Морфология › бүлө
бүлө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бүлө | бүлөлөр |
| Родительный | бүлөнүн | бүлөлөрдүн |
| Дательный | бүлөгө | бүлөлөргө |
| Винительный | бүлөнү | бүлөлөрдү |
| Местный | бүлөдө | бүлөлөрдө |
| Исходный | бүлөдөн | бүлөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бүлөм | бүлөлөрүм |
| ты | бүлөң | бүлөлөрүң |
| Вы | бүлөңүз | бүлөлөрүңүз |
| он, она | бүлөсү | бүлөлөрү |
| мы | бүлөбүз | бүлөлөрүбүз |
| вы | бүлөңөр | бүлөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бүлөңүздөр | бүлөлөрүңүздөр |
| они | бүлөсү | бүлөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бүлөнүкү | бүлөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүлөм | бүлөң | бүлөңүз | бүлөсү | бүлөбүз | бүлөңөр | бүлөңүздөр | бүлөсү |
| Родительный | бүлөмдүн / бүлөмүн | бүлөңдүн / бүлөңүн | бүлөңүздүн | бүлөсүнүн | бүлөбүздүн | бүлөңөрдүн | бүлөңүздөрдүн | бүлөсүнүн |
| Дательный | бүлөмө | бүлөңө | бүлөңүзгө | бүлөсүнө | бүлөбүзгө | бүлөңөргө | бүлөңүздөргө | бүлөсүнө |
| Винительный | бүлөмдү / бүлөмү | бүлөңдү / бүлөңү | бүлөңүздү | бүлөсүн | бүлөбүздү | бүлөңөрдү | бүлөңүздөрдү | бүлөсүн |
| Местный | бүлөмдө | бүлөңдө | бүлөңүздө | бүлөсүндө | бүлөбүздө | бүлөңөрдө | бүлөңүздөрдө | бүлөсүндө |
| Исходный | бүлөмдөн / бүлөмөн | бүлөңдөн / бүлөңөн | бүлөңүздөн | бүлөсүнөн | бүлөбүздөн | бүлөңөрдөн | бүлөңүздөрдөн | бүлөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүлөлөрүм | бүлөлөрүң | бүлөлөрүңүз | бүлөлөрү | бүлөлөрүбүз | бүлөлөрүңөр | бүлөлөрүңүздөр | бүлөлөрү |
| Родительный | бүлөлөрүмдүн / бүлөлөрүмүн | бүлөлөрүңдүн / бүлөлөрүңүн | бүлөлөрүңүздүн | бүлөлөрүнүн | бүлөлөрүбүздүн | бүлөлөрүңөрдүн | бүлөлөрүңүздөрдүн | бүлөлөрүнүн |
| Дательный | бүлөлөрүмө | бүлөлөрүңө | бүлөлөрүңүзгө | бүлөлөрүнө | бүлөлөрүбүзгө | бүлөлөрүңөргө | бүлөлөрүңүздөргө | бүлөлөрүнө |
| Винительный | бүлөлөрүмдү / бүлөлөрүмү | бүлөлөрүңдү / бүлөлөрүңү | бүлөлөрүңүздү | бүлөлөрүн | бүлөлөрүбүздү | бүлөлөрүңөрдү | бүлөлөрүңүздөрдү | бүлөлөрүн |
| Местный | бүлөлөрүмдө | бүлөлөрүңдө | бүлөлөрүңүздө | бүлөлөрүндө | бүлөлөрүбүздө | бүлөлөрүңөрдө | бүлөлөрүңүздөрдө | бүлөлөрүндө |
| Исходный | бүлөлөрүмдөн / бүлөлөрүмөн | бүлөлөрүңдөн / бүлөлөрүңөн | бүлөлөрүңүздөн | бүлөлөрүнөн | бүлөлөрүбүздөн | бүлөлөрүңөрдөн | бүлөлөрүңүздөрдөн | бүлөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бүлөмүн | бүлөбүз |
| 2е лицо | бүлөсүң | бүлөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бүлөсүз | бүлөсүздөр |
| местный · 1е лицо | бүлөдөмүн | бүлөдөбүз |
| местный · 2е лицо | бүлөдөсүң | бүлөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бүлөдөсүз | бүлөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бүлөдөнмүн | бүлөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бүлөдөнсүң | бүлөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бүлөдөнсүз | бүлөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
бүлө-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | бүлөймүн / бүлөйм | бүлөйсүң | бүлөйсүз | бүлөйт | бүлөйбүз | бүлөйсүңөр | бүлөйсүздөр | бүлөшөт / бүлөйт |
