Морфология › бүкүр
бүкүр
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бүкүр | бүкүрлөр |
| Родительный | бүкүрдүн | бүкүрлөрдүн |
| Дательный | бүкүргө | бүкүрлөргө |
| Винительный | бүкүрдү | бүкүрлөрдү |
| Местный | бүкүрдө | бүкүрлөрдө |
| Исходный | бүкүрдөн | бүкүрлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бүкүрүм | бүкүрлөрүм |
| ты | бүкүрүң | бүкүрлөрүң |
| Вы | бүкүрүңүз | бүкүрлөрүңүз |
| он, она | бүкүрү | бүкүрлөрү |
| мы | бүкүрүбүз | бүкүрлөрүбүз |
| вы | бүкүрүңөр | бүкүрлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бүкүрүңүздөр | бүкүрлөрүңүздөр |
| они | бүкүрү | бүкүрлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бүкүрдүкү | бүкүрлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүкүрүм | бүкүрүң | бүкүрүңүз | бүкүрү | бүкүрүбүз | бүкүрүңөр | бүкүрүңүздөр | бүкүрү |
| Родительный | бүкүрүмдүн / бүкүрүмүн | бүкүрүңдүн / бүкүрүңүн | бүкүрүңүздүн | бүкүрүнүн | бүкүрүбүздүн | бүкүрүңөрдүн | бүкүрүңүздөрдүн | бүкүрүнүн |
| Дательный | бүкүрүмө | бүкүрүңө | бүкүрүңүзгө | бүкүрүнө | бүкүрүбүзгө | бүкүрүңөргө | бүкүрүңүздөргө | бүкүрүнө |
| Винительный | бүкүрүмдү / бүкүрүмү | бүкүрүңдү / бүкүрүңү | бүкүрүңүздү | бүкүрүн | бүкүрүбүздү | бүкүрүңөрдү | бүкүрүңүздөрдү | бүкүрүн |
| Местный | бүкүрүмдө | бүкүрүңдө | бүкүрүңүздө | бүкүрүндө | бүкүрүбүздө | бүкүрүңөрдө | бүкүрүңүздөрдө | бүкүрүндө |
| Исходный | бүкүрүмдөн / бүкүрүмөн | бүкүрүңдөн / бүкүрүңөн | бүкүрүңүздөн | бүкүрүнөн | бүкүрүбүздөн | бүкүрүңөрдөн | бүкүрүңүздөрдөн | бүкүрүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүкүрлөрүм | бүкүрлөрүң | бүкүрлөрүңүз | бүкүрлөрү | бүкүрлөрүбүз | бүкүрлөрүңөр | бүкүрлөрүңүздөр | бүкүрлөрү |
| Родительный | бүкүрлөрүмдүн / бүкүрлөрүмүн | бүкүрлөрүңдүн / бүкүрлөрүңүн | бүкүрлөрүңүздүн | бүкүрлөрүнүн | бүкүрлөрүбүздүн | бүкүрлөрүңөрдүн | бүкүрлөрүңүздөрдүн | бүкүрлөрүнүн |
| Дательный | бүкүрлөрүмө | бүкүрлөрүңө | бүкүрлөрүңүзгө | бүкүрлөрүнө | бүкүрлөрүбүзгө | бүкүрлөрүңөргө | бүкүрлөрүңүздөргө | бүкүрлөрүнө |
| Винительный | бүкүрлөрүмдү / бүкүрлөрүмү | бүкүрлөрүңдү / бүкүрлөрүңү | бүкүрлөрүңүздү | бүкүрлөрүн | бүкүрлөрүбүздү | бүкүрлөрүңөрдү | бүкүрлөрүңүздөрдү | бүкүрлөрүн |
| Местный | бүкүрлөрүмдө | бүкүрлөрүңдө | бүкүрлөрүңүздө | бүкүрлөрүндө | бүкүрлөрүбүздө | бүкүрлөрүңөрдө | бүкүрлөрүңүздөрдө | бүкүрлөрүндө |
| Исходный | бүкүрлөрүмдөн / бүкүрлөрүмөн | бүкүрлөрүңдөн / бүкүрлөрүңөн | бүкүрлөрүңүздөн | бүкүрлөрүнөн | бүкүрлөрүбүздөн | бүкүрлөрүңөрдөн | бүкүрлөрүңүздөрдөн | бүкүрлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бүкүрмүн | бүкүрбүз |
| 2е лицо | бүкүрсүң | бүкүрсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бүкүрсүз | бүкүрсүздөр |
| местный · 1е лицо | бүкүрдөмүн | бүкүрдөбүз |
| местный · 2е лицо | бүкүрдөсүң | бүкүрдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бүкүрдөсүз | бүкүрдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бүкүрдөнмүн | бүкүрдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бүкүрдөнсүң | бүкүрдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бүкүрдөнсүз | бүкүрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бүкүр | бүкүрлөр |
