Морфология › бөдөнө
бөдөнө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бөдөнө | бөдөнөлөр |
| Родительный | бөдөнөнүн | бөдөнөлөрдүн |
| Дательный | бөдөнөгө | бөдөнөлөргө |
| Винительный | бөдөнөнү | бөдөнөлөрдү |
| Местный | бөдөнөдө | бөдөнөлөрдө |
| Исходный | бөдөнөдөн | бөдөнөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бөдөнөм | бөдөнөлөрүм |
| ты | бөдөнөң | бөдөнөлөрүң |
| Вы | бөдөнөңүз | бөдөнөлөрүңүз |
| он, она | бөдөнөсү | бөдөнөлөрү |
| мы | бөдөнөбүз | бөдөнөлөрүбүз |
| вы | бөдөнөңөр | бөдөнөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бөдөнөңүздөр | бөдөнөлөрүңүздөр |
| они | бөдөнөсү | бөдөнөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бөдөнөнүкү | бөдөнөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөдөнөм | бөдөнөң | бөдөнөңүз | бөдөнөсү | бөдөнөбүз | бөдөнөңөр | бөдөнөңүздөр | бөдөнөсү |
| Родительный | бөдөнөмдүн / бөдөнөмүн | бөдөнөңдүн / бөдөнөңүн | бөдөнөңүздүн | бөдөнөсүнүн | бөдөнөбүздүн | бөдөнөңөрдүн | бөдөнөңүздөрдүн | бөдөнөсүнүн |
| Дательный | бөдөнөмө | бөдөнөңө | бөдөнөңүзгө | бөдөнөсүнө | бөдөнөбүзгө | бөдөнөңөргө | бөдөнөңүздөргө | бөдөнөсүнө |
| Винительный | бөдөнөмдү / бөдөнөмү | бөдөнөңдү / бөдөнөңү | бөдөнөңүздү | бөдөнөсүн | бөдөнөбүздү | бөдөнөңөрдү | бөдөнөңүздөрдү | бөдөнөсүн |
| Местный | бөдөнөмдө | бөдөнөңдө | бөдөнөңүздө | бөдөнөсүндө | бөдөнөбүздө | бөдөнөңөрдө | бөдөнөңүздөрдө | бөдөнөсүндө |
| Исходный | бөдөнөмдөн / бөдөнөмөн | бөдөнөңдөн / бөдөнөңөн | бөдөнөңүздөн | бөдөнөсүнөн | бөдөнөбүздөн | бөдөнөңөрдөн | бөдөнөңүздөрдөн | бөдөнөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөдөнөлөрүм | бөдөнөлөрүң | бөдөнөлөрүңүз | бөдөнөлөрү | бөдөнөлөрүбүз | бөдөнөлөрүңөр | бөдөнөлөрүңүздөр | бөдөнөлөрү |
| Родительный | бөдөнөлөрүмдүн / бөдөнөлөрүмүн | бөдөнөлөрүңдүн / бөдөнөлөрүңүн | бөдөнөлөрүңүздүн | бөдөнөлөрүнүн | бөдөнөлөрүбүздүн | бөдөнөлөрүңөрдүн | бөдөнөлөрүңүздөрдүн | бөдөнөлөрүнүн |
| Дательный | бөдөнөлөрүмө | бөдөнөлөрүңө | бөдөнөлөрүңүзгө | бөдөнөлөрүнө | бөдөнөлөрүбүзгө | бөдөнөлөрүңөргө | бөдөнөлөрүңүздөргө | бөдөнөлөрүнө |
| Винительный | бөдөнөлөрүмдү / бөдөнөлөрүмү | бөдөнөлөрүңдү / бөдөнөлөрүңү | бөдөнөлөрүңүздү | бөдөнөлөрүн | бөдөнөлөрүбүздү | бөдөнөлөрүңөрдү | бөдөнөлөрүңүздөрдү | бөдөнөлөрүн |
| Местный | бөдөнөлөрүмдө | бөдөнөлөрүңдө | бөдөнөлөрүңүздө | бөдөнөлөрүндө | бөдөнөлөрүбүздө | бөдөнөлөрүңөрдө | бөдөнөлөрүңүздөрдө | бөдөнөлөрүндө |
| Исходный | бөдөнөлөрүмдөн / бөдөнөлөрүмөн | бөдөнөлөрүңдөн / бөдөнөлөрүңөн | бөдөнөлөрүңүздөн | бөдөнөлөрүнөн | бөдөнөлөрүбүздөн | бөдөнөлөрүңөрдөн | бөдөнөлөрүңүздөрдөн | бөдөнөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бөдөнөмүн | бөдөнөбүз |
| 2е лицо | бөдөнөсүң | бөдөнөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бөдөнөсүз | бөдөнөсүздөр |
| местный · 1е лицо | бөдөнөдөмүн | бөдөнөдөбүз |
| местный · 2е лицо | бөдөнөдөсүң | бөдөнөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бөдөнөдөсүз | бөдөнөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бөдөнөдөнмүн | бөдөнөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бөдөнөдөнсүң | бөдөнөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бөдөнөдөнсүз | бөдөнөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бөдөнө | бөдөнөлөр |
