Морфология › белдүү
белдүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | белдүү | белдүүлөр |
| Родительный | белдүүнүн | белдүүлөрдүн |
| Дательный | белдүүгө | белдүүлөргө |
| Винительный | белдүүнү | белдүүлөрдү |
| Местный | белдүүдө | белдүүлөрдө |
| Исходный | белдүүдөн | белдүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | белдүүм | белдүүлөрүм |
| ты | белдүүң | белдүүлөрүң |
| Вы | белдүүңүз | белдүүлөрүңүз |
| он, она | белдүүсү | белдүүлөрү |
| мы | белдүүбүз | белдүүлөрүбүз |
| вы | белдүүңөр | белдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | белдүүңүздөр | белдүүлөрүңүздөр |
| они | белдүүсү | белдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | белдүүнүкү | белдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белдүүм | белдүүң | белдүүңүз | белдүүсү | белдүүбүз | белдүүңөр | белдүүңүздөр | белдүүсү |
| Родительный | белдүүмдүн / белдүүмүн | белдүүңдүн / белдүүңүн | белдүүңүздүн | белдүүсүнүн | белдүүбүздүн | белдүүңөрдүн | белдүүңүздөрдүн | белдүүсүнүн |
| Дательный | белдүүмө | белдүүңө | белдүүңүзгө | белдүүсүнө | белдүүбүзгө | белдүүңөргө | белдүүңүздөргө | белдүүсүнө |
| Винительный | белдүүмдү / белдүүмү | белдүүңдү / белдүүңү | белдүүңүздү | белдүүсүн | белдүүбүздү | белдүүңөрдү | белдүүңүздөрдү | белдүүсүн |
| Местный | белдүүмдө | белдүүңдө | белдүүңүздө | белдүүсүндө | белдүүбүздө | белдүүңөрдө | белдүүңүздөрдө | белдүүсүндө |
| Исходный | белдүүмдөн / белдүүмөн | белдүүңдөн / белдүүңөн | белдүүңүздөн | белдүүсүнөн | белдүүбүздөн | белдүүңөрдөн | белдүүңүздөрдөн | белдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белдүүлөрүм | белдүүлөрүң | белдүүлөрүңүз | белдүүлөрү | белдүүлөрүбүз | белдүүлөрүңөр | белдүүлөрүңүздөр | белдүүлөрү |
| Родительный | белдүүлөрүмдүн / белдүүлөрүмүн | белдүүлөрүңдүн / белдүүлөрүңүн | белдүүлөрүңүздүн | белдүүлөрүнүн | белдүүлөрүбүздүн | белдүүлөрүңөрдүн | белдүүлөрүңүздөрдүн | белдүүлөрүнүн |
| Дательный | белдүүлөрүмө | белдүүлөрүңө | белдүүлөрүңүзгө | белдүүлөрүнө | белдүүлөрүбүзгө | белдүүлөрүңөргө | белдүүлөрүңүздөргө | белдүүлөрүнө |
| Винительный | белдүүлөрүмдү / белдүүлөрүмү | белдүүлөрүңдү / белдүүлөрүңү | белдүүлөрүңүздү | белдүүлөрүн | белдүүлөрүбүздү | белдүүлөрүңөрдү | белдүүлөрүңүздөрдү | белдүүлөрүн |
| Местный | белдүүлөрүмдө | белдүүлөрүңдө | белдүүлөрүңүздө | белдүүлөрүндө | белдүүлөрүбүздө | белдүүлөрүңөрдө | белдүүлөрүңүздөрдө | белдүүлөрүндө |
| Исходный | белдүүлөрүмдөн / белдүүлөрүмөн | белдүүлөрүңдөн / белдүүлөрүңөн | белдүүлөрүңүздөн | белдүүлөрүнөн | белдүүлөрүбүздөн | белдүүлөрүңөрдөн | белдүүлөрүңүздөрдөн | белдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | белдүүмүн | белдүүбүз |
| 2е лицо | белдүүсүң | белдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | белдүүсүз | белдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | белдүүдөмүн | белдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | белдүүдөсүң | белдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | белдүүдөсүз | белдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | белдүүдөнмүн | белдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | белдүүдөнсүң | белдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | белдүүдөнсүз | белдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | белдүү | белдүүлөр |