| Прошедшее определенное время | бүлөдүм | бүлөдүң | бүлөдүңүз | бүлөдү | бүлөдүк | бүлөдүңөр | бүлөдүңүздөр | бүлөштү / бүлөдү |
| Прошедщее неопределенное время | бүлөгөнмүн / бүлөгөмүн / бүлөгөм | бүлөгөнсүң | бүлөгөнсүз | бүлөгөн | бүлөгөнбүз | бүлөгөнсүңөр | бүлөгөнсүздөр | бүлөгөн |
| Прошедшее субъективное время | бүлөптүрмүн / бүлөпмүн | бүлөптүрсүң / бүлөпсүң | бүлөптүрсүз / бүлөпсүз | бүлөптүр | бүлөптүрбүз / бүлөппүз | бүлөптүрсүңөр / бүлөпсүңөр | бүлөптүрсүздөр / бүлөпсүздөр | бүлөшүптүр / бүлөптүр |
| Прошедшее длительное | бүлөчүмүн | бүлөчүсүң | бүлөчүсүз | бүлөчү | бүлөчүбүз | бүлөчүсүңөр | бүлөчүсүздөр | бүлөчү |
| Неопределенное будущее время | бүлөөрмүн / бүлөрмүн | бүлөөрсүң / бүлөрсүң | бүлөөрсүз / бүлөрсүз | бүлөөр / бүлөр | бүлөөрбүз / бүлөрбүз | бүлөөрсүңөр / бүлөрсүңөр | бүлөөрсүздөр / бүлөрсүздөр | бүлөөр / бүлөр |
| Условное наклонение | бүлөсөм | бүлөсөң | бүлөсөңүз | бүлөсө | бүлөсөк | бүлөсөңөр | бүлөсөңүздөр | бүлөшсө / бүлөсө |
| Желательное наклонение | бүлөгүм | бүлөгүң | бүлөгүңүз | бүлөгүсү | бүлөгүбүз | бүлөгүңөр | бүлөгүңүздөр | бүлөгүсү |
| Повелительное наклонение | бүлөйүн | бүлө | бүлөңүз | бүлөсүн | бүлөйлү | бүлөгүлө | бүлөңүздөр | бүлөсүн |
| Наклонение намерения | бүлөмөкчүмүн / бүлөмөкмүн | бүлөмөкчүсүң / бүлөмөксүң | бүлөмөкчүсүз / бүлөмөксүз | бүлөмөкчү / бүлөмөк | бүлөмөкчүбүз / бүлөмөкпүз | бүлөмөкчүсүңөр / бүлөмөксүңөр | бүлөмөкчүсүздөр / бүлөмөксүздөр | бүлөмөкчү / бүлөмөк |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | бүлөбөймүн / бүлөбөйм | бүлөбөйсүң | бүлөбөйсүз | бүлөбөйт | бүлөбөйбүз | бүлөбөйсүңөр | бүлөбөйсүздөр | бүлөшпөйт / бүлөбөйт |
| Прошедшее определенное время | бүлөбөдүм | бүлөбөдүң | бүлөбөдүңүз | бүлөбөдү | бүлөбөдүк | бүлөбөдүңөр | бүлөбөдүңүздөр | бүлөшпөдү / бүлөбөдү |
| Прошедщее неопределенное время | бүлөбөгөнмүн | бүлөбөгөнсүң | бүлөбөгөнсүз | бүлөбөгөн | бүлөбөгөнбүз | бүлөбөгөнсүңөр | бүлөбөгөнсүздөр | бүлөбөгөн |
| Прошедшее субъективное время | бүлөбөптүрмүн | бүлөбөптүрсүң | бүлөбөптүрсүз | бүлөбөптүр | бүлөбөптүрбүз | бүлөбөптүрсүңөр | бүлөбөптүрсүздөр | бүлөбөптүр |
| Неопределенное будущее время | бүлөбөсмүн | бүлөбөссүң | бүлөбөссүз | бүлөбөс | бүлөбөспүз | — | — | бүлөбөс |
| Условное наклонение | бүлөбөсөм | бүлөбөсөң | бүлөбөсөңүз | бүлөбөсө | бүлөбөсөк | бүлөбөсөңөр | бүлөбөсөңүздөр | бүлөшпөсө / бүлөбөсө |
| Повелительное наклонение | бүлөбөйүн | бүлөбө | бүлөбөңүз | бүлөбөсүн | бүлөбөйлү | бүлөбөгүлө | бүлөбөңүздөр | бүлөбөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | бүлөө |
| -ыш | бүлөш |
| -мак | бүлөмөк |
| -май | бүлөмөй |
| -баш | бүлөбөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | бүлөгөн |
| -ар | бүлөөр / бүлөр |
| -бас | бүлөбөс |
| -уучу | бүлөөчү |
| -чу | бүлөчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | бүлөй |
| -ып | бүлөп |
| -ганы | бүлөгөнү |
| -ганча | бүлөгөнчө |
| -гыча | бүлөгүчө |
| -майынча | бүлөмөйүнчө |