Морфология › бүтүрүү
бүтүрүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бүтүрүү | бүтүрүүлөр |
| Родительный | бүтүрүүнүн | бүтүрүүлөрдүн |
| Дательный | бүтүрүүгө | бүтүрүүлөргө |
| Винительный | бүтүрүүнү | бүтүрүүлөрдү |
| Местный | бүтүрүүдө | бүтүрүүлөрдө |
| Исходный | бүтүрүүдөн | бүтүрүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бүтүрүүм | бүтүрүүлөрүм |
| ты | бүтүрүүң | бүтүрүүлөрүң |
| Вы | бүтүрүүңүз | бүтүрүүлөрүңүз |
| он, она | бүтүрүүсү | бүтүрүүлөрү |
| мы | бүтүрүүбүз | бүтүрүүлөрүбүз |
| вы | бүтүрүүңөр | бүтүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бүтүрүүңүздөр | бүтүрүүлөрүңүздөр |
| они | бүтүрүүсү | бүтүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бүтүрүүнүкү | бүтүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүрүүм | бүтүрүүң | бүтүрүүңүз | бүтүрүүсү | бүтүрүүбүз | бүтүрүүңөр | бүтүрүүңүздөр | бүтүрүүсү |
| Родительный | бүтүрүүмдүн / бүтүрүүмүн | бүтүрүүңдүн / бүтүрүүңүн | бүтүрүүңүздүн | бүтүрүүсүнүн | бүтүрүүбүздүн | бүтүрүүңөрдүн | бүтүрүүңүздөрдүн | бүтүрүүсүнүн |
| Дательный | бүтүрүүмө | бүтүрүүңө | бүтүрүүңүзгө | бүтүрүүсүнө | бүтүрүүбүзгө | бүтүрүүңөргө | бүтүрүүңүздөргө | бүтүрүүсүнө |
| Винительный | бүтүрүүмдү / бүтүрүүмү | бүтүрүүңдү / бүтүрүүңү | бүтүрүүңүздү | бүтүрүүсүн | бүтүрүүбүздү | бүтүрүүңөрдү | бүтүрүүңүздөрдү | бүтүрүүсүн |
| Местный | бүтүрүүмдө | бүтүрүүңдө | бүтүрүүңүздө | бүтүрүүсүндө | бүтүрүүбүздө | бүтүрүүңөрдө | бүтүрүүңүздөрдө | бүтүрүүсүндө |
| Исходный | бүтүрүүмдөн / бүтүрүүмөн | бүтүрүүңдөн / бүтүрүүңөн | бүтүрүүңүздөн | бүтүрүүсүнөн | бүтүрүүбүздөн | бүтүрүүңөрдөн | бүтүрүүңүздөрдөн | бүтүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүрүүлөрүм | бүтүрүүлөрүң | бүтүрүүлөрүңүз | бүтүрүүлөрү | бүтүрүүлөрүбүз | бүтүрүүлөрүңөр | бүтүрүүлөрүңүздөр | бүтүрүүлөрү |
| Родительный | бүтүрүүлөрүмдүн / бүтүрүүлөрүмүн | бүтүрүүлөрүңдүн / бүтүрүүлөрүңүн | бүтүрүүлөрүңүздүн | бүтүрүүлөрүнүн | бүтүрүүлөрүбүздүн | бүтүрүүлөрүңөрдүн | бүтүрүүлөрүңүздөрдүн | бүтүрүүлөрүнүн |
| Дательный | бүтүрүүлөрүмө | бүтүрүүлөрүңө | бүтүрүүлөрүңүзгө | бүтүрүүлөрүнө | бүтүрүүлөрүбүзгө | бүтүрүүлөрүңөргө | бүтүрүүлөрүңүздөргө | бүтүрүүлөрүнө |
| Винительный | бүтүрүүлөрүмдү / бүтүрүүлөрүмү | бүтүрүүлөрүңдү / бүтүрүүлөрүңү | бүтүрүүлөрүңүздү | бүтүрүүлөрүн | бүтүрүүлөрүбүздү | бүтүрүүлөрүңөрдү | бүтүрүүлөрүңүздөрдү | бүтүрүүлөрүн |
| Местный | бүтүрүүлөрүмдө | бүтүрүүлөрүңдө | бүтүрүүлөрүңүздө | бүтүрүүлөрүндө | бүтүрүүлөрүбүздө | бүтүрүүлөрүңөрдө | бүтүрүүлөрүңүздөрдө | бүтүрүүлөрүндө |
| Исходный | бүтүрүүлөрүмдөн / бүтүрүүлөрүмөн | бүтүрүүлөрүңдөн / бүтүрүүлөрүңөн | бүтүрүүлөрүңүздөн | бүтүрүүлөрүнөн | бүтүрүүлөрүбүздөн | бүтүрүүлөрүңөрдөн | бүтүрүүлөрүңүздөрдөн | бүтүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бүтүрүүмүн | бүтүрүүбүз |
| 2е лицо | бүтүрүүсүң | бүтүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бүтүрүүсүз | бүтүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | бүтүрүүдөмүн | бүтүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | бүтүрүүдөсүң | бүтүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүрүүдөсүз | бүтүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бүтүрүүдөнмүн | бүтүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бүтүрүүдөнсүң | бүтүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүрүүдөнсүз | бүтүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бүтүрүү | бүтүрүүлөр |
