Морфология › айтыш
айтыш
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | айтыш | айтыштар |
| Родительный | айтыштын | айтыштардын |
| Дательный | айтышка | айтыштарга |
| Винительный | айтышты | айтыштарды |
| Местный | айтышта | айтыштарда |
| Исходный | айтыштан | айтыштардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | айтышым | айтыштарым |
| ты | айтышың | айтыштарың |
| Вы | айтышыңыз | айтыштарыңыз |
| он, она | айтышы | айтыштары |
| мы | айтышыбыз | айтыштарыбыз |
| вы | айтышыңар | айтыштарыңар |
| Вы (мн.) | айтышыңыздар | айтыштарыңыздар |
| они | айтышы | айтыштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | айтыштыкы | айтыштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айтышым | айтышың | айтышыңыз | айтышы | айтышыбыз | айтышыңар | айтышыңыздар | айтышы |
| Родительный | айтышымдын / айтышымын | айтышыңдын / айтышыңын | айтышыңыздын | айтышынын | айтышыбыздын | айтышыңардын | айтышыңыздардын | айтышынын |
| Дательный | айтышыма | айтышыңа | айтышыңызга | айтышына | айтышыбызга | айтышыңарга | айтышыңыздарга | айтышына |
| Винительный | айтышымды / айтышымы | айтышыңды / айтышыңы | айтышыңызды | айтышын | айтышыбызды | айтышыңарды | айтышыңыздарды | айтышын |
| Местный | айтышымда | айтышыңда | айтышыңызда | айтышында | айтышыбызда | айтышыңарда | айтышыңыздарда | айтышында |
| Исходный | айтышымдан / айтышыман | айтышыңдан / айтышыңан | айтышыңыздан | айтышынан | айтышыбыздан | айтышыңардан | айтышыңыздардан | айтышынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | айтыштарым | айтыштарың | айтыштарыңыз | айтыштары | айтыштарыбыз | айтыштарыңар | айтыштарыңыздар | айтыштары |
| Родительный | айтыштарымдын / айтыштарымын | айтыштарыңдын / айтыштарыңын | айтыштарыңыздын | айтыштарынын | айтыштарыбыздын | айтыштарыңардын | айтыштарыңыздардын | айтыштарынын |
| Дательный | айтыштарыма | айтыштарыңа | айтыштарыңызга | айтыштарына | айтыштарыбызга | айтыштарыңарга | айтыштарыңыздарга | айтыштарына |
| Винительный | айтыштарымды / айтыштарымы | айтыштарыңды / айтыштарыңы | айтыштарыңызды | айтыштарын | айтыштарыбызды | айтыштарыңарды | айтыштарыңыздарды | айтыштарын |
| Местный | айтыштарымда | айтыштарыңда | айтыштарыңызда | айтыштарында | айтыштарыбызда | айтыштарыңарда | айтыштарыңыздарда | айтыштарында |
| Исходный | айтыштарымдан / айтыштарыман | айтыштарыңдан / айтыштарыңан | айтыштарыңыздан | айтыштарынан | айтыштарыбыздан | айтыштарыңардан | айтыштарыңыздардан | айтыштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | айтышмын | айтышпыз |
| 2е лицо | айтышсың | айтышсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | айтышсыз | айтышсыздар |
| местный · 1е лицо | айтыштамын | айтыштабыз |
| местный · 2е лицо | айтыштасың | айтыштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | айтыштасыз | айтыштасыздар |
| исходный · 1е лицо | айтыштанмын | айтыштанбыз |
| исходный · 2е лицо | айтыштансың | айтыштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | айтыштансыз | айтыштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
айтыш-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | айтышамын / айтышам | айтышасың | айтышасыз | айтышат | айтышабыз | айтышасыңар | айтышасыздар | айтышат / айтышышат |
| Прошедшее определенное время | айтыштым | айтыштың | айтыштыңыз | айтышты | айтыштык | айтыштыңар | айтыштыңыздар | айтышты / айтышышты |
| Прошедщее неопределенное время | айтышканмын / айтышкамын / айтышкам | айтышкансың | айтышкансыз | айтышкан | айтышканбыз | айтышкансыңар | айтышкансыздар | айтышкан |
| Прошедшее субъективное время | айтышыптырмын / айтышыпмын | айтышыптырсың / айтышыпсың | айтышыптырсыз / айтышыпсыз | айтышыптыр | айтышыптырбыз / айтышыппыз | айтышыптырсыңар / айтышыпсыңар | айтышыптырсыздар / айтышыпсыздар | айтышышыптыр / айтышыптыр |
| Прошедшее длительное | айтышчумун | айтышчусуң | айтышчусуз | айтышчу | айтышчубуз | айтышчусуңар | айтышчусуздар | айтышчу |
| Неопределенное будущее время | айтышармын | айтышарсың | айтышарсыз | айтышар | айтышарбыз | айтышарсыңар | айтышарсыздар | айтышар |
| Условное наклонение | айтышсам | айтышсаң | айтышсаңыз | айтышса | айтышсак | айтышсаңар | айтышсаңыздар | айтышса / айтышышса |
| Желательное наклонение | айтышкым | айтышкың | айтышкыңыз | айтышкысы | айтышкыбыз | айтышкыңар | айтышкыңыздар | айтышкысы |
| Повелительное наклонение | айтышайын | айтыш | айтышыңыз | айтышсын | айтышалы | айтышкыла | айтышыңыздар | айтышсын |
| Наклонение намерения | айтышмакчымын / айтышмакмын | айтышмакчысың / айтышмаксың | айтышмакчысыз / айтышмаксыз | айтышмак / айтышмакчы | айтышмакчыбыз / айтышмакпыз | айтышмакчысыңар / айтышмаксыңар | айтышмакчысыздар / айтышмаксыздар | айтышмак / айтышмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | айтышпаймын / айтышпайм | айтышпайсың | айтышпайсыз | айтышпайт | айтышпайбыз | айтышпайсыңар | айтышпайсыздар | айтышышпайт / айтышпайт |
| Прошедшее определенное время | айтышпадым | айтышпадың | айтышпадыңыз | айтышпады | айтышпадык | айтышпадыңар | айтышпадыңыздар | айтышышпады / айтышпады |
| Прошедщее неопределенное время | айтышпаганмын | айтышпагансың | айтышпагансыз | айтышпаган | айтышпаганбыз | айтышпагансыңар | айтышпагансыздар | айтышпаган |
| Прошедшее субъективное время | айтышпаптырмын | айтышпаптырсың | айтышпаптырсыз | айтышпаптыр | айтышпаптырбыз | айтышпаптырсыңар | айтышпаптырсыздар | айтышпаптыр |
| Неопределенное будущее время | айтышпасмын | айтышпассың | айтышпассыз | айтышпас | айтышпаспыз | — | — | айтышпас |
| Условное наклонение | айтышпасам | айтышпасаң | айтышпасаңыз | айтышпаса | айтышпасак | айтышпасаңар | айтышпасаңыздар | айтышпаса / айтышышпаса |
| Повелительное наклонение | айтышпайын | айтышпа | айтышпаңыз | айтышпасын | айтышпайлы | айтышпагыла | айтышпаңыздар | айтышпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | айтышуу |
| -ыш | айтышыш |
| -мак | айтышмак |
| -май | айтышмай |
| -баш | айтышпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | айтышкан |
| -ар | айтышар |
| -бас | айтышпас |
| -уучу | айтышуучу |
| -чу | айтышчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | айтыша |
| -ып | айтышып |
| -ганы | айтышканы |
| -ганча | айтышканча |
| -гыча | айтышкыча |
| -майынча | айтышмайынча |