Морфология › билүү
билүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | билүү | билүүлөр |
| Родительный | билүүнүн | билүүлөрдүн |
| Дательный | билүүгө | билүүлөргө |
| Винительный | билүүнү | билүүлөрдү |
| Местный | билүүдө | билүүлөрдө |
| Исходный | билүүдөн | билүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | билүүм | билүүлөрүм |
| ты | билүүң | билүүлөрүң |
| Вы | билүүңүз | билүүлөрүңүз |
| он, она | билүүсү | билүүлөрү |
| мы | билүүбүз | билүүлөрүбүз |
| вы | билүүңөр | билүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | билүүңүздөр | билүүлөрүңүздөр |
| они | билүүсү | билүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | билүүнүкү | билүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | билүүм | билүүң | билүүңүз | билүүсү | билүүбүз | билүүңөр | билүүңүздөр | билүүсү |
| Родительный | билүүмдүн / билүүмүн | билүүңдүн / билүүңүн | билүүңүздүн | билүүсүнүн | билүүбүздүн | билүүңөрдүн | билүүңүздөрдүн | билүүсүнүн |
| Дательный | билүүмө | билүүңө | билүүңүзгө | билүүсүнө | билүүбүзгө | билүүңөргө | билүүңүздөргө | билүүсүнө |
| Винительный | билүүмдү / билүүмү | билүүңдү / билүүңү | билүүңүздү | билүүсүн | билүүбүздү | билүүңөрдү | билүүңүздөрдү | билүүсүн |
| Местный | билүүмдө | билүүңдө | билүүңүздө | билүүсүндө | билүүбүздө | билүүңөрдө | билүүңүздөрдө | билүүсүндө |
| Исходный | билүүмдөн / билүүмөн | билүүңдөн / билүүңөн | билүүңүздөн | билүүсүнөн | билүүбүздөн | билүүңөрдөн | билүүңүздөрдөн | билүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | билүүлөрүм | билүүлөрүң | билүүлөрүңүз | билүүлөрү | билүүлөрүбүз | билүүлөрүңөр | билүүлөрүңүздөр | билүүлөрү |
| Родительный | билүүлөрүмдүн / билүүлөрүмүн | билүүлөрүңдүн / билүүлөрүңүн | билүүлөрүңүздүн | билүүлөрүнүн | билүүлөрүбүздүн | билүүлөрүңөрдүн | билүүлөрүңүздөрдүн | билүүлөрүнүн |
| Дательный | билүүлөрүмө | билүүлөрүңө | билүүлөрүңүзгө | билүүлөрүнө | билүүлөрүбүзгө | билүүлөрүңөргө | билүүлөрүңүздөргө | билүүлөрүнө |
| Винительный | билүүлөрүмдү / билүүлөрүмү | билүүлөрүңдү / билүүлөрүңү | билүүлөрүңүздү | билүүлөрүн | билүүлөрүбүздү | билүүлөрүңөрдү | билүүлөрүңүздөрдү | билүүлөрүн |
| Местный | билүүлөрүмдө | билүүлөрүңдө | билүүлөрүңүздө | билүүлөрүндө | билүүлөрүбүздө | билүүлөрүңөрдө | билүүлөрүңүздөрдө | билүүлөрүндө |
| Исходный | билүүлөрүмдөн / билүүлөрүмөн | билүүлөрүңдөн / билүүлөрүңөн | билүүлөрүңүздөн | билүүлөрүнөн | билүүлөрүбүздөн | билүүлөрүңөрдөн | билүүлөрүңүздөрдөн | билүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | билүүмүн | билүүбүз |
| 2е лицо | билүүсүң | билүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | билүүсүз | билүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | билүүдөмүн | билүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | билүүдөсүң | билүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | билүүдөсүз | билүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | билүүдөнмүн | билүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | билүүдөнсүң | билүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | билүүдөнсүз | билүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | билүү | билүүлөр |
| Родительный | билүүнүн | билүүлөрдүн |
| Дательный | билүүгө | билүүлөргө |
| Винительный | билүүнү | билүүлөрдү |
| Местный | билүүдө | билүүлөрдө |
| Исходный | билүүдөн | билүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | билүүм | билүүлөрүм |
| ты | билүүң | билүүлөрүң |
| Вы | билүүңүз | билүүлөрүңүз |
| он, она | билүүсү | билүүлөрү |
| мы | билүүбүз | билүүлөрүбүз |
| вы | билүүңөр | билүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | билүүңүздөр | билүүлөрүңүздөр |
| они | билүүсү | билүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | билүүнүкү | билүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | билүүм | билүүң | билүүңүз | билүүсү | билүүбүз | билүүңөр | билүүңүздөр | билүүсү |
| Родительный | билүүмдүн / билүүмүн | билүүңдүн / билүүңүн | билүүңүздүн | билүүсүнүн | билүүбүздүн | билүүңөрдүн | билүүңүздөрдүн | билүүсүнүн |
| Дательный | билүүмө | билүүңө | билүүңүзгө | билүүсүнө | билүүбүзгө | билүүңөргө | билүүңүздөргө | билүүсүнө |
| Винительный | билүүмдү / билүүмү | билүүңдү / билүүңү | билүүңүздү | билүүсүн | билүүбүздү | билүүңөрдү | билүүңүздөрдү | билүүсүн |
| Местный | билүүмдө | билүүңдө | билүүңүздө | билүүсүндө | билүүбүздө | билүүңөрдө | билүүңүздөрдө | билүүсүндө |
| Исходный | билүүмдөн / билүүмөн | билүүңдөн / билүүңөн | билүүңүздөн | билүүсүнөн | билүүбүздөн | билүүңөрдөн | билүүңүздөрдөн | билүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | билүүлөрүм | билүүлөрүң | билүүлөрүңүз | билүүлөрү | билүүлөрүбүз | билүүлөрүңөр | билүүлөрүңүздөр | билүүлөрү |
