Морфология › белгилүү
белгилүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | белгилүү | белгилүүлөр |
| Родительный | белгилүүнүн | белгилүүлөрдүн |
| Дательный | белгилүүгө | белгилүүлөргө |
| Винительный | белгилүүнү | белгилүүлөрдү |
| Местный | белгилүүдө | белгилүүлөрдө |
| Исходный | белгилүүдөн | белгилүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | белгилүүм | белгилүүлөрүм |
| ты | белгилүүң | белгилүүлөрүң |
| Вы | белгилүүңүз | белгилүүлөрүңүз |
| он, она | белгилүүсү | белгилүүлөрү |
| мы | белгилүүбүз | белгилүүлөрүбүз |
| вы | белгилүүңөр | белгилүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | белгилүүңүздөр | белгилүүлөрүңүздөр |
| они | белгилүүсү | белгилүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | белгилүүнүкү | белгилүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белгилүүм | белгилүүң | белгилүүңүз | белгилүүсү | белгилүүбүз | белгилүүңөр | белгилүүңүздөр | белгилүүсү |
| Родительный | белгилүүмдүн / белгилүүмүн | белгилүүңдүн / белгилүүңүн | белгилүүңүздүн | белгилүүсүнүн | белгилүүбүздүн | белгилүүңөрдүн | белгилүүңүздөрдүн | белгилүүсүнүн |
| Дательный | белгилүүмө | белгилүүңө | белгилүүңүзгө | белгилүүсүнө | белгилүүбүзгө | белгилүүңөргө | белгилүүңүздөргө | белгилүүсүнө |
| Винительный | белгилүүмдү / белгилүүмү | белгилүүңдү / белгилүүңү | белгилүүңүздү | белгилүүсүн | белгилүүбүздү | белгилүүңөрдү | белгилүүңүздөрдү | белгилүүсүн |
| Местный | белгилүүмдө | белгилүүңдө | белгилүүңүздө | белгилүүсүндө | белгилүүбүздө | белгилүүңөрдө | белгилүүңүздөрдө | белгилүүсүндө |
| Исходный | белгилүүмдөн / белгилүүмөн | белгилүүңдөн / белгилүүңөн | белгилүүңүздөн | белгилүүсүнөн | белгилүүбүздөн | белгилүүңөрдөн | белгилүүңүздөрдөн | белгилүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белгилүүлөрүм | белгилүүлөрүң | белгилүүлөрүңүз | белгилүүлөрү | белгилүүлөрүбүз | белгилүүлөрүңөр | белгилүүлөрүңүздөр | белгилүүлөрү |
| Родительный | белгилүүлөрүмдүн / белгилүүлөрүмүн | белгилүүлөрүңдүн / белгилүүлөрүңүн | белгилүүлөрүңүздүн | белгилүүлөрүнүн | белгилүүлөрүбүздүн | белгилүүлөрүңөрдүн | белгилүүлөрүңүздөрдүн | белгилүүлөрүнүн |
| Дательный | белгилүүлөрүмө | белгилүүлөрүңө | белгилүүлөрүңүзгө | белгилүүлөрүнө | белгилүүлөрүбүзгө | белгилүүлөрүңөргө | белгилүүлөрүңүздөргө | белгилүүлөрүнө |
| Винительный | белгилүүлөрүмдү / белгилүүлөрүмү | белгилүүлөрүңдү / белгилүүлөрүңү | белгилүүлөрүңүздү | белгилүүлөрүн | белгилүүлөрүбүздү | белгилүүлөрүңөрдү | белгилүүлөрүңүздөрдү | белгилүүлөрүн |
| Местный | белгилүүлөрүмдө | белгилүүлөрүңдө | белгилүүлөрүңүздө | белгилүүлөрүндө | белгилүүлөрүбүздө | белгилүүлөрүңөрдө | белгилүүлөрүңүздөрдө | белгилүүлөрүндө |
| Исходный | белгилүүлөрүмдөн / белгилүүлөрүмөн | белгилүүлөрүңдөн / белгилүүлөрүңөн | белгилүүлөрүңүздөн | белгилүүлөрүнөн | белгилүүлөрүбүздөн | белгилүүлөрүңөрдөн | белгилүүлөрүңүздөрдөн | белгилүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | белгилүүмүн | белгилүүбүз |
| 2е лицо | белгилүүсүң | белгилүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | белгилүүсүз | белгилүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | белгилүүдөмүн | белгилүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | белгилүүдөсүң | белгилүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | белгилүүдөсүз | белгилүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | белгилүүдөнмүн | белгилүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | белгилүүдөнсүң | белгилүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | белгилүүдөнсүз | белгилүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | белгилүү | белгилүүлөр |
