Морфология › чабыш
чабыш
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чабыш | чабыштар |
| Родительный | чабыштын | чабыштардын |
| Дательный | чабышка | чабыштарга |
| Винительный | чабышты | чабыштарды |
| Местный | чабышта | чабыштарда |
| Исходный | чабыштан | чабыштардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чабышым | чабыштарым |
| ты | чабышың | чабыштарың |
| Вы | чабышыңыз | чабыштарыңыз |
| он, она | чабышы | чабыштары |
| мы | чабышыбыз | чабыштарыбыз |
| вы | чабышыңар | чабыштарыңар |
| Вы (мн.) | чабышыңыздар | чабыштарыңыздар |
| они | чабышы | чабыштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чабыштыкы | чабыштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чабышым | чабышың | чабышыңыз | чабышы | чабышыбыз | чабышыңар | чабышыңыздар | чабышы |
| Родительный | чабышымдын / чабышымын | чабышыңдын / чабышыңын | чабышыңыздын | чабышынын | чабышыбыздын | чабышыңардын | чабышыңыздардын | чабышынын |
| Дательный | чабышыма | чабышыңа | чабышыңызга | чабышына | чабышыбызга | чабышыңарга | чабышыңыздарга | чабышына |
| Винительный | чабышымды / чабышымы | чабышыңды / чабышыңы | чабышыңызды | чабышын | чабышыбызды | чабышыңарды | чабышыңыздарды | чабышын |
| Местный | чабышымда | чабышыңда | чабышыңызда | чабышында | чабышыбызда | чабышыңарда | чабышыңыздарда | чабышында |
| Исходный | чабышымдан / чабышыман | чабышыңдан / чабышыңан | чабышыңыздан | чабышынан | чабышыбыздан | чабышыңардан | чабышыңыздардан | чабышынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чабыштарым | чабыштарың | чабыштарыңыз | чабыштары | чабыштарыбыз | чабыштарыңар | чабыштарыңыздар | чабыштары |
| Родительный | чабыштарымдын / чабыштарымын | чабыштарыңдын / чабыштарыңын | чабыштарыңыздын | чабыштарынын | чабыштарыбыздын | чабыштарыңардын | чабыштарыңыздардын | чабыштарынын |
| Дательный | чабыштарыма | чабыштарыңа | чабыштарыңызга | чабыштарына | чабыштарыбызга | чабыштарыңарга | чабыштарыңыздарга | чабыштарына |
| Винительный | чабыштарымды / чабыштарымы | чабыштарыңды / чабыштарыңы | чабыштарыңызды | чабыштарын | чабыштарыбызды | чабыштарыңарды | чабыштарыңыздарды | чабыштарын |
| Местный | чабыштарымда | чабыштарыңда | чабыштарыңызда | чабыштарында | чабыштарыбызда | чабыштарыңарда | чабыштарыңыздарда | чабыштарында |
| Исходный | чабыштарымдан / чабыштарыман | чабыштарыңдан / чабыштарыңан | чабыштарыңыздан | чабыштарынан | чабыштарыбыздан | чабыштарыңардан | чабыштарыңыздардан | чабыштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чабышмын | чабышпыз |
| 2е лицо | чабышсың | чабышсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чабышсыз | чабышсыздар |
| местный · 1е лицо | чабыштамын | чабыштабыз |
| местный · 2е лицо | чабыштасың | чабыштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чабыштасыз | чабыштасыздар |
| исходный · 1е лицо | чабыштанмын | чабыштанбыз |
| исходный · 2е лицо | чабыштансың | чабыштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чабыштансыз | чабыштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
чабыш-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чабышамын / чабышам | чабышасың | чабышасыз | чабышат | чабышабыз | чабышасыңар | чабышасыздар | чабышат / чабышышат |
| Прошедшее определенное время | чабыштым | чабыштың | чабыштыңыз | чабышты | чабыштык | чабыштыңар | чабыштыңыздар | чабышты / чабышышты |
| Прошедщее неопределенное время | чабышканмын / чабышкамын / чабышкам | чабышкансың | чабышкансыз | чабышкан | чабышканбыз | чабышкансыңар | чабышкансыздар | чабышкан |
| Прошедшее субъективное время | чабышыптырмын / чабышыпмын | чабышыптырсың / чабышыпсың | чабышыптырсыз / чабышыпсыз | чабышыптыр | чабышыптырбыз / чабышыппыз | чабышыптырсыңар / чабышыпсыңар | чабышыптырсыздар / чабышыпсыздар | чабышышыптыр / чабышыптыр |
| Прошедшее длительное | чабышчумун | чабышчусуң | чабышчусуз | чабышчу | чабышчубуз | чабышчусуңар | чабышчусуздар | чабышчу |
| Неопределенное будущее время | чабышармын | чабышарсың | чабышарсыз | чабышар | чабышарбыз | чабышарсыңар | чабышарсыздар | чабышар |
| Условное наклонение | чабышсам | чабышсаң | чабышсаңыз | чабышса | чабышсак | чабышсаңар | чабышсаңыздар | чабышышса / чабышса |
| Желательное наклонение | чабышкым | чабышкың | чабышкыңыз | чабышкысы | чабышкыбыз | чабышкыңар | чабышкыңыздар | чабышкысы |
| Повелительное наклонение | чабышайын | чабыш | чабышыңыз | чабышсын | чабышалы | чабышкыла | чабышыңыздар | чабышсын |
| Наклонение намерения | чабышмакчымын / чабышмакмын | чабышмакчысың / чабышмаксың | чабышмакчысыз / чабышмаксыз | чабышмакчы / чабышмак | чабышмакчыбыз / чабышмакпыз | чабышмакчысыңар / чабышмаксыңар | чабышмакчысыздар / чабышмаксыздар | чабышмакчы / чабышмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чабышпаймын / чабышпайм | чабышпайсың | чабышпайсыз | чабышпайт | чабышпайбыз | чабышпайсыңар | чабышпайсыздар | чабышышпайт / чабышпайт |
| Прошедшее определенное время | чабышпадым | чабышпадың | чабышпадыңыз | чабышпады | чабышпадык | чабышпадыңар | чабышпадыңыздар | чабышышпады / чабышпады |
| Прошедщее неопределенное время | чабышпаганмын | чабышпагансың | чабышпагансыз | чабышпаган | чабышпаганбыз | чабышпагансыңар | чабышпагансыздар | чабышпаган |
| Прошедшее субъективное время | чабышпаптырмын | чабышпаптырсың | чабышпаптырсыз | чабышпаптыр | чабышпаптырбыз | чабышпаптырсыңар | чабышпаптырсыздар | чабышпаптыр |
| Неопределенное будущее время | чабышпасмын | чабышпассың | чабышпассыз | чабышпас | чабышпаспыз | — | — | чабышпас |
| Условное наклонение | чабышпасам | чабышпасаң | чабышпасаңыз | чабышпаса | чабышпасак | чабышпасаңар | чабышпасаңыздар | чабышышпаса / чабышпаса |
| Повелительное наклонение | чабышпайын | чабышпа | чабышпаңыз | чабышпасын | чабышпайлы | чабышпагыла | чабышпаңыздар | чабышпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | чабышуу |
| -ыш | чабышыш |
| -мак | чабышмак |
| -май | чабышмай |
| -баш | чабышпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | чабышкан |
| -ар | чабышар |
| -бас | чабышпас |
| -уучу | чабышуучу |
| -чу | чабышчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | чабыша |
| -ып | чабышып |
| -ганы | чабышканы |
| -ганча | чабышканча |
| -гыча | чабышкыча |
| -майынча | чабышмайынча |