| Родительный | бөдөнөнүн | бөдөнөлөрдүн |
| Дательный | бөдөнөгө | бөдөнөлөргө |
| Винительный | бөдөнөнү | бөдөнөлөрдү |
| Местный | бөдөнөдө | бөдөнөлөрдө |
| Исходный | бөдөнөдөн | бөдөнөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бөдөнөм | бөдөнөлөрүм |
| ты | бөдөнөң | бөдөнөлөрүң |
| Вы | бөдөнөңүз | бөдөнөлөрүңүз |
| он, она | бөдөнөсү | бөдөнөлөрү |
| мы | бөдөнөбүз | бөдөнөлөрүбүз |
| вы | бөдөнөңөр | бөдөнөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бөдөнөңүздөр | бөдөнөлөрүңүздөр |
| они | бөдөнөсү | бөдөнөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бөдөнөнүкү | бөдөнөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөдөнөм | бөдөнөң | бөдөнөңүз | бөдөнөсү | бөдөнөбүз | бөдөнөңөр | бөдөнөңүздөр | бөдөнөсү |
| Родительный | бөдөнөмдүн / бөдөнөмүн | бөдөнөңдүн / бөдөнөңүн | бөдөнөңүздүн | бөдөнөсүнүн | бөдөнөбүздүн | бөдөнөңөрдүн | бөдөнөңүздөрдүн | бөдөнөсүнүн |
| Дательный | бөдөнөмө | бөдөнөңө | бөдөнөңүзгө | бөдөнөсүнө | бөдөнөбүзгө | бөдөнөңөргө | бөдөнөңүздөргө | бөдөнөсүнө |
| Винительный | бөдөнөмдү / бөдөнөмү | бөдөнөңдү / бөдөнөңү | бөдөнөңүздү | бөдөнөсүн | бөдөнөбүздү | бөдөнөңөрдү | бөдөнөңүздөрдү | бөдөнөсүн |
| Местный | бөдөнөмдө | бөдөнөңдө | бөдөнөңүздө | бөдөнөсүндө | бөдөнөбүздө | бөдөнөңөрдө | бөдөнөңүздөрдө | бөдөнөсүндө |
| Исходный | бөдөнөмдөн / бөдөнөмөн | бөдөнөңдөн / бөдөнөңөн | бөдөнөңүздөн | бөдөнөсүнөн | бөдөнөбүздөн | бөдөнөңөрдөн | бөдөнөңүздөрдөн | бөдөнөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөдөнөлөрүм | бөдөнөлөрүң | бөдөнөлөрүңүз | бөдөнөлөрү | бөдөнөлөрүбүз | бөдөнөлөрүңөр | бөдөнөлөрүңүздөр | бөдөнөлөрү |
| Родительный | бөдөнөлөрүмдүн / бөдөнөлөрүмүн | бөдөнөлөрүңдүн / бөдөнөлөрүңүн | бөдөнөлөрүңүздүн | бөдөнөлөрүнүн | бөдөнөлөрүбүздүн | бөдөнөлөрүңөрдүн | бөдөнөлөрүңүздөрдүн | бөдөнөлөрүнүн |
| Дательный | бөдөнөлөрүмө | бөдөнөлөрүңө | бөдөнөлөрүңүзгө | бөдөнөлөрүнө | бөдөнөлөрүбүзгө | бөдөнөлөрүңөргө | бөдөнөлөрүңүздөргө | бөдөнөлөрүнө |
| Винительный | бөдөнөлөрүмдү / бөдөнөлөрүмү | бөдөнөлөрүңдү / бөдөнөлөрүңү | бөдөнөлөрүңүздү | бөдөнөлөрүн | бөдөнөлөрүбүздү | бөдөнөлөрүңөрдү | бөдөнөлөрүңүздөрдү | бөдөнөлөрүн |
| Местный | бөдөнөлөрүмдө | бөдөнөлөрүңдө | бөдөнөлөрүңүздө | бөдөнөлөрүндө | бөдөнөлөрүбүздө | бөдөнөлөрүңөрдө | бөдөнөлөрүңүздөрдө | бөдөнөлөрүндө |
| Исходный | бөдөнөлөрүмдөн / бөдөнөлөрүмөн | бөдөнөлөрүңдөн / бөдөнөлөрүңөн | бөдөнөлөрүңүздөн | бөдөнөлөрүнөн | бөдөнөлөрүбүздөн | бөдөнөлөрүңөрдөн | бөдөнөлөрүңүздөрдөн | бөдөнөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бөдөнөмүн | бөдөнөбүз |
| 2е лицо | бөдөнөсүң | бөдөнөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бөдөнөсүз | бөдөнөсүздөр |
| местный · 1е лицо | бөдөнөдөмүн | бөдөнөдөбүз |
| местный · 2е лицо | бөдөнөдөсүң | бөдөнөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бөдөнөдөсүз | бөдөнөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бөдөнөдөнмүн | бөдөнөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бөдөнөдөнсүң | бөдөнөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бөдөнөдөнсүз | бөдөнөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | бөдөнөрөөк |