Морфология › бөйпөңдөө
бөйпөңдөө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бөйпөңдөө | бөйпөңдөөлөр |
| Родительный | бөйпөңдөөнүн | бөйпөңдөөлөрдүн |
| Дательный | бөйпөңдөөгө | бөйпөңдөөлөргө |
| Винительный | бөйпөңдөөнү | бөйпөңдөөлөрдү |
| Местный | бөйпөңдөөдө | бөйпөңдөөлөрдө |
| Исходный | бөйпөңдөөдөн | бөйпөңдөөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бөйпөңдөөм | бөйпөңдөөлөрүм |
| ты | бөйпөңдөөң | бөйпөңдөөлөрүң |
| Вы | бөйпөңдөөңүз | бөйпөңдөөлөрүңүз |
| он, она | бөйпөңдөөсү | бөйпөңдөөлөрү |
| мы | бөйпөңдөөбүз | бөйпөңдөөлөрүбүз |
| вы | бөйпөңдөөңөр | бөйпөңдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бөйпөңдөөңүздөр | бөйпөңдөөлөрүңүздөр |
| они | бөйпөңдөөсү | бөйпөңдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бөйпөңдөөнүкү | бөйпөңдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөйпөңдөөм | бөйпөңдөөң | бөйпөңдөөңүз | бөйпөңдөөсү | бөйпөңдөөбүз | бөйпөңдөөңөр | бөйпөңдөөңүздөр | бөйпөңдөөсү |
| Родительный | бөйпөңдөөмдүн / бөйпөңдөөмүн | бөйпөңдөөңдүн / бөйпөңдөөңүн | бөйпөңдөөңүздүн | бөйпөңдөөсүнүн | бөйпөңдөөбүздүн | бөйпөңдөөңөрдүн | бөйпөңдөөңүздөрдүн | бөйпөңдөөсүнүн |
| Дательный | бөйпөңдөөмө | бөйпөңдөөңө | бөйпөңдөөңүзгө | бөйпөңдөөсүнө | бөйпөңдөөбүзгө | бөйпөңдөөңөргө | бөйпөңдөөңүздөргө | бөйпөңдөөсүнө |
| Винительный | бөйпөңдөөмдү / бөйпөңдөөмү | бөйпөңдөөңдү / бөйпөңдөөңү | бөйпөңдөөңүздү | бөйпөңдөөсүн | бөйпөңдөөбүздү | бөйпөңдөөңөрдү | бөйпөңдөөңүздөрдү | бөйпөңдөөсүн |
| Местный | бөйпөңдөөмдө | бөйпөңдөөңдө | бөйпөңдөөңүздө | бөйпөңдөөсүндө | бөйпөңдөөбүздө | бөйпөңдөөңөрдө | бөйпөңдөөңүздөрдө | бөйпөңдөөсүндө |
| Исходный | бөйпөңдөөмдөн / бөйпөңдөөмөн | бөйпөңдөөңдөн / бөйпөңдөөңөн | бөйпөңдөөңүздөн | бөйпөңдөөсүнөн | бөйпөңдөөбүздөн | бөйпөңдөөңөрдөн | бөйпөңдөөңүздөрдөн | бөйпөңдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөйпөңдөөлөрүм | бөйпөңдөөлөрүң | бөйпөңдөөлөрүңүз | бөйпөңдөөлөрү | бөйпөңдөөлөрүбүз | бөйпөңдөөлөрүңөр | бөйпөңдөөлөрүңүздөр | бөйпөңдөөлөрү |
| Родительный | бөйпөңдөөлөрүмдүн / бөйпөңдөөлөрүмүн | бөйпөңдөөлөрүңдүн / бөйпөңдөөлөрүңүн | бөйпөңдөөлөрүңүздүн | бөйпөңдөөлөрүнүн | бөйпөңдөөлөрүбүздүн | бөйпөңдөөлөрүңөрдүн | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдүн | бөйпөңдөөлөрүнүн |
| Дательный | бөйпөңдөөлөрүмө | бөйпөңдөөлөрүңө | бөйпөңдөөлөрүңүзгө | бөйпөңдөөлөрүнө | бөйпөңдөөлөрүбүзгө | бөйпөңдөөлөрүңөргө | бөйпөңдөөлөрүңүздөргө | бөйпөңдөөлөрүнө |
