Морфология › бөлө
бөлө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бөлө | бөлөлөр |
| Родительный | бөлөнүн | бөлөлөрдүн |
| Дательный | бөлөгө | бөлөлөргө |
| Винительный | бөлөнү | бөлөлөрдү |
| Местный | бөлөдө | бөлөлөрдө |
| Исходный | бөлөдөн | бөлөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бөлөм | бөлөлөрүм |
| ты | бөлөң | бөлөлөрүң |
| Вы | бөлөңүз | бөлөлөрүңүз |
| он, она | бөлөсү | бөлөлөрү |
| мы | бөлөбүз | бөлөлөрүбүз |
| вы | бөлөңөр | бөлөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бөлөңүздөр | бөлөлөрүңүздөр |
| они | бөлөсү | бөлөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бөлөнүкү | бөлөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөлөм | бөлөң | бөлөңүз | бөлөсү | бөлөбүз | бөлөңөр | бөлөңүздөр | бөлөсү |
| Родительный | бөлөмүн / бөлөмдүн | бөлөңдүн / бөлөңүн | бөлөңүздүн | бөлөсүнүн | бөлөбүздүн | бөлөңөрдүн | бөлөңүздөрдүн | бөлөсүнүн |
| Дательный | бөлөмө | бөлөңө | бөлөңүзгө | бөлөсүнө | бөлөбүзгө | бөлөңөргө | бөлөңүздөргө | бөлөсүнө |
| Винительный | бөлөмдү / бөлөмү | бөлөңдү / бөлөңү | бөлөңүздү | бөлөсүн | бөлөбүздү | бөлөңөрдү | бөлөңүздөрдү | бөлөсүн |
| Местный | бөлөмдө | бөлөңдө | бөлөңүздө | бөлөсүндө | бөлөбүздө | бөлөңөрдө | бөлөңүздөрдө | бөлөсүндө |
| Исходный | бөлөмдөн / бөлөмөн | бөлөңдөн / бөлөңөн | бөлөңүздөн | бөлөсүнөн | бөлөбүздөн | бөлөңөрдөн | бөлөңүздөрдөн | бөлөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөлөлөрүм | бөлөлөрүң | бөлөлөрүңүз | бөлөлөрү | бөлөлөрүбүз | бөлөлөрүңөр | бөлөлөрүңүздөр | бөлөлөрү |
| Родительный | бөлөлөрүмдүн / бөлөлөрүмүн | бөлөлөрүңдүн / бөлөлөрүңүн | бөлөлөрүңүздүн | бөлөлөрүнүн | бөлөлөрүбүздүн | бөлөлөрүңөрдүн | бөлөлөрүңүздөрдүн | бөлөлөрүнүн |
| Дательный | бөлөлөрүмө | бөлөлөрүңө | бөлөлөрүңүзгө | бөлөлөрүнө | бөлөлөрүбүзгө | бөлөлөрүңөргө | бөлөлөрүңүздөргө | бөлөлөрүнө |
| Винительный | бөлөлөрүмдү / бөлөлөрүмү | бөлөлөрүңдү / бөлөлөрүңү | бөлөлөрүңүздү | бөлөлөрүн | бөлөлөрүбүздү | бөлөлөрүңөрдү | бөлөлөрүңүздөрдү | бөлөлөрүн |
| Местный | бөлөлөрүмдө | бөлөлөрүңдө | бөлөлөрүңүздө | бөлөлөрүндө | бөлөлөрүбүздө | бөлөлөрүңөрдө | бөлөлөрүңүздөрдө | бөлөлөрүндө |
| Исходный | бөлөлөрүмдөн / бөлөлөрүмөн | бөлөлөрүңдөн / бөлөлөрүңөн | бөлөлөрүңүздөн | бөлөлөрүнөн | бөлөлөрүбүздөн | бөлөлөрүңөрдөн | бөлөлөрүңүздөрдөн | бөлөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бөлөмүн | бөлөбүз |
| 2е лицо | бөлөсүң | бөлөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бөлөсүз | бөлөсүздөр |
| местный · 1е лицо | бөлөдөмүн | бөлөдөбүз |
| местный · 2е лицо | бөлөдөсүң | бөлөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бөлөдөсүз | бөлөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бөлөдөнмүн | бөлөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бөлөдөнсүң | бөлөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бөлөдөнсүз | бөлөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
бөлө-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | бөлөймүн / бөлөйм | бөлөйсүң | бөлөйсүз | бөлөйт | бөлөйбүз | бөлөйсүңөр | бөлөйсүздөр | бөлөшөт / бөлөйт |