| Родительный | белдүүнүн | белдүүлөрдүн |
| Дательный | белдүүгө | белдүүлөргө |
| Винительный | белдүүнү | белдүүлөрдү |
| Местный | белдүүдө | белдүүлөрдө |
| Исходный | белдүүдөн | белдүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | белдүүм | белдүүлөрүм |
| ты | белдүүң | белдүүлөрүң |
| Вы | белдүүңүз | белдүүлөрүңүз |
| он, она | белдүүсү | белдүүлөрү |
| мы | белдүүбүз | белдүүлөрүбүз |
| вы | белдүүңөр | белдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | белдүүңүздөр | белдүүлөрүңүздөр |
| они | белдүүсү | белдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | белдүүнүкү | белдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белдүүм | белдүүң | белдүүңүз | белдүүсү | белдүүбүз | белдүүңөр | белдүүңүздөр | белдүүсү |
| Родительный | белдүүмдүн / белдүүмүн | белдүүңдүн / белдүүңүн | белдүүңүздүн | белдүүсүнүн | белдүүбүздүн | белдүүңөрдүн | белдүүңүздөрдүн | белдүүсүнүн |
| Дательный | белдүүмө | белдүүңө | белдүүңүзгө | белдүүсүнө | белдүүбүзгө | белдүүңөргө | белдүүңүздөргө | белдүүсүнө |
| Винительный | белдүүмдү / белдүүмү | белдүүңдү / белдүүңү | белдүүңүздү | белдүүсүн | белдүүбүздү | белдүүңөрдү | белдүүңүздөрдү | белдүүсүн |
| Местный | белдүүмдө | белдүүңдө | белдүүңүздө | белдүүсүндө | белдүүбүздө | белдүүңөрдө | белдүүңүздөрдө | белдүүсүндө |
| Исходный | белдүүмдөн / белдүүмөн | белдүүңдөн / белдүүңөн | белдүүңүздөн | белдүүсүнөн | белдүүбүздөн | белдүүңөрдөн | белдүүңүздөрдөн | белдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белдүүлөрүм | белдүүлөрүң | белдүүлөрүңүз | белдүүлөрү | белдүүлөрүбүз | белдүүлөрүңөр | белдүүлөрүңүздөр | белдүүлөрү |
| Родительный | белдүүлөрүмдүн / белдүүлөрүмүн | белдүүлөрүңдүн / белдүүлөрүңүн | белдүүлөрүңүздүн | белдүүлөрүнүн | белдүүлөрүбүздүн | белдүүлөрүңөрдүн | белдүүлөрүңүздөрдүн | белдүүлөрүнүн |
| Дательный | белдүүлөрүмө | белдүүлөрүңө | белдүүлөрүңүзгө | белдүүлөрүнө | белдүүлөрүбүзгө | белдүүлөрүңөргө | белдүүлөрүңүздөргө | белдүүлөрүнө |
| Винительный | белдүүлөрүмдү / белдүүлөрүмү | белдүүлөрүңдү / белдүүлөрүңү | белдүүлөрүңүздү | белдүүлөрүн | белдүүлөрүбүздү | белдүүлөрүңөрдү | белдүүлөрүңүздөрдү | белдүүлөрүн |
| Местный | белдүүлөрүмдө | белдүүлөрүңдө | белдүүлөрүңүздө | белдүүлөрүндө | белдүүлөрүбүздө | белдүүлөрүңөрдө | белдүүлөрүңүздөрдө | белдүүлөрүндө |
| Исходный | белдүүлөрүмдөн / белдүүлөрүмөн | белдүүлөрүңдөн / белдүүлөрүңөн | белдүүлөрүңүздөн | белдүүлөрүнөн | белдүүлөрүбүздөн | белдүүлөрүңөрдөн | белдүүлөрүңүздөрдөн | белдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | белдүүмүн | белдүүбүз |
| 2е лицо | белдүүсүң | белдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | белдүүсүз | белдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | белдүүдөмүн | белдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | белдүүдөсүң | белдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | белдүүдөсүз | белдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | белдүүдөнмүн | белдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | белдүүдөнсүң | белдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | белдүүдөнсүз | белдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | белдүүрөөк |