Морфология › басымдуу
басымдуу
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | басымдуу | басымдуулар |
| Родительный | басымдуунун | басымдуулардын |
| Дательный | басымдууга | басымдууларга |
| Винительный | басымдууну | басымдууларды |
| Местный | басымдууда | басымдууларда |
| Исходный | басымдуудан | басымдуулардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | басымдуум | басымдууларым |
| ты | басымдууң | басымдууларың |
| Вы | басымдууңуз | басымдууларыңыз |
| он, она | басымдуусу | басымдуулары |
| мы | басымдуубуз | басымдууларыбыз |
| вы | басымдууңар | басымдууларыңар |
| Вы (мн.) | басымдууңуздар | басымдууларыңыздар |
| они | басымдуусу | басымдуулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | басымдуунуку | басымдуулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басымдуум | басымдууң | басымдууңуз | басымдуусу | басымдуубуз | басымдууңар | басымдууңуздар | басымдуусу |
| Родительный | басымдуумдун / басымдуумун | басымдууңдун / басымдууңун | басымдууңуздун | басымдуусунун | басымдуубуздун | басымдууңардын | басымдууңуздардын | басымдуусунун |
| Дательный | басымдуума | басымдууңа | басымдууңузга | басымдуусуна | басымдуубузга | басымдууңарга | басымдууңуздарга | басымдуусуна |
| Винительный | басымдуумду / басымдууму | басымдууңду / басымдууңу | басымдууңузду | басымдуусун | басымдуубузду | басымдууңарды | басымдууңуздарды | басымдуусун |
| Местный | басымдуумда | басымдууңда | басымдууңузда | басымдуусунда | басымдуубузда | басымдууңарда | басымдууңуздарда | басымдуусунда |
| Исходный | басымдуумдан / басымдууман | басымдууңдан / басымдууңан | басымдууңуздан | басымдуусунан | басымдуубуздан | басымдууңардан | басымдууңуздардан | басымдуусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басымдууларым | басымдууларың | басымдууларыңыз | басымдуулары | басымдууларыбыз | басымдууларыңар | басымдууларыңыздар | басымдуулары |
| Родительный | басымдууларымдын / басымдууларымын | басымдууларыңдын / басымдууларыңын | басымдууларыңыздын | басымдууларынын | басымдууларыбыздын | басымдууларыңардын | басымдууларыңыздардын | басымдууларынын |
| Дательный | басымдууларыма | басымдууларыңа | басымдууларыңызга | басымдууларына | басымдууларыбызга | басымдууларыңарга | басымдууларыңыздарга | басымдууларына |
| Винительный | басымдууларымды / басымдууларымы | басымдууларыңды / басымдууларыңы | басымдууларыңызды | басымдууларын | басымдууларыбызды | басымдууларыңарды | басымдууларыңыздарды | басымдууларын |
| Местный | басымдууларымда | басымдууларыңда | басымдууларыңызда | басымдууларында | басымдууларыбызда | басымдууларыңарда | басымдууларыңыздарда | басымдууларында |
| Исходный | басымдууларымдан / басымдууларыман | басымдууларыңдан / басымдууларыңан | басымдууларыңыздан | басымдууларынан | басымдууларыбыздан | басымдууларыңардан | басымдууларыңыздардан | басымдууларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | басымдуумун | басымдуубуз |
| 2е лицо | басымдуусуң | басымдуусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | басымдуусуз | басымдуусуздар |
| местный · 1е лицо | басымдуудамын | басымдуудабыз |
| местный · 2е лицо | басымдуудасың | басымдуудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | басымдуудасыз | басымдуудасыздар |
| исходный · 1е лицо | басымдууданмын | басымдууданбыз |
| исходный · 2е лицо | басымдуудансың | басымдуудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | басымдуудансыз | басымдуудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | басымдуу | басымдуулар |
| Родительный | басымдуунун | басымдуулардын |
| Дательный | басымдууга | басымдууларга |
| Винительный | басымдууну | басымдууларды |
| Местный | басымдууда | басымдууларда |
| Исходный | басымдуудан | басымдуулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | басымдуум | басымдууларым |
| ты | басымдууң | басымдууларың |
| Вы | басымдууңуз | басымдууларыңыз |
| он, она | басымдуусу | басымдуулары |
| мы | басымдуубуз | басымдууларыбыз |
| вы | басымдууңар | басымдууларыңар |
| Вы (мн.) | басымдууңуздар | басымдууларыңыздар |
| они | басымдуусу | басымдуулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | басымдуунуку | басымдуулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басымдуум | басымдууң | басымдууңуз | басымдуусу | басымдуубуз | басымдууңар | басымдууңуздар | басымдуусу |
| Родительный | басымдуумдун / басымдуумун | басымдууңдун / басымдууңун | басымдууңуздун | басымдуусунун | басымдуубуздун | басымдууңардын | басымдууңуздардын | басымдуусунун |
| Дательный | басымдуума | басымдууңа | басымдууңузга | басымдуусуна | басымдуубузга | басымдууңарга | басымдууңуздарга | басымдуусуна |
| Винительный | басымдуумду / басымдууму | басымдууңду / басымдууңу | басымдууңузду | басымдуусун | басымдуубузду | басымдууңарды | басымдууңуздарды | басымдуусун |
| Местный | басымдуумда | басымдууңда | басымдууңузда | басымдуусунда | басымдуубузда | басымдууңарда | басымдууңуздарда | басымдуусунда |
| Исходный | басымдуумдан / басымдууман | басымдууңдан / басымдууңан | басымдууңуздан | басымдуусунан | басымдуубуздан | басымдууңардан | басымдууңуздардан | басымдуусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басымдууларым | басымдууларың | басымдууларыңыз | басымдуулары | басымдууларыбыз | басымдууларыңар | басымдууларыңыздар | басымдуулары |
| Родительный | басымдууларымдын / басымдууларымын | басымдууларыңдын / басымдууларыңын | басымдууларыңыздын | басымдууларынын | басымдууларыбыздын | басымдууларыңардын | басымдууларыңыздардын | басымдууларынын |
| Дательный | басымдууларыма | басымдууларыңа | басымдууларыңызга | басымдууларына | басымдууларыбызга | басымдууларыңарга | басымдууларыңыздарга | басымдууларына |
| Винительный | басымдууларымды / басымдууларымы | басымдууларыңды / басымдууларыңы | басымдууларыңызды | басымдууларын | басымдууларыбызды | басымдууларыңарды | басымдууларыңыздарды | басымдууларын |
| Местный | басымдууларымда | басымдууларыңда | басымдууларыңызда | басымдууларында | басымдууларыбызда | басымдууларыңарда | басымдууларыңыздарда | басымдууларында |
| Исходный | басымдууларымдан / басымдууларыман | басымдууларыңдан / басымдууларыңан | басымдууларыңыздан | басымдууларынан | басымдууларыбыздан | басымдууларыңардан | басымдууларыңыздардан | басымдууларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | басымдуумун | басымдуубуз |
| 2е лицо | басымдуусуң | басымдуусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | басымдуусуз | басымдуусуздар |
| местный · 1е лицо | басымдуудамын | басымдуудабыз |
| местный · 2е лицо | басымдуудасың | басымдуудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | басымдуудасыз | басымдуудасыздар |
| исходный · 1е лицо | басымдууданмын | басымдууданбыз |
| исходный · 2е лицо | басымдуудансың | басымдуудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | басымдуудансыз | басымдуудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | басымдуураак |