| Родительный | бүтүрүүнүн | бүтүрүүлөрдүн |
| Дательный | бүтүрүүгө | бүтүрүүлөргө |
| Винительный | бүтүрүүнү | бүтүрүүлөрдү |
| Местный | бүтүрүүдө | бүтүрүүлөрдө |
| Исходный | бүтүрүүдөн | бүтүрүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бүтүрүүм | бүтүрүүлөрүм |
| ты | бүтүрүүң | бүтүрүүлөрүң |
| Вы | бүтүрүүңүз | бүтүрүүлөрүңүз |
| он, она | бүтүрүүсү | бүтүрүүлөрү |
| мы | бүтүрүүбүз | бүтүрүүлөрүбүз |
| вы | бүтүрүүңөр | бүтүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | бүтүрүүңүздөр | бүтүрүүлөрүңүздөр |
| они | бүтүрүүсү | бүтүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | бүтүрүүнүкү | бүтүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүрүүм | бүтүрүүң | бүтүрүүңүз | бүтүрүүсү | бүтүрүүбүз | бүтүрүүңөр | бүтүрүүңүздөр | бүтүрүүсү |
| Родительный | бүтүрүүмдүн / бүтүрүүмүн | бүтүрүүңдүн / бүтүрүүңүн | бүтүрүүңүздүн | бүтүрүүсүнүн | бүтүрүүбүздүн | бүтүрүүңөрдүн | бүтүрүүңүздөрдүн | бүтүрүүсүнүн |
| Дательный | бүтүрүүмө | бүтүрүүңө | бүтүрүүңүзгө | бүтүрүүсүнө | бүтүрүүбүзгө | бүтүрүүңөргө | бүтүрүүңүздөргө | бүтүрүүсүнө |
| Винительный | бүтүрүүмдү / бүтүрүүмү | бүтүрүүңдү / бүтүрүүңү | бүтүрүүңүздү | бүтүрүүсүн | бүтүрүүбүздү | бүтүрүүңөрдү | бүтүрүүңүздөрдү | бүтүрүүсүн |
| Местный | бүтүрүүмдө | бүтүрүүңдө | бүтүрүүңүздө | бүтүрүүсүндө | бүтүрүүбүздө | бүтүрүүңөрдө | бүтүрүүңүздөрдө | бүтүрүүсүндө |
| Исходный | бүтүрүүмдөн / бүтүрүүмөн | бүтүрүүңдөн / бүтүрүүңөн | бүтүрүүңүздөн | бүтүрүүсүнөн | бүтүрүүбүздөн | бүтүрүүңөрдөн | бүтүрүүңүздөрдөн | бүтүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бүтүрүүлөрүм | бүтүрүүлөрүң | бүтүрүүлөрүңүз | бүтүрүүлөрү | бүтүрүүлөрүбүз | бүтүрүүлөрүңөр | бүтүрүүлөрүңүздөр | бүтүрүүлөрү |
| Родительный | бүтүрүүлөрүмдүн / бүтүрүүлөрүмүн | бүтүрүүлөрүңдүн / бүтүрүүлөрүңүн | бүтүрүүлөрүңүздүн | бүтүрүүлөрүнүн | бүтүрүүлөрүбүздүн | бүтүрүүлөрүңөрдүн | бүтүрүүлөрүңүздөрдүн | бүтүрүүлөрүнүн |
| Дательный | бүтүрүүлөрүмө | бүтүрүүлөрүңө | бүтүрүүлөрүңүзгө | бүтүрүүлөрүнө | бүтүрүүлөрүбүзгө | бүтүрүүлөрүңөргө | бүтүрүүлөрүңүздөргө | бүтүрүүлөрүнө |
| Винительный | бүтүрүүлөрүмдү / бүтүрүүлөрүмү | бүтүрүүлөрүңдү / бүтүрүүлөрүңү | бүтүрүүлөрүңүздү | бүтүрүүлөрүн | бүтүрүүлөрүбүздү | бүтүрүүлөрүңөрдү | бүтүрүүлөрүңүздөрдү | бүтүрүүлөрүн |
| Местный | бүтүрүүлөрүмдө | бүтүрүүлөрүңдө | бүтүрүүлөрүңүздө | бүтүрүүлөрүндө | бүтүрүүлөрүбүздө | бүтүрүүлөрүңөрдө | бүтүрүүлөрүңүздөрдө | бүтүрүүлөрүндө |
| Исходный | бүтүрүүлөрүмдөн / бүтүрүүлөрүмөн | бүтүрүүлөрүңдөн / бүтүрүүлөрүңөн | бүтүрүүлөрүңүздөн | бүтүрүүлөрүнөн | бүтүрүүлөрүбүздөн | бүтүрүүлөрүңөрдөн | бүтүрүүлөрүңүздөрдөн | бүтүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | бүтүрүүмүн | бүтүрүүбүз |
| 2е лицо | бүтүрүүсүң | бүтүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | бүтүрүүсүз | бүтүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | бүтүрүүдөмүн | бүтүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | бүтүрүүдөсүң | бүтүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүрүүдөсүз | бүтүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | бүтүрүүдөнмүн | бүтүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | бүтүрүүдөнсүң | бүтүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | бүтүрүүдөнсүз | бүтүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.