Морфология › бук
бук
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | бук | буктар |
| Родительный | буктун | буктардын |
| Дательный | букка | буктарга |
| Винительный | букту | буктарды |
| Местный | букта | буктарда |
| Исходный | буктан | буктардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | бугум | буктарым |
| ты | бугуң | буктарың |
| Вы | бугуңуз | буктарыңыз |
| он, она | бугу | буктары |
| мы | бугубуз | буктарыбыз |
| вы | бугуңар | буктарыңар |
| Вы (мн.) | бугуңуздар | буктарыңыздар |
| они | бугу | буктары |
| общая принадлежность (-ныкы) | буктуку | буктардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | бугум | бугуң | бугуңуз | бугу | бугубуз | бугуңар | бугуңуздар | бугу |
| Родительный | бугумдун / бугумун | бугуңдун / бугуңун | бугуңуздун | бугунун | бугубуздун | бугуңардын | бугуңуздардын | бугунун |
| Дательный | бугума | бугуңа | бугуңузга | бугуна | бугубузга | бугуңарга | бугуңуздарга | бугуна |
| Винительный | бугумду / бугуму | бугуңду / бугуңу | бугуңузду | бугун | бугубузду | бугуңарды | бугуңуздарды | бугун |
| Местный | бугумда | бугуңда | бугуңузда | бугунда | бугубузда | бугуңарда | бугуңуздарда | бугунда |
| Исходный | бугумдан / бугуман | бугуңдан / бугуңан | бугуңуздан | бугунан | бугубуздан | бугуңардан | бугуңуздардан | бугунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | буктарым | буктарың | буктарыңыз | буктары | буктарыбыз | буктарыңар | буктарыңыздар | буктары |
| Родительный | буктарымдын / буктарымын | буктарыңдын / буктарыңын | буктарыңыздын | буктарынын | буктарыбыздын | буктарыңардын | буктарыңыздардын | буктарынын |
| Дательный | буктарыма | буктарыңа | буктарыңызга | буктарына | буктарыбызга | буктарыңарга | буктарыңыздарга | буктарына |
| Винительный | буктарымды / буктарымы | буктарыңды / буктарыңы | буктарыңызды | буктарын | буктарыбызды | буктарыңарды | буктарыңыздарды | буктарын |
| Местный | буктарымда | буктарыңда | буктарыңызда | буктарында | буктарыбызда | буктарыңарда | буктарыңыздарда | буктарында |
| Исходный | буктарымдан / буктарыман | буктарыңдан / буктарыңан | буктарыңыздан | буктарынан | буктарыбыздан | буктарыңардан | буктарыңыздардан | буктарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | букмун | букпуз |
| 2е лицо | буксуң | буксуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | буксуз | буксуздар |
| местный · 1е лицо | буктамын | буктабыз |
| местный · 2е лицо | буктасың | буктасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | буктасыз | буктасыздар |
| исходный · 1е лицо | буктанмын | буктанбыз |
| исходный · 2е лицо | буктансың | буктансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | буктансыз | буктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
бук-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | бугамын / бугам | бугасың | бугасыз | бугат | бугабыз | бугасыңар | бугасыздар | бугушат / бугат |
| Прошедшее определенное время | буктум | буктуң | буктуңуз | букту | буктук | буктуңар | буктуңуздар | бугушту / букту |
| Прошедщее неопределенное время | букканмын / буккамын / буккам | буккансың | буккансыз | буккан | букканбыз | буккансыңар | буккансыздар | буккан |
| Прошедшее субъективное время | бугуптурмун / бугупмун | бугуптурсуң / бугупсуң | бугуптурсуз / бугупсуз | бугуптур | бугуптурбуз / бугуппуз | бугуптурсуңар / бугупсуңар | бугуптурсуздар / бугупсуздар | бугушуптур / бугуптур |
| Прошедшее длительное | букчумун | букчусуң | букчусуз | букчу | букчубуз | букчусуңар | букчусуздар | букчу |
| Неопределенное будущее время | бугармын | бугарсың | бугарсыз | бугар | бугарбыз | бугарсыңар | бугарсыздар | бугар |
| Условное наклонение | буксам | буксаң | буксаңыз | букса | буксак | буксаңар | буксаңыздар | букса / бугушса |
| Желательное наклонение | буккум | буккуң | буккуңуз | буккусу | буккубуз | буккуңар | буккуңуздар | буккусу |
| Повелительное наклонение | бугайын | бук | бугуңуз | буксун | бугалы | буккула | бугуңуздар | буксун |
| Наклонение намерения | букмакчымын / букмакмын | букмакчысың / букмаксың | букмакчысыз / букмаксыз | букмакчы / букмак | букмакчыбыз / букмакпыз | букмакчысыңар / букмаксыңар | букмакчысыздар / букмаксыздар | букмакчы / букмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | букпаймын / букпайм | букпайсың | букпайсыз | букпайт | букпайбыз | букпайсыңар | букпайсыздар | бугушпайт / букпайт |
| Прошедшее определенное время | букпадым | букпадың | букпадыңыз | букпады | букпадык | букпадыңар | букпадыңыздар | бугушпады / букпады |
| Прошедщее неопределенное время | букпаганмын | букпагансың | букпагансыз | букпаган | букпаганбыз | букпагансыңар | букпагансыздар | букпаган |
| Прошедшее субъективное время | букпаптырмын | букпаптырсың | букпаптырсыз | букпаптыр | букпаптырбыз | букпаптырсыңар | букпаптырсыздар | букпаптыр |
| Неопределенное будущее время | букпасмын | букпассың | букпассыз | букпас | букпаспыз | — | — | букпас |
| Условное наклонение | букпасам | букпасаң | букпасаңыз | букпаса | букпасак | букпасаңар | букпасаңыздар | бугушпаса / букпаса |
| Повелительное наклонение | букпайын | букпа | букпаңыз | букпасын | букпайлы | букпагыла | букпаңыздар | букпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | бугуу |
| -ыш | бугуш |
| -мак | букмак |
| -май | букмай |
| -баш | букпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | буккан |
| -ар | бугар |
| -бас | букпас |
| -уучу | бугуучу |
| -чу | букчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | буга |
| -ып | бугуп |
| -ганы | букканы |
| -ганча | букканча |
| -гыча | буккуча |
| -майынча | букмайынча |