| Родительный | бүкүрдүн | бүкүрлөрдүн |
| Дательный | бүкүргө | бүкүрлөргө |
| Винительный | бүкүрдү | бүкүрлөрдү |
| Местный | бүкүрдө | бүкүрлөрдө |
| Исходный | бүкүрдөн | бүкүрлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бүкүрүм | бүкүрлөрүм |
| ты | бүкүрүң | бүкүрлөрүң |
| Вы | бүкүрүңүз | бүкүрлөрүңүз |
| он, она | бүкүрү | бүкүрлөрү |
| мы | бүкүрүбүз | бүкүрлөрүбүз |
| вы | бүкүрүңөр | бүкүрлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бүкүрүңүздөр | бүкүрлөрүңүздөр |
| они | бүкүрү | бүкүрлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бүкүрдүкү | бүкүрлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүкүрүм | бүкүрүң | бүкүрүңүз | бүкүрү | бүкүрүбүз | бүкүрүңөр | бүкүрүңүздөр | бүкүрү |
| Родительный | бүкүрүмдүн / бүкүрүмүн | бүкүрүңдүн / бүкүрүңүн | бүкүрүңүздүн | бүкүрүнүн | бүкүрүбүздүн | бүкүрүңөрдүн | бүкүрүңүздөрдүн | бүкүрүнүн |
| Дательный | бүкүрүмө | бүкүрүңө | бүкүрүңүзгө | бүкүрүнө | бүкүрүбүзгө | бүкүрүңөргө | бүкүрүңүздөргө | бүкүрүнө |
| Винительный | бүкүрүмдү / бүкүрүмү | бүкүрүңдү / бүкүрүңү | бүкүрүңүздү | бүкүрүн | бүкүрүбүздү | бүкүрүңөрдү | бүкүрүңүздөрдү | бүкүрүн |
| Местный | бүкүрүмдө | бүкүрүңдө | бүкүрүңүздө | бүкүрүндө | бүкүрүбүздө | бүкүрүңөрдө | бүкүрүңүздөрдө | бүкүрүндө |
| Исходный | бүкүрүмдөн / бүкүрүмөн | бүкүрүңдөн / бүкүрүңөн | бүкүрүңүздөн | бүкүрүнөн | бүкүрүбүздөн | бүкүрүңөрдөн | бүкүрүңүздөрдөн | бүкүрүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүкүрлөрүм | бүкүрлөрүң | бүкүрлөрүңүз | бүкүрлөрү | бүкүрлөрүбүз | бүкүрлөрүңөр | бүкүрлөрүңүздөр | бүкүрлөрү |
| Родительный | бүкүрлөрүмдүн / бүкүрлөрүмүн | бүкүрлөрүңдүн / бүкүрлөрүңүн | бүкүрлөрүңүздүн | бүкүрлөрүнүн | бүкүрлөрүбүздүн | бүкүрлөрүңөрдүн | бүкүрлөрүңүздөрдүн | бүкүрлөрүнүн |
| Дательный | бүкүрлөрүмө | бүкүрлөрүңө | бүкүрлөрүңүзгө | бүкүрлөрүнө | бүкүрлөрүбүзгө | бүкүрлөрүңөргө | бүкүрлөрүңүздөргө | бүкүрлөрүнө |
| Винительный | бүкүрлөрүмдү / бүкүрлөрүмү | бүкүрлөрүңдү / бүкүрлөрүңү | бүкүрлөрүңүздү | бүкүрлөрүн | бүкүрлөрүбүздү | бүкүрлөрүңөрдү | бүкүрлөрүңүздөрдү | бүкүрлөрүн |
| Местный | бүкүрлөрүмдө | бүкүрлөрүңдө | бүкүрлөрүңүздө | бүкүрлөрүндө | бүкүрлөрүбүздө | бүкүрлөрүңөрдө | бүкүрлөрүңүздөрдө | бүкүрлөрүндө |
| Исходный | бүкүрлөрүмдөн / бүкүрлөрүмөн | бүкүрлөрүңдөн / бүкүрлөрүңөн | бүкүрлөрүңүздөн | бүкүрлөрүнөн | бүкүрлөрүбүздөн | бүкүрлөрүңөрдөн | бүкүрлөрүңүздөрдөн | бүкүрлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бүкүрмүн | бүкүрбүз |
| 2е лицо | бүкүрсүң | бүкүрсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бүкүрсүз | бүкүрсүздөр |
| местный · 1е лицо | бүкүрдөмүн | бүкүрдөбүз |
| местный · 2е лицо | бүкүрдөсүң | бүкүрдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бүкүрдөсүз | бүкүрдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бүкүрдөнмүн | бүкүрдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бүкүрдөнсүң | бүкүрдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бүкүрдөнсүз | бүкүрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | бүкүрүрөөк |