| Родительный | белгилүүнүн | белгилүүлөрдүн |
| Дательный | белгилүүгө | белгилүүлөргө |
| Винительный | белгилүүнү | белгилүүлөрдү |
| Местный | белгилүүдө | белгилүүлөрдө |
| Исходный | белгилүүдөн | белгилүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | белгилүүм | белгилүүлөрүм |
| ты | белгилүүң | белгилүүлөрүң |
| Вы | белгилүүңүз | белгилүүлөрүңүз |
| он, она | белгилүүсү | белгилүүлөрү |
| мы | белгилүүбүз | белгилүүлөрүбүз |
| вы | белгилүүңөр | белгилүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | белгилүүңүздөр | белгилүүлөрүңүздөр |
| они | белгилүүсү | белгилүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | белгилүүнүкү | белгилүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белгилүүм | белгилүүң | белгилүүңүз | белгилүүсү | белгилүүбүз | белгилүүңөр | белгилүүңүздөр | белгилүүсү |
| Родительный | белгилүүмдүн / белгилүүмүн | белгилүүңдүн / белгилүүңүн | белгилүүңүздүн | белгилүүсүнүн | белгилүүбүздүн | белгилүүңөрдүн | белгилүүңүздөрдүн | белгилүүсүнүн |
| Дательный | белгилүүмө | белгилүүңө | белгилүүңүзгө | белгилүүсүнө | белгилүүбүзгө | белгилүүңөргө | белгилүүңүздөргө | белгилүүсүнө |
| Винительный | белгилүүмдү / белгилүүмү | белгилүүңдү / белгилүүңү | белгилүүңүздү | белгилүүсүн | белгилүүбүздү | белгилүүңөрдү | белгилүүңүздөрдү | белгилүүсүн |
| Местный | белгилүүмдө | белгилүүңдө | белгилүүңүздө | белгилүүсүндө | белгилүүбүздө | белгилүүңөрдө | белгилүүңүздөрдө | белгилүүсүндө |
| Исходный | белгилүүмдөн / белгилүүмөн | белгилүүңдөн / белгилүүңөн | белгилүүңүздөн | белгилүүсүнөн | белгилүүбүздөн | белгилүүңөрдөн | белгилүүңүздөрдөн | белгилүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | белгилүүлөрүм | белгилүүлөрүң | белгилүүлөрүңүз | белгилүүлөрү | белгилүүлөрүбүз | белгилүүлөрүңөр | белгилүүлөрүңүздөр | белгилүүлөрү |
| Родительный | белгилүүлөрүмдүн / белгилүүлөрүмүн | белгилүүлөрүңдүн / белгилүүлөрүңүн | белгилүүлөрүңүздүн | белгилүүлөрүнүн | белгилүүлөрүбүздүн | белгилүүлөрүңөрдүн | белгилүүлөрүңүздөрдүн | белгилүүлөрүнүн |
| Дательный | белгилүүлөрүмө | белгилүүлөрүңө | белгилүүлөрүңүзгө | белгилүүлөрүнө | белгилүүлөрүбүзгө | белгилүүлөрүңөргө | белгилүүлөрүңүздөргө | белгилүүлөрүнө |
| Винительный | белгилүүлөрүмдү / белгилүүлөрүмү | белгилүүлөрүңдү / белгилүүлөрүңү | белгилүүлөрүңүздү | белгилүүлөрүн | белгилүүлөрүбүздү | белгилүүлөрүңөрдү | белгилүүлөрүңүздөрдү | белгилүүлөрүн |
| Местный | белгилүүлөрүмдө | белгилүүлөрүңдө | белгилүүлөрүңүздө | белгилүүлөрүндө | белгилүүлөрүбүздө | белгилүүлөрүңөрдө | белгилүүлөрүңүздөрдө | белгилүүлөрүндө |
| Исходный | белгилүүлөрүмдөн / белгилүүлөрүмөн | белгилүүлөрүңдөн / белгилүүлөрүңөн | белгилүүлөрүңүздөн | белгилүүлөрүнөн | белгилүүлөрүбүздөн | белгилүүлөрүңөрдөн | белгилүүлөрүңүздөрдөн | белгилүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | белгилүүмүн | белгилүүбүз |
| 2е лицо | белгилүүсүң | белгилүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | белгилүүсүз | белгилүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | белгилүүдөмүн | белгилүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | белгилүүдөсүң | белгилүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | белгилүүдөсүз | белгилүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | белгилүүдөнмүн | белгилүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | белгилүүдөнсүң | белгилүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | белгилүүдөнсүз | белгилүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | белгилүүрөөк |