Морфология › бөтөн
бөтөн
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бөтөн | бөтөндөр |
| Родительный | бөтөндүн | бөтөндөрдүн |
| Дательный | бөтөнгө | бөтөндөргө |
| Винительный | бөтөндү | бөтөндөрдү |
| Местный | бөтөндө | бөтөндөрдө |
| Исходный | бөтөндөн | бөтөндөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бөтөнүм | бөтөндөрүм |
| ты | бөтөнүң | бөтөндөрүң |
| Вы | бөтөнүңүз | бөтөндөрүңүз |
| он, она | бөтөнү | бөтөндөрү |
| мы | бөтөнүбүз | бөтөндөрүбүз |
| вы | бөтөнүңөр | бөтөндөрүңөр |
| Вы (мн.) | бөтөнүңүздөр | бөтөндөрүңүздөр |
| они | бөтөнү | бөтөндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бөтөндүкү | бөтөндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөтөнүм | бөтөнүң | бөтөнүңүз | бөтөнү | бөтөнүбүз | бөтөнүңөр | бөтөнүңүздөр | бөтөнү |
| Родительный | бөтөнүмдүн / бөтөнүмүн | бөтөнүңдүн / бөтөнүңүн | бөтөнүңүздүн | бөтөнүнүн | бөтөнүбүздүн | бөтөнүңөрдүн | бөтөнүңүздөрдүн | бөтөнүнүн |
| Дательный | бөтөнүмө | бөтөнүңө | бөтөнүңүзгө | бөтөнүнө | бөтөнүбүзгө | бөтөнүңөргө | бөтөнүңүздөргө | бөтөнүнө |
| Винительный | бөтөнүмдү / бөтөнүмү | бөтөнүңдү / бөтөнүңү | бөтөнүңүздү | бөтөнүн | бөтөнүбүздү | бөтөнүңөрдү | бөтөнүңүздөрдү | бөтөнүн |
| Местный | бөтөнүмдө | бөтөнүңдө | бөтөнүңүздө | бөтөнүндө | бөтөнүбүздө | бөтөнүңөрдө | бөтөнүңүздөрдө | бөтөнүндө |
| Исходный | бөтөнүмдөн / бөтөнүмөн | бөтөнүңдөн / бөтөнүңөн | бөтөнүңүздөн | бөтөнүнөн | бөтөнүбүздөн | бөтөнүңөрдөн | бөтөнүңүздөрдөн | бөтөнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөтөндөрүм | бөтөндөрүң | бөтөндөрүңүз | бөтөндөрү | бөтөндөрүбүз | бөтөндөрүңөр | бөтөндөрүңүздөр | бөтөндөрү |
| Родительный | бөтөндөрүмдүн / бөтөндөрүмүн | бөтөндөрүңдүн / бөтөндөрүңүн | бөтөндөрүңүздүн | бөтөндөрүнүн | бөтөндөрүбүздүн | бөтөндөрүңөрдүн | бөтөндөрүңүздөрдүн | бөтөндөрүнүн |
| Дательный | бөтөндөрүмө | бөтөндөрүңө | бөтөндөрүңүзгө | бөтөндөрүнө | бөтөндөрүбүзгө | бөтөндөрүңөргө | бөтөндөрүңүздөргө | бөтөндөрүнө |
| Винительный | бөтөндөрүмдү / бөтөндөрүмү | бөтөндөрүңдү / бөтөндөрүңү | бөтөндөрүңүздү | бөтөндөрүн | бөтөндөрүбүздү | бөтөндөрүңөрдү | бөтөндөрүңүздөрдү | бөтөндөрүн |
| Местный | бөтөндөрүмдө | бөтөндөрүңдө | бөтөндөрүңүздө | бөтөндөрүндө | бөтөндөрүбүздө | бөтөндөрүңөрдө | бөтөндөрүңүздөрдө | бөтөндөрүндө |
| Исходный | бөтөндөрүмдөн / бөтөндөрүмөн | бөтөндөрүңдөн / бөтөндөрүңөн | бөтөндөрүңүздөн | бөтөндөрүнөн | бөтөндөрүбүздөн | бөтөндөрүңөрдөн | бөтөндөрүңүздөрдөн | бөтөндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бөтөнмүн | бөтөнбүз |
| 2е лицо | бөтөнсүң | бөтөнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бөтөнсүз | бөтөнсүздөр |
| местный · 1е лицо | бөтөндөмүн | бөтөндөбүз |
| местный · 2е лицо | бөтөндөсүң | бөтөндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бөтөндөсүз | бөтөндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бөтөндөнмүн | бөтөндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бөтөндөнсүң | бөтөндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бөтөндөнсүз | бөтөндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бөтөн | бөтөндөр |
