Морфология › басыңкы
басыңкы
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | басыңкы | басыңкылар |
| Родительный | басыңкынын | басыңкылардын |
| Дательный | басыңкыга | басыңкыларга |
| Винительный | басыңкыны | басыңкыларды |
| Местный | басыңкыда | басыңкыларда |
| Исходный | басыңкыдан | басыңкылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | басыңкым | басыңкыларым |
| ты | басыңкың | басыңкыларың |
| Вы | басыңкыңыз | басыңкыларыңыз |
| он, она | басыңкысы | басыңкылары |
| мы | басыңкыбыз | басыңкыларыбыз |
| вы | басыңкыңар | басыңкыларыңар |
| Вы (мн.) | басыңкыңыздар | басыңкыларыңыздар |
| они | басыңкысы | басыңкылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | басыңкыныкы | басыңкылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басыңкым | басыңкың | басыңкыңыз | басыңкысы | басыңкыбыз | басыңкыңар | басыңкыңыздар | басыңкысы |
| Родительный | басыңкымдын / басыңкымын | басыңкыңдын / басыңкыңын | басыңкыңыздын | басыңкысынын | басыңкыбыздын | басыңкыңардын | басыңкыңыздардын | басыңкысынын |
| Дательный | басыңкыма | басыңкыңа | басыңкыңызга | басыңкысына | басыңкыбызга | басыңкыңарга | басыңкыңыздарга | басыңкысына |
| Винительный | басыңкымды / басыңкымы | басыңкыңды / басыңкыңы | басыңкыңызды | басыңкысын | басыңкыбызды | басыңкыңарды | басыңкыңыздарды | басыңкысын |
| Местный | басыңкымда | басыңкыңда | басыңкыңызда | басыңкысында | басыңкыбызда | басыңкыңарда | басыңкыңыздарда | басыңкысында |
| Исходный | басыңкымдан / басыңкыман | басыңкыңдан / басыңкыңан | басыңкыңыздан | басыңкысынан | басыңкыбыздан | басыңкыңардан | басыңкыңыздардан | басыңкысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басыңкыларым | басыңкыларың | басыңкыларыңыз | басыңкылары | басыңкыларыбыз | басыңкыларыңар | басыңкыларыңыздар | басыңкылары |
| Родительный | басыңкыларымдын / басыңкыларымын | басыңкыларыңдын / басыңкыларыңын | басыңкыларыңыздын | басыңкыларынын | басыңкыларыбыздын | басыңкыларыңардын | басыңкыларыңыздардын | басыңкыларынын |
| Дательный | басыңкыларыма | басыңкыларыңа | басыңкыларыңызга | басыңкыларына | басыңкыларыбызга | басыңкыларыңарга | басыңкыларыңыздарга | басыңкыларына |
| Винительный | басыңкыларымды / басыңкыларымы | басыңкыларыңды / басыңкыларыңы | басыңкыларыңызды | басыңкыларын | басыңкыларыбызды | басыңкыларыңарды | басыңкыларыңыздарды | басыңкыларын |
| Местный | басыңкыларымда | басыңкыларыңда | басыңкыларыңызда | басыңкыларында | басыңкыларыбызда | басыңкыларыңарда | басыңкыларыңыздарда | басыңкыларында |
| Исходный | басыңкыларымдан / басыңкыларыман | басыңкыларыңдан / басыңкыларыңан | басыңкыларыңыздан | басыңкыларынан | басыңкыларыбыздан | басыңкыларыңардан | басыңкыларыңыздардан | басыңкыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | басыңкымын | басыңкыбыз |
| 2е лицо | басыңкысың | басыңкысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | басыңкысыз | басыңкысыздар |
| местный · 1е лицо | басыңкыдамын | басыңкыдабыз |
| местный · 2е лицо | басыңкыдасың | басыңкыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | басыңкыдасыз | басыңкыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | басыңкыданмын | басыңкыданбыз |
| исходный · 2е лицо | басыңкыдансың | басыңкыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | басыңкыдансыз | басыңкыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | басыңкы | басыңкылар |
