар |
| местный · 1е лицо | айрандамын | айрандабыз |
| местный · 2е лицо | айрандасың | айрандасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | айрандасыз | айрандасыздар |
| исходный · 1е лицо | айранданмын | айранданбыз |
| исходный · 2е лицо | айрандансың | айрандансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | айрандансыз | айрандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | айраныраак |