| Родительный | бөтөндүн | бөтөндөрдүн |
| Дательный | бөтөнгө | бөтөндөргө |
| Винительный | бөтөндү | бөтөндөрдү |
| Местный | бөтөндө | бөтөндөрдө |
| Исходный | бөтөндөн | бөтөндөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бөтөнүм | бөтөндөрүм |
| ты | бөтөнүң | бөтөндөрүң |
| Вы | бөтөнүңүз | бөтөндөрүңүз |
| он, она | бөтөнү | бөтөндөрү |
| мы | бөтөнүбүз | бөтөндөрүбүз |
| вы | бөтөнүңөр | бөтөндөрүңөр |
| Вы (мн.) | бөтөнүңүздөр | бөтөндөрүңүздөр |
| они | бөтөнү | бөтөндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бөтөндүкү | бөтөндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөтөнүм | бөтөнүң | бөтөнүңүз | бөтөнү | бөтөнүбүз | бөтөнүңөр | бөтөнүңүздөр | бөтөнү |
| Родительный | бөтөнүмдүн / бөтөнүмүн | бөтөнүңдүн / бөтөнүңүн | бөтөнүңүздүн | бөтөнүнүн | бөтөнүбүздүн | бөтөнүңөрдүн | бөтөнүңүздөрдүн | бөтөнүнүн |
| Дательный | бөтөнүмө | бөтөнүңө | бөтөнүңүзгө | бөтөнүнө | бөтөнүбүзгө | бөтөнүңөргө | бөтөнүңүздөргө | бөтөнүнө |
| Винительный | бөтөнүмдү / бөтөнүмү | бөтөнүңдү / бөтөнүңү | бөтөнүңүздү | бөтөнүн | бөтөнүбүздү | бөтөнүңөрдү | бөтөнүңүздөрдү | бөтөнүн |
| Местный | бөтөнүмдө | бөтөнүңдө | бөтөнүңүздө | бөтөнүндө | бөтөнүбүздө | бөтөнүңөрдө | бөтөнүңүздөрдө | бөтөнүндө |
| Исходный | бөтөнүмдөн / бөтөнүмөн | бөтөнүңдөн / бөтөнүңөн | бөтөнүңүздөн | бөтөнүнөн | бөтөнүбүздөн | бөтөнүңөрдөн | бөтөнүңүздөрдөн | бөтөнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөтөндөрүм | бөтөндөрүң | бөтөндөрүңүз | бөтөндөрү | бөтөндөрүбүз | бөтөндөрүңөр | бөтөндөрүңүздөр | бөтөндөрү |
| Родительный | бөтөндөрүмдүн / бөтөндөрүмүн | бөтөндөрүңдүн / бөтөндөрүңүн | бөтөндөрүңүздүн | бөтөндөрүнүн | бөтөндөрүбүздүн | бөтөндөрүңөрдүн | бөтөндөрүңүздөрдүн | бөтөндөрүнүн |
| Дательный | бөтөндөрүмө | бөтөндөрүңө | бөтөндөрүңүзгө | бөтөндөрүнө | бөтөндөрүбүзгө | бөтөндөрүңөргө | бөтөндөрүңүздөргө | бөтөндөрүнө |
| Винительный | бөтөндөрүмдү / бөтөндөрүмү | бөтөндөрүңдү / бөтөндөрүңү | бөтөндөрүңүздү | бөтөндөрүн | бөтөндөрүбүздү | бөтөндөрүңөрдү | бөтөндөрүңүздөрдү | бөтөндөрүн |
| Местный | бөтөндөрүмдө | бөтөндөрүңдө | бөтөндөрүңүздө | бөтөндөрүндө | бөтөндөрүбүздө | бөтөндөрүңөрдө | бөтөндөрүңүздөрдө | бөтөндөрүндө |
| Исходный | бөтөндөрүмдөн / бөтөндөрүмөн | бөтөндөрүңдөн / бөтөндөрүңөн | бөтөндөрүңүздөн | бөтөндөрүнөн | бөтөндөрүбүздөн | бөтөндөрүңөрдөн | бөтөндөрүңүздөрдөн | бөтөндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бөтөнмүн | бөтөнбүз |
| 2е лицо | бөтөнсүң | бөтөнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бөтөнсүз | бөтөнсүздөр |
| местный · 1е лицо | бөтөндөмүн | бөтөндөбүз |
| местный · 2е лицо | бөтөндөсүң | бөтөндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бөтөндөсүз | бөтөндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бөтөндөнмүн | бөтөндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бөтөндөнсүң | бөтөндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бөтөндөнсүз | бөтөндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | бөтөнүрөөк |