Морфология › азык
азык
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | азык | азыктар |
| Родительный | азыктын | азыктардын |
| Дательный | азыкка | азыктарга |
| Винительный | азыкты | азыктарды |
| Местный | азыкта | азыктарда |
| Исходный | азыктан | азыктардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | азыгым | азыктарым |
| ты | азыгың | азыктарың |
| Вы | азыгыңыз | азыктарыңыз |
| он, она | азыгы | азыктары |
| мы | азыгыбыз | азыктарыбыз |
| вы | азыгыңар | азыктарыңар |
| Вы (мн.) | азыгыңыздар | азыктарыңыздар |
| они | азыгы | азыктары |
| общая принадлежность (-ныкы) | азыктыкы | азыктардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | азыгым | азыгың | азыгыңыз | азыгы | азыгыбыз | азыгыңар | азыгыңыздар | азыгы |
| Родительный | азыгымдын / азыгымын | азыгыңдын / азыгыңын | азыгыңыздын | азыгынын | азыгыбыздын | азыгыңардын | азыгыңыздардын | азыгынын |
| Дательный | азыгыма | азыгыңа | азыгыңызга | азыгына | азыгыбызга | азыгыңарга | азыгыңыздарга | азыгына |
| Винительный | азыгымды / азыгымы | азыгыңды / азыгыңы | азыгыңызды | азыгын | азыгыбызды | азыгыңарды | азыгыңыздарды | азыгын |
| Местный | азыгымда | азыгыңда | азыгыңызда | азыгында | азыгыбызда | азыгыңарда | азыгыңыздарда | азыгында |
| Исходный | азыгымдан / азыгыман | азыгыңдан / азыгыңан | азыгыңыздан | азыгынан | азыгыбыздан | азыгыңардан | азыгыңыздардан | азыгынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | азыктарым | азыктарың | азыктарыңыз | азыктары | азыктарыбыз | азыктарыңар | азыктарыңыздар | азыктары |
| Родительный | азыктарымдын / азыктарымын | азыктарыңдын / азыктарыңын | азыктарыңыздын | азыктарынын | азыктарыбыздын | азыктарыңардын | азыктарыңыздардын | азыктарынын |
| Дательный | азыктарыма | азыктарыңа | азыктарыңызга | азыктарына | азыктарыбызга | азыктарыңарга | азыктарыңыздарга | азыктарына |
| Винительный | азыктарымды / азыктарымы | азыктарыңды / азыктарыңы | азыктарыңызды | азыктарын | азыктарыбызды | азыктарыңарды | азыктарыңыздарды | азыктарын |
| Местный | азыктарымда | азыктарыңда | азыктарыңызда | азыктарында | азыктарыбызда | азыктарыңарда | азыктарыңыздарда | азыктарында |
| Исходный | азыктарымдан / азыктарыман | азыктарыңдан / азыктарыңан | азыктарыңыздан | азыктарынан | азыктарыбыздан | азыктарыңардан | азыктарыңыздардан | азыктарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | азыкмын | азыкпыз |
| 2е лицо | азыксың | азыксыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | азыксыз | азыксыздар |
| местный · 1е лицо | азыктамын | азыктабыз |
| местный · 2е лицо | азыктасың | азыктасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | азыктасыз | азыктасыздар |
| исходный · 1е лицо | азыктанмын | азыктанбыз |
| исходный · 2е лицо | азыктансың | азыктансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | азыктансыз | азыктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | азык | азыктар |
| Родительный | азыктын | азыктардын |
| Дательный | азыкка | азыктарга |
| Винительный | азыкты | азыктарды |
| Местный | азыкта | азыктарда |
| Исходный | азыктан | азыктардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | азыгым | азыктарым |
| ты | азыгың | азыктарың |
| Вы | азыгыңыз | азыктарыңыз |
| он, она | азыгы | азыктары |
| мы | азыгыбыз | азыктарыбыз |
| вы | азыгыңар | азыктарыңар |
| Вы (мн.) | азыгыңыздар | азыктарыңыздар |
| они | азыгы | азыктары |
| общая принадлежность (-ныкы) | азыктыкы | азыктардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | азыгым | азыгың | азыгыңыз | азыгы | азыгыбыз | азыгыңар | азыгыңыздар | азыгы |
| Родительный | азыгымдын / азыгымын | азыгыңдын / азыгыңын | азыгыңыздын | азыгынын | азыгыбыздын | азыгыңардын | азыгыңыздардын | азыгынын |
| Дательный | азыгыма | азыгыңа | азыгыңызга | азыгына | азыгыбызга | азыгыңарга | азыгыңыздарга | азыгына |
| Винительный | азыгымды / азыгымы | азыгыңды / азыгыңы | азыгыңызды | азыгын | азыгыбызды | азыгыңарды | азыгыңыздарды | азыгын |
| Местный | азыгымда | азыгыңда | азыгыңызда | азыгында | азыгыбызда | азыгыңарда | азыгыңыздарда | азыгында |
| Исходный | азыгымдан / азыгыман | азыгыңдан / азыгыңан | азыгыңыздан | азыгынан | азыгыбыздан | азыгыңардан | азыгыңыздардан | азыгынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | азыктарым | азыктарың | азыктарыңыз | азыктары | азыктарыбыз | азыктарыңар | азыктарыңыздар | азыктары |