| Винительный | бөйпөңдөөлөрүмдү / бөйпөңдөөлөрүмү | бөйпөңдөөлөрүңдү / бөйпөңдөөлөрүңү | бөйпөңдөөлөрүңүздү | бөйпөңдөөлөрүн | бөйпөңдөөлөрүбүздү | бөйпөңдөөлөрүңөрдү | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдү | бөйпөңдөөлөрүн |
| Местный | бөйпөңдөөлөрүмдө | бөйпөңдөөлөрүңдө | бөйпөңдөөлөрүңүздө | бөйпөңдөөлөрүндө | бөйпөңдөөлөрүбүздө | бөйпөңдөөлөрүңөрдө | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдө | бөйпөңдөөлөрүндө |
| Исходный | бөйпөңдөөлөрүмдөн / бөйпөңдөөлөрүмөн | бөйпөңдөөлөрүңдөн / бөйпөңдөөлөрүңөн | бөйпөңдөөлөрүңүздөн | бөйпөңдөөлөрүнөн | бөйпөңдөөлөрүбүздөн | бөйпөңдөөлөрүңөрдөн | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдөн | бөйпөңдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бөйпөңдөөмүн | бөйпөңдөөбүз |
| 2е лицо | бөйпөңдөөсүң | бөйпөңдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бөйпөңдөөсүз | бөйпөңдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | бөйпөңдөөдөмүн | бөйпөңдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | бөйпөңдөөдөсүң | бөйпөңдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бөйпөңдөөдөсүз | бөйпөңдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бөйпөңдөөдөнмүн | бөйпөңдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бөйпөңдөөдөнсүң | бөйпөңдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бөйпөңдөөдөнсүз | бөйпөңдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бөйпөңдөө | бөйпөңдөөлөр |
| Родительный | бөйпөңдөөнүн | бөйпөңдөөлөрдүн |
| Дательный | бөйпөңдөөгө | бөйпөңдөөлөргө |
| Винительный | бөйпөңдөөнү | бөйпөңдөөлөрдү |
| Местный | бөйпөңдөөдө | бөйпөңдөөлөрдө |
| Исходный | бөйпөңдөөдөн | бөйпөңдөөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бөйпөңдөөм | бөйпөңдөөлөрүм |
| ты | бөйпөңдөөң | бөйпөңдөөлөрүң |
| Вы | бөйпөңдөөңүз | бөйпөңдөөлөрүңүз |
| он, она | бөйпөңдөөсү | бөйпөңдөөлөрү |
| мы | бөйпөңдөөбүз | бөйпөңдөөлөрүбүз |
| вы | бөйпөңдөөңөр | бөйпөңдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бөйпөңдөөңүздөр | бөйпөңдөөлөрүңүздөр |
| они | бөйпөңдөөсү | бөйпөңдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бөйпөңдөөнүкү | бөйпөңдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөйпөңдөөм | бөйпөңдөөң | бөйпөңдөөңүз | бөйпөңдөөсү | бөйпөңдөөбүз | бөйпөңдөөңөр | бөйпөңдөөңүздөр | бөйпөңдөөсү |
| Родительный | бөйпөңдөөмдүн / бөйпөңдөөмүн | бөйпөңдөөңдүн / бөйпөңдөөңүн | бөйпөңдөөңүздүн | бөйпөңдөөсүнүн | бөйпөңдөөбүздүн | бөйпөңдөөңөрдүн | бөйпөңдөөңүздөрдүн | бөйпөңдөөсүнүн |
| Дательный | бөйпөңдөөмө | бөйпөңдөөңө | бөйпөңдөөңүзгө | бөйпөңдөөсүнө | бөйпөңдөөбүзгө | бөйпөңдөөңөргө | бөйпөңдөөңүздөргө | бөйпөңдөөсүнө |