| Прошедшее определенное время | бөлөдүм | бөлөдүң | бөлөдүңүз | бөлөдү | бөлөдүк | бөлөдүңөр | бөлөдүңүздөр | бөлөдү / бөлөштү |
| Прошедщее неопределенное время | бөлөгөнмүн / бөлөгөмүн / бөлөгөм | бөлөгөнсүң | бөлөгөнсүз | бөлөгөн | бөлөгөнбүз | бөлөгөнсүңөр | бөлөгөнсүздөр | бөлөгөн |
| Прошедшее субъективное время | бөлөптүрмүн / бөлөпмүн | бөлөптүрсүң / бөлөпсүң | бөлөптүрсүз / бөлөпсүз | бөлөптүр | бөлөптүрбүз / бөлөппүз | бөлөптүрсүңөр / бөлөпсүңөр | бөлөптүрсүздөр / бөлөпсүздөр | бөлөшүптүр / бөлөптүр |
| Прошедшее длительное | бөлөчүмүн | бөлөчүсүң | бөлөчүсүз | бөлөчү | бөлөчүбүз | бөлөчүсүңөр | бөлөчүсүздөр | бөлөчү |
| Неопределенное будущее время | бөлөөрмүн / бөлөрмүн | бөлөөрсүң / бөлөрсүң | бөлөөрсүз / бөлөрсүз | бөлөөр / бөлөр | бөлөөрбүз / бөлөрбүз | бөлөөрсүңөр / бөлөрсүңөр | бөлөөрсүздөр / бөлөрсүздөр | бөлөөр / бөлөр |
| Условное наклонение | бөлөсөм | бөлөсөң | бөлөсөңүз | бөлөсө | бөлөсөк | бөлөсөңөр | бөлөсөңүздөр | бөлөшсө / бөлөсө |
| Желательное наклонение | бөлөгүм | бөлөгүң | бөлөгүңүз | бөлөгүсү | бөлөгүбүз | бөлөгүңөр | бөлөгүңүздөр | бөлөгүсү |
| Повелительное наклонение | бөлөйүн | бөлө | бөлөңүз | бөлөсүн | бөлөйлү | бөлөгүлө | бөлөңүздөр | бөлөсүн |
| Наклонение намерения | бөлөмөкчүмүн / бөлөмөкмүн | бөлөмөкчүсүң / бөлөмөксүң | бөлөмөкчүсүз / бөлөмөксүз | бөлөмөкчү / бөлөмөк | бөлөмөкчүбүз / бөлөмөкпүз | бөлөмөкчүсүңөр / бөлөмөксүңөр | бөлөмөкчүсүздөр / бөлөмөксүздөр | бөлөмөкчү / бөлөмөк |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | бөлөбөймүн / бөлөбөйм | бөлөбөйсүң | бөлөбөйсүз | бөлөбөйт | бөлөбөйбүз | бөлөбөйсүңөр | бөлөбөйсүздөр | бөлөшпөйт / бөлөбөйт |
| Прошедшее определенное время | бөлөбөдүм | бөлөбөдүң | бөлөбөдүңүз | бөлөбөдү | бөлөбөдүк | бөлөбөдүңөр | бөлөбөдүңүздөр | бөлөшпөдү / бөлөбөдү |
| Прошедщее неопределенное время | бөлөбөгөнмүн | бөлөбөгөнсүң | бөлөбөгөнсүз | бөлөбөгөн | бөлөбөгөнбүз | бөлөбөгөнсүңөр | бөлөбөгөнсүздөр | бөлөбөгөн |
| Прошедшее субъективное время | бөлөбөптүрмүн | бөлөбөптүрсүң | бөлөбөптүрсүз | бөлөбөптүр | бөлөбөптүрбүз | бөлөбөптүрсүңөр | бөлөбөптүрсүздөр | бөлөбөптүр |
| Неопределенное будущее время | бөлөбөсмүн | бөлөбөссүң | бөлөбөссүз | бөлөбөс | бөлөбөспүз | — | — | бөлөбөс |
| Условное наклонение | бөлөбөсөм | бөлөбөсөң | бөлөбөсөңүз | бөлөбөсө | бөлөбөсөк | бөлөбөсөңөр | бөлөбөсөңүздөр | бөлөшпөсө / бөлөбөсө |
| Повелительное наклонение | бөлөбөйүн | бөлөбө | бөлөбөңүз | бөлөбөсүн | бөлөбөйлү | бөлөбөгүлө | бөлөбөңүздөр | бөлөбөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | бөлөө |
| -ыш | бөлөш |
| -мак | бөлөмөк |
| -май | бөлөмөй |
| -баш | бөлөбөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | бөлөгөн |
| -ар | бөлөөр / бөлөр |
| -бас | бөлөбөс |
| -уучу | бөлөөчү |
| -чу | бөлөчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | бөлөй |
| -ып | бөлөп |
| -ганы | бөлөгөнү |
| -ганча | бөлөгөнчө |
| -гыча | бөлөгүчө |
| -майынча | бөлөмөйүнчө |