| Родительный | азыктарымдын / азыктарымын | азыктарыңдын / азыктарыңын | азыктарыңыздын | азыктарынын | азыктарыбыздын | азыктарыңардын | азыктарыңыздардын | азыктарынын |
| Дательный | азыктарыма | азыктарыңа | азыктарыңызга | азыктарына | азыктарыбызга | азыктарыңарга | азыктарыңыздарга | азыктарына |
| Винительный | азыктарымды / азыктарымы | азыктарыңды / азыктарыңы | азыктарыңызды | азыктарын | азыктарыбызды | азыктарыңарды | азыктарыңыздарды | азыктарын |
| Местный | азыктарымда | азыктарыңда | азыктарыңызда | азыктарында | азыктарыбызда | азыктарыңарда | азыктарыңыздарда | азыктарында |
| Исходный | азыктарымдан / азыктарыман | азыктарыңдан / азыктарыңан | азыктарыңыздан | азыктарынан | азыктарыбыздан | азыктарыңардан | азыктарыңыздардан | азыктарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | азыкмын | азыкпыз |
| 2е лицо | азыксың | азыксыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | азыксыз | азыксыздар |
| местный · 1е лицо | азыктамын | азыктабыз |
| местный · 2е лицо | азыктасың | азыктасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | азыктасыз | азыктасыздар |
| исходный · 1е лицо | азыктанмын | азыктанбыз |
| исходный · 2е лицо | азыктансың | азыктансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | азыктансыз | азыктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | азыгыраак |
азык-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | азыгамын / азыгам | азыгасың | азыгасыз | азыгат | азыгабыз | азыгасыңар | азыгасыздар | азыгышат / азыгат |
| Прошедшее определенное время | азыктым | азыктың | азыктыңыз | азыкты | азыктык | азыктыңар | азыктыңыздар | азыкты / азыгышты |
| Прошедщее неопределенное время | азыкканмын / азыккамын / азыккам | азыккансың | азыккансыз | азыккан | азыкканбыз | азыккансыңар | азыккансыздар | азыккан |
| Прошедшее субъективное время | азыгыптырмын / азыгыпмын | азыгыптырсың / азыгыпсың | азыгыптырсыз / азыгыпсыз | азыгыптыр | азыгыптырбыз / азыгыппыз | азыгыптырсыңар / азыгыпсыңар | азыгыптырсыздар / азыгыпсыздар | азыгышыптыр / азыгыптыр |
| Прошедшее длительное | азыкчумун | азыкчусуң | азыкчусуз | азыкчу | азыкчубуз | азыкчусуңар | азыкчусуздар | азыкчу |
| Неопределенное будущее время | азыгармын | азыгарсың | азыгарсыз | азыгар | азыгарбыз | азыгарсыңар | азыгарсыздар | азыгар |
| Условное наклонение | азыксам | азыксаң | азыксаңыз | азыкса | азыксак | азыксаңар | азыксаңыздар | азыгышса / азыкса |
| Желательное наклонение | азыккым | азыккың | азыккыңыз | азыккысы | азыккыбыз | азыккыңар | азыккыңыздар | азыккысы |
| Повелительное наклонение | азыгайын | азык | азыгыңыз | азыксын | азыгалы | азыккыла | азыгыңыздар | азыксын |
| Наклонение намерения | азыкмакчымын / азыкмакмын | азыкмакчысың / азыкмаксың | азыкмакчысыз / азыкмаксыз | азыкмакчы / азыкмак | азыкмакчыбыз / азыкмакпыз | азыкмакчысыңар / азыкмаксыңар | азыкмакчысыздар / азыкмаксыздар | азыкмакчы / азыкмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | азыкпаймын / азыкпайм | азыкпайсың | азыкпайсыз | азыкпайт | азыкпайбыз | азыкпайсыңар | азыкпайсыздар | азыгышпайт / азыкпайт |
| Прошедшее определенное время | азыкпадым | азыкпадың | азыкпадыңыз | азыкпады | азыкпадык | азыкпадыңар | азыкпадыңыздар | азыгышпады / азыкпады |
| Прошедщее неопределенное время | азыкпаганмын | азыкпагансың | азыкпагансыз | азыкпаган | азыкпаганбыз | азыкпагансыңар | азыкпагансыздар | азыкпаган |
| Прошедшее субъективное время | азыкпаптырмын | азыкпаптырсың | азыкпаптырсыз | азыкпаптыр | азыкпаптырбыз | азыкпаптырсыңар | азыкпаптырсыздар | азыкпаптыр |
| Неопределенное будущее время | азыкпасмын | азыкпассың | азыкпассыз | азыкпас | азыкпаспыз | — | — | азыкпас |
| Условное наклонение | азыкпасам | азыкпасаң | азыкпасаңыз | азыкпаса | азыкпасак | азыкпасаңар | азыкпасаңыздар | азыгышпаса / азыкпаса |
| Повелительное наклонение | азыкпайын | азыкпа | азыкпаңыз | азыкпасын | азыкпайлы | азыкпагыла | азыкпаңыздар | азыкпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | азыгуу |
| -ыш | азыгыш |
| -мак | азыкмак |
| -май | азыкмай |
| -баш | азыкпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | азыккан |
| -ар | азыгар |
| -бас | азыкпас |
| -уучу | азыгуучу |
| -чу | азыкчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | азыга |
| -ып | азыгып |
| -ганы | азыкканы |
| -ганча | азыкканча |
| -гыча | азыккыча |
| -майынча | азыкмайынча |