Морфология › бүтүн
бүтүн
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бүтүн | бүтүндөр |
| Родительный | бүтүндүн | бүтүндөрдүн |
| Дательный | бүтүнгө | бүтүндөргө |
| Винительный | бүтүндү | бүтүндөрдү |
| Местный | бүтүндө | бүтүндөрдө |
| Исходный | бүтүндөн | бүтүндөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бүтүнүм | бүтүндөрүм |
| ты | бүтүнүң | бүтүндөрүң |
| Вы | бүтүнүңүз | бүтүндөрүңүз |
| он, она | бүтүнү | бүтүндөрү |
| мы | бүтүнүбүз | бүтүндөрүбүз |
| вы | бүтүнүңөр | бүтүндөрүңөр |
| Вы (мн.) | бүтүнүңүздөр | бүтүндөрүңүздөр |
| они | бүтүнү | бүтүндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бүтүндүкү | бүтүндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүнүм | бүтүнүң | бүтүнүңүз | бүтүнү | бүтүнүбүз | бүтүнүңөр | бүтүнүңүздөр | бүтүнү |
| Родительный | бүтүнүмдүн / бүтүнүмүн | бүтүнүңдүн / бүтүнүңүн | бүтүнүңүздүн | бүтүнүнүн | бүтүнүбүздүн | бүтүнүңөрдүн | бүтүнүңүздөрдүн | бүтүнүнүн |
| Дательный | бүтүнүмө | бүтүнүңө | бүтүнүңүзгө | бүтүнүнө | бүтүнүбүзгө | бүтүнүңөргө | бүтүнүңүздөргө | бүтүнүнө |
| Винительный | бүтүнүмдү / бүтүнүмү | бүтүнүңдү / бүтүнүңү | бүтүнүңүздү | бүтүнүн | бүтүнүбүздү | бүтүнүңөрдү | бүтүнүңүздөрдү | бүтүнүн |
| Местный | бүтүнүмдө | бүтүнүңдө | бүтүнүңүздө | бүтүнүндө | бүтүнүбүздө | бүтүнүңөрдө | бүтүнүңүздөрдө | бүтүнүндө |
| Исходный | бүтүнүмдөн / бүтүнүмөн | бүтүнүңдөн / бүтүнүңөн | бүтүнүңүздөн | бүтүнүнөн | бүтүнүбүздөн | бүтүнүңөрдөн | бүтүнүңүздөрдөн | бүтүнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүндөрүм | бүтүндөрүң | бүтүндөрүңүз | бүтүндөрү | бүтүндөрүбүз | бүтүндөрүңөр | бүтүндөрүңүздөр | бүтүндөрү |
| Родительный | бүтүндөрүмдүн / бүтүндөрүмүн | бүтүндөрүңдүн / бүтүндөрүңүн | бүтүндөрүңүздүн | бүтүндөрүнүн | бүтүндөрүбүздүн | бүтүндөрүңөрдүн | бүтүндөрүңүздөрдүн | бүтүндөрүнүн |
| Дательный | бүтүндөрүмө | бүтүндөрүңө | бүтүндөрүңүзгө | бүтүндөрүнө | бүтүндөрүбүзгө | бүтүндөрүңөргө | бүтүндөрүңүздөргө | бүтүндөрүнө |
| Винительный | бүтүндөрүмдү / бүтүндөрүмү | бүтүндөрүңдү / бүтүндөрүңү | бүтүндөрүңүздү | бүтүндөрүн | бүтүндөрүбүздү | бүтүндөрүңөрдү | бүтүндөрүңүздөрдү | бүтүндөрүн |
| Местный | бүтүндөрүмдө | бүтүндөрүңдө | бүтүндөрүңүздө | бүтүндөрүндө | бүтүндөрүбүздө | бүтүндөрүңөрдө | бүтүндөрүңүздөрдө | бүтүндөрүндө |
| Исходный | бүтүндөрүмдөн / бүтүндөрүмөн | бүтүндөрүңдөн / бүтүндөрүңөн | бүтүндөрүңүздөн | бүтүндөрүнөн | бүтүндөрүбүздөн | бүтүндөрүңөрдөн | бүтүндөрүңүздөрдөн | бүтүндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бүтүнмүн | бүтүнбүз |
| 2е лицо | бүтүнсүң | бүтүнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бүтүнсүз | бүтүнсүздөр |
| местный · 1е лицо | бүтүндөмүн | бүтүндөбүз |
| местный · 2е лицо | бүтүндөсүң | бүтүндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүндөсүз | бүтүндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бүтүндөнмүн | бүтүндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бүтүндөнсүң | бүтүндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүндөнсүз | бүтүндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бүтүн | бүтүндөр |