| Родительный | билүүлөрүмдүн / билүүлөрүмүн | билүүлөрүңдүн / билүүлөрүңүн | билүүлөрүңүздүн | билүүлөрүнүн | билүүлөрүбүздүн | билүүлөрүңөрдүн | билүүлөрүңүздөрдүн | билүүлөрүнүн |
| Дательный | билүүлөрүмө | билүүлөрүңө | билүүлөрүңүзгө | билүүлөрүнө | билүүлөрүбүзгө | билүүлөрүңөргө | билүүлөрүңүздөргө | билүүлөрүнө |
| Винительный | билүүлөрүмдү / билүүлөрүмү | билүүлөрүңдү / билүүлөрүңү | билүүлөрүңүздү | билүүлөрүн | билүүлөрүбүздү | билүүлөрүңөрдү | билүүлөрүңүздөрдү | билүүлөрүн |
| Местный | билүүлөрүмдө | билүүлөрүңдө | билүүлөрүңүздө | билүүлөрүндө | билүүлөрүбүздө | билүүлөрүңөрдө | билүүлөрүңүздөрдө | билүүлөрүндө |
| Исходный | билүүлөрүмдөн / билүүлөрүмөн | билүүлөрүңдөн / билүүлөрүңөн | билүүлөрүңүздөн | билүүлөрүнөн | билүүлөрүбүздөн | билүүлөрүңөрдөн | билүүлөрүңүздөрдөн | билүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | билүүмүн | билүүбүз |
| 2е лицо | билүүсүң | билүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | билүүсүз | билүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | билүүдөмүн | билүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | билүүдөсүң | билүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | билүүдөсүз | билүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | билүүдөнмүн | билүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | билүүдөнсүң | билүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | билүүдөнсүз | билүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | билүүрөөк |
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | билүү | билүүлөр |
| Родительный | билүүнүн | билүүлөрдүн |
| Дательный | билүүгө | билүүлөргө |
| Винительный | билүүнү | билүүлөрдү |
| Местный | билүүдө | билүүлөрдө |
| Исходный | билүүдөн | билүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | билүүм | билүүлөрүм |
| ты | билүүң | билүүлөрүң |
| Вы | билүүңүз | билүүлөрүңүз |
| он, она | билүүсү | билүүлөрү |
| мы | билүүбүз | билүүлөрүбүз |
| вы | билүүңөр | билүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | билүүңүздөр | билүүлөрүңүздөр |
| они | билүүсү | билүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | билүүнүкү | билүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | билүүм | билүүң | билүүңүз | билүүсү | билүүбүз | билүүңөр | билүүңүздөр | билүүсү |
| Родительный | билүүмдүн / билүүмүн | билүүңдүн / билүүңүн | билүүңүздүн | билүүсүнүн | билүүбүздүн | билүүңөрдүн | билүүңүздөрдүн | билүүсүнүн |
| Дательный | билүүмө | билүүңө | билүүңүзгө | билүүсүнө | билүүбүзгө | билүүңөргө | билүүңүздөргө | билүүсүнө |
| Винительный | билүүмдү / билүүмү | билүүңдү / билүүңү | билүүңүздү | билүүсүн | билүүбүздү | билүүңөрдү | билүүңүздөрдү | билүүсүн |
| Местный | билүүмдө | билүүңдө | билүүңүздө | билүүсүндө | билүүбүздө | билүүңөрдө | билүүңүздөрдө | билүүсүндө |
| Исходный | билүүмдөн / билүүмөн | билүүңдөн / билүүңөн | билүүңүздөн | билүүсүнөн | билүүбүздөн | билүүңөрдөн | билүүңүздөрдөн | билүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | билүүлөрүм | билүүлөрүң | билүүлөрүңүз | билүүлөрү | билүүлөрүбүз | билүүлөрүңөр | билүүлөрүңүздөр | билүүлөрү |
| Родительный | билүүлөрүмдүн / билүүлөрүмүн | билүүлөрүңдүн / билүүлөрүңүн | билүүлөрүңүздүн | билүүлөрүнүн | билүүлөрүбүздүн | билүүлөрүңөрдүн | билүүлөрүңүздөрдүн | билүүлөрүнүн |
| Дательный | билүүлөрүмө | билүүлөрүңө | билүүлөрүңүзгө | билүүлөрүнө | билүүлөрүбүзгө | билүүлөрүңөргө | билүүлөрүңүздөргө | билүүлөрүнө |
| Винительный | билүүлөрүмдү / билүүлөрүмү | билүүлөрүңдү / билүүлөрүңү | билүүлөрүңүздү | билүүлөрүн | билүүлөрүбүздү | билүүлөрүңөрдү | билүүлөрүңүздөрдү | билүүлөрүн |
| Местный | билүүлөрүмдө | билүүлөрүңдө | билүүлөрүңүздө | билүүлөрүндө | билүүлөрүбүздө | билүүлөрүңөрдө | билүүлөрүңүздөрдө | билүүлөрүндө |
| Исходный | билүүлөрүмдөн / билүүлөрүмөн | билүүлөрүңдөн / билүүлөрүңөн | билүүлөрүңүздөн | билүүлөрүнөн | билүүлөрүбүздөн | билүүлөрүңөрдөн | билүүлөрүңүздөрдөн | билүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | билүүмүн | билүүбүз |
| 2е лицо | билүүсүң | билүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | билүүсүз | билүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | билүүдөмүн | билүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | билүүдөсүң | билүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | билүүдөсүз | билүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | билүүдөнмүн | билүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | билүүдөнсүң | билүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | билүүдөнсүз | билүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.