| Родительный | басыңкынын | басыңкылардын |
| Дательный | басыңкыга | басыңкыларга |
| Винительный | басыңкыны | басыңкыларды |
| Местный | басыңкыда | басыңкыларда |
| Исходный | басыңкыдан | басыңкылардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | басыңкым | басыңкыларым |
| ты | басыңкың | басыңкыларың |
| Вы | басыңкыңыз | басыңкыларыңыз |
| он, она | басыңкысы | басыңкылары |
| мы | басыңкыбыз | басыңкыларыбыз |
| вы | басыңкыңар | басыңкыларыңар |
| Вы (мн.) | басыңкыңыздар | басыңкыларыңыздар |
| они | басыңкысы | басыңкылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | басыңкыныкы | басыңкылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басыңкым | басыңкың | басыңкыңыз | басыңкысы | басыңкыбыз | басыңкыңар | басыңкыңыздар | басыңкысы |
| Родительный | басыңкымдын / басыңкымын | басыңкыңдын / басыңкыңын | басыңкыңыздын | басыңкысынын | басыңкыбыздын | басыңкыңардын | басыңкыңыздардын | басыңкысынын |
| Дательный | басыңкыма | басыңкыңа | басыңкыңызга | басыңкысына | басыңкыбызга | басыңкыңарга | басыңкыңыздарга | басыңкысына |
| Винительный | басыңкымды / басыңкымы | басыңкыңды / басыңкыңы | басыңкыңызды | басыңкысын | басыңкыбызды | басыңкыңарды | басыңкыңыздарды | басыңкысын |
| Местный | басыңкымда | басыңкыңда | басыңкыңызда | басыңкысында | басыңкыбызда | басыңкыңарда | басыңкыңыздарда | басыңкысында |
| Исходный | басыңкымдан / басыңкыман | басыңкыңдан / басыңкыңан | басыңкыңыздан | басыңкысынан | басыңкыбыздан | басыңкыңардан | басыңкыңыздардан | басыңкысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | басыңкыларым | басыңкыларың | басыңкыларыңыз | басыңкылары | басыңкыларыбыз | басыңкыларыңар | басыңкыларыңыздар | басыңкылары |
| Родительный | басыңкыларымдын / басыңкыларымын | басыңкыларыңдын / басыңкыларыңын | басыңкыларыңыздын | басыңкыларынын | басыңкыларыбыздын | басыңкыларыңардын | басыңкыларыңыздардын | басыңкыларынын |
| Дательный | басыңкыларыма | басыңкыларыңа | басыңкыларыңызга | басыңкыларына | басыңкыларыбызга | басыңкыларыңарга | басыңкыларыңыздарга | басыңкыларына |
| Винительный | басыңкыларымды / басыңкыларымы | басыңкыларыңды / басыңкыларыңы | басыңкыларыңызды | басыңкыларын | басыңкыларыбызды | басыңкыларыңарды | басыңкыларыңыздарды | басыңкыларын |
| Местный | басыңкыларымда | басыңкыларыңда | басыңкыларыңызда | басыңкыларында | басыңкыларыбызда | басыңкыларыңарда | басыңкыларыңыздарда | басыңкыларында |
| Исходный | басыңкыларымдан / басыңкыларыман | басыңкыларыңдан / басыңкыларыңан | басыңкыларыңыздан | басыңкыларынан | басыңкыларыбыздан | басыңкыларыңардан | басыңкыларыңыздардан | басыңкыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | басыңкымын | басыңкыбыз |
| 2е лицо | басыңкысың | басыңкысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | басыңкысыз | басыңкысыздар |
| местный · 1е лицо | басыңкыдамын | басыңкыдабыз |
| местный · 2е лицо | басыңкыдасың | басыңкыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | басыңкыдасыз | басыңкыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | басыңкыданмын | басыңкыданбыз |
| исходный · 2е лицо | басыңкыдансың | басыңкыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | басыңкыдансыз | басыңкыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | басыңкыраак |