| Винительный | бөйпөңдөөмдү / бөйпөңдөөмү | бөйпөңдөөңдү / бөйпөңдөөңү | бөйпөңдөөңүздү | бөйпөңдөөсүн | бөйпөңдөөбүздү | бөйпөңдөөңөрдү | бөйпөңдөөңүздөрдү | бөйпөңдөөсүн |
| Местный | бөйпөңдөөмдө | бөйпөңдөөңдө | бөйпөңдөөңүздө | бөйпөңдөөсүндө | бөйпөңдөөбүздө | бөйпөңдөөңөрдө | бөйпөңдөөңүздөрдө | бөйпөңдөөсүндө |
| Исходный | бөйпөңдөөмдөн / бөйпөңдөөмөн | бөйпөңдөөңдөн / бөйпөңдөөңөн | бөйпөңдөөңүздөн | бөйпөңдөөсүнөн | бөйпөңдөөбүздөн | бөйпөңдөөңөрдөн | бөйпөңдөөңүздөрдөн | бөйпөңдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бөйпөңдөөлөрүм | бөйпөңдөөлөрүң | бөйпөңдөөлөрүңүз | бөйпөңдөөлөрү | бөйпөңдөөлөрүбүз | бөйпөңдөөлөрүңөр | бөйпөңдөөлөрүңүздөр | бөйпөңдөөлөрү |
| Родительный | бөйпөңдөөлөрүмдүн / бөйпөңдөөлөрүмүн | бөйпөңдөөлөрүңдүн / бөйпөңдөөлөрүңүн | бөйпөңдөөлөрүңүздүн | бөйпөңдөөлөрүнүн | бөйпөңдөөлөрүбүздүн | бөйпөңдөөлөрүңөрдүн | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдүн | бөйпөңдөөлөрүнүн |
| Дательный | бөйпөңдөөлөрүмө | бөйпөңдөөлөрүңө | бөйпөңдөөлөрүңүзгө | бөйпөңдөөлөрүнө | бөйпөңдөөлөрүбүзгө | бөйпөңдөөлөрүңөргө | бөйпөңдөөлөрүңүздөргө | бөйпөңдөөлөрүнө |
| Винительный | бөйпөңдөөлөрүмдү / бөйпөңдөөлөрүмү | бөйпөңдөөлөрүңдү / бөйпөңдөөлөрүңү | бөйпөңдөөлөрүңүздү | бөйпөңдөөлөрүн | бөйпөңдөөлөрүбүздү | бөйпөңдөөлөрүңөрдү | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдү | бөйпөңдөөлөрүн |
| Местный | бөйпөңдөөлөрүмдө | бөйпөңдөөлөрүңдө | бөйпөңдөөлөрүңүздө | бөйпөңдөөлөрүндө | бөйпөңдөөлөрүбүздө | бөйпөңдөөлөрүңөрдө | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдө | бөйпөңдөөлөрүндө |
| Исходный | бөйпөңдөөлөрүмдөн / бөйпөңдөөлөрүмөн | бөйпөңдөөлөрүңдөн / бөйпөңдөөлөрүңөн | бөйпөңдөөлөрүңүздөн | бөйпөңдөөлөрүнөн | бөйпөңдөөлөрүбүздөн | бөйпөңдөөлөрүңөрдөн | бөйпөңдөөлөрүңүздөрдөн | бөйпөңдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бөйпөңдөөмүн | бөйпөңдөөбүз |
| 2е лицо | бөйпөңдөөсүң | бөйпөңдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бөйпөңдөөсүз | бөйпөңдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | бөйпөңдөөдөмүн | бөйпөңдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | бөйпөңдөөдөсүң | бөйпөңдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бөйпөңдөөдөсүз | бөйпөңдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бөйпөңдөөдөнмүн | бөйпөңдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бөйпөңдөөдөнсүң | бөйпөңдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бөйпөңдөөдөнсүз | бөйпөңдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.