| Родительный | бүтүндүн | бүтүндөрдүн |
| Дательный | бүтүнгө | бүтүндөргө |
| Винительный | бүтүндү | бүтүндөрдү |
| Местный | бүтүндө | бүтүндөрдө |
| Исходный | бүтүндөн | бүтүндөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бүтүнүм | бүтүндөрүм |
| ты | бүтүнүң | бүтүндөрүң |
| Вы | бүтүнүңүз | бүтүндөрүңүз |
| он, она | бүтүнү | бүтүндөрү |
| мы | бүтүнүбүз | бүтүндөрүбүз |
| вы | бүтүнүңөр | бүтүндөрүңөр |
| Вы (мн.) | бүтүнүңүздөр | бүтүндөрүңүздөр |
| они | бүтүнү | бүтүндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бүтүндүкү | бүтүндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүнүм | бүтүнүң | бүтүнүңүз | бүтүнү | бүтүнүбүз | бүтүнүңөр | бүтүнүңүздөр | бүтүнү |
| Родительный | бүтүнүмдүн / бүтүнүмүн | бүтүнүңдүн / бүтүнүңүн | бүтүнүңүздүн | бүтүнүнүн | бүтүнүбүздүн | бүтүнүңөрдүн | бүтүнүңүздөрдүн | бүтүнүнүн |
| Дательный | бүтүнүмө | бүтүнүңө | бүтүнүңүзгө | бүтүнүнө | бүтүнүбүзгө | бүтүнүңөргө | бүтүнүңүздөргө | бүтүнүнө |
| Винительный | бүтүнүмдү / бүтүнүмү | бүтүнүңдү / бүтүнүңү | бүтүнүңүздү | бүтүнүн | бүтүнүбүздү | бүтүнүңөрдү | бүтүнүңүздөрдү | бүтүнүн |
| Местный | бүтүнүмдө | бүтүнүңдө | бүтүнүңүздө | бүтүнүндө | бүтүнүбүздө | бүтүнүңөрдө | бүтүнүңүздөрдө | бүтүнүндө |
| Исходный | бүтүнүмдөн / бүтүнүмөн | бүтүнүңдөн / бүтүнүңөн | бүтүнүңүздөн | бүтүнүнөн | бүтүнүбүздөн | бүтүнүңөрдөн | бүтүнүңүздөрдөн | бүтүнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүндөрүм | бүтүндөрүң | бүтүндөрүңүз | бүтүндөрү | бүтүндөрүбүз | бүтүндөрүңөр | бүтүндөрүңүздөр | бүтүндөрү |
| Родительный | бүтүндөрүмдүн / бүтүндөрүмүн | бүтүндөрүңдүн / бүтүндөрүңүн | бүтүндөрүңүздүн | бүтүндөрүнүн | бүтүндөрүбүздүн | бүтүндөрүңөрдүн | бүтүндөрүңүздөрдүн | бүтүндөрүнүн |
| Дательный | бүтүндөрүмө | бүтүндөрүңө | бүтүндөрүңүзгө | бүтүндөрүнө | бүтүндөрүбүзгө | бүтүндөрүңөргө | бүтүндөрүңүздөргө | бүтүндөрүнө |
| Винительный | бүтүндөрүмдү / бүтүндөрүмү | бүтүндөрүңдү / бүтүндөрүңү | бүтүндөрүңүздү | бүтүндөрүн | бүтүндөрүбүздү | бүтүндөрүңөрдү | бүтүндөрүңүздөрдү | бүтүндөрүн |
| Местный | бүтүндөрүмдө | бүтүндөрүңдө | бүтүндөрүңүздө | бүтүндөрүндө | бүтүндөрүбүздө | бүтүндөрүңөрдө | бүтүндөрүңүздөрдө | бүтүндөрүндө |
| Исходный | бүтүндөрүмдөн / бүтүндөрүмөн | бүтүндөрүңдөн / бүтүндөрүңөн | бүтүндөрүңүздөн | бүтүндөрүнөн | бүтүндөрүбүздөн | бүтүндөрүңөрдөн | бүтүндөрүңүздөрдөн | бүтүндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бүтүнмүн | бүтүнбүз |
| 2е лицо | бүтүнсүң | бүтүнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бүтүнсүз | бүтүнсүздөр |
| местный · 1е лицо | бүтүндөмүн | бүтүндөбүз |
| местный · 2е лицо | бүтүндөсүң | бүтүндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүндөсүз | бүтүндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бүтүндөнмүн | бүтүндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бүтүндөнсүң | бүтүндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүндөнсүз | бүтүндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | бүтүнүрөөк |