Морфология › чач
чач
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чач | чачтар |
| Родительный | чачтын | чачтардын |
| Дательный | чачка | чачтарга |
| Винительный | чачты | чачтарды |
| Местный | чачта | чачтарда |
| Исходный | чачтан | чачтардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чачым | чачтарым |
| ты | чачың | чачтарың |
| Вы | чачыңыз | чачтарыңыз |
| он, она | чачы | чачтары |
| мы | чачыбыз | чачтарыбыз |
| вы | чачыңар | чачтарыңар |
| Вы (мн.) | чачыңыздар | чачтарыңыздар |
| они | чачы | чачтары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чачтыкы | чачтардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чачым | чачың | чачыңыз | чачы | чачыбыз | чачыңар | чачыңыздар | чачы |
| Родительный | чачымдын / чачымын | чачыңдын / чачыңын | чачыңыздын | чачынын | чачыбыздын | чачыңардын | чачыңыздардын | чачынын |
| Дательный | чачыма | чачыңа | чачыңызга | чачына | чачыбызга | чачыңарга | чачыңыздарга | чачына |
| Винительный | чачымды / чачымы | чачыңды / чачыңы | чачыңызды | чачын | чачыбызды | чачыңарды | чачыңыздарды | чачын |
| Местный | чачымда | чачыңда | чачыңызда | чачында | чачыбызда | чачыңарда | чачыңыздарда | чачында |
| Исходный | чачымдан / чачыман | чачыңдан / чачыңан | чачыңыздан | чачынан | чачыбыздан | чачыңардан | чачыңыздардан | чачынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чачтарым | чачтарың | чачтарыңыз | чачтары | чачтарыбыз | чачтарыңар | чачтарыңыздар | чачтары |
| Родительный | чачтарымдын / чачтарымын | чачтарыңдын / чачтарыңын | чачтарыңыздын | чачтарынын | чачтарыбыздын | чачтарыңардын | чачтарыңыздардын | чачтарынын |
| Дательный | чачтарыма | чачтарыңа | чачтарыңызга | чачтарына | чачтарыбызга | чачтарыңарга | чачтарыңыздарга | чачтарына |
| Винительный | чачтарымды / чачтарымы | чачтарыңды / чачтарыңы | чачтарыңызды | чачтарын | чачтарыбызды | чачтарыңарды | чачтарыңыздарды | чачтарын |
| Местный | чачтарымда | чачтарыңда | чачтарыңызда | чачтарында | чачтарыбызда | чачтарыңарда | чачтарыңыздарда | чачтарында |
| Исходный | чачтарымдан / чачтарыман | чачтарыңдан / чачтарыңан | чачтарыңыздан | чачтарынан | чачтарыбыздан | чачтарыңардан | чачтарыңыздардан | чачтарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чачмын | чачпыз |
| 2е лицо | чачсың | чачсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чачсыз | чачсыздар |
| местный · 1е лицо | чачтамын | чачтабыз |
| местный · 2е лицо | чачтасың | чачтасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чачтасыз | чачтасыздар |
| исходный · 1е лицо | чачтанмын | чачтанбыз |
| исходный · 2е лицо | чачтансың | чачтансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чачтансыз | чачтансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
чач-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чачамын / чачам | чачасың | чачасыз | чачат | чачабыз | чачасыңар | чачасыздар | чачат / чачышат |
| Прошедшее определенное время | чачтым | чачтың | чачтыңыз | чачты | чачтык | чачтыңар | чачтыңыздар | чачты / чачышты |
| Прошедщее неопределенное время | чачканмын / чачкамын / чачкам | чачкансың | чачкансыз | чачкан | чачканбыз | чачкансыңар | чачкансыздар | чачкан |
| Прошедшее субъективное время | чачыптырмын / чачыпмын | чачыптырсың / чачыпсың | чачыптырсыз / чачыпсыз | чачыптыр | чачыптырбыз / чачыппыз | чачыптырсыңар / чачыпсыңар | чачыптырсыздар / чачыпсыздар | чачышыптыр / чачыптыр |
| Прошедшее длительное | чаччумун | чаччусуң | чаччусуз | чаччу | чаччубуз | чаччусуңар | чаччусуздар | чаччу |
| Неопределенное будущее время | чачармын | чачарсың | чачарсыз | чачар | чачарбыз | чачарсыңар | чачарсыздар | чачар |
| Условное наклонение | чачсам | чачсаң | чачсаңыз | чачса | чачсак | чачсаңар | чачсаңыздар | чачса / чачышса |
| Желательное наклонение | чачкым | чачкың | чачкыңыз | чачкысы | чачкыбыз | чачкыңар | чачкыңыздар | чачкысы |
| Повелительное наклонение | чачайын | чач | чачыңыз | чачсын | чачалы | чачкыла | чачыңыздар | чачсын |
| Наклонение намерения | чачмакчымын / чачмакмын | чачмакчысың / чачмаксың | чачмакчысыз / чачмаксыз | чачмакчы / чачмак | чачмакчыбыз / чачмакпыз | чачмакчысыңар / чачмаксыңар | чачмакчысыздар / чачмаксыздар | чачмакчы / чачмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чачпаймын / чачпайм | чачпайсың | чачпайсыз | чачпайт | чачпайбыз | чачпайсыңар | чачпайсыздар | чачышпайт / чачпайт |
| Прошедшее определенное время | чачпадым | чачпадың | чачпадыңыз | чачпады | чачпадык | чачпадыңар | чачпадыңыздар | чачышпады / чачпады |
| Прошедщее неопределенное время | чачпаганмын | чачпагансың | чачпагансыз | чачпаган | чачпаганбыз | чачпагансыңар | чачпагансыздар | чачпаган |
| Прошедшее субъективное время | чачпаптырмын | чачпаптырсың | чачпаптырсыз | чачпаптыр | чачпаптырбыз | чачпаптырсыңар | чачпаптырсыздар | чачпаптыр |
| Неопределенное будущее время | чачпасмын | чачпассың | чачпассыз | чачпас | чачпаспыз | — | — | чачпас |
| Условное наклонение | чачпасам | чачпасаң | чачпасаңыз | чачпаса | чачпасак | чачпасаңар | чачпасаңыздар | чачышпаса / чачпаса |
| Повелительное наклонение | чачпайын | чачпа | чачпаңыз | чачпасын | чачпайлы | чачпагыла | чачпаңыздар | чачпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | чачуу |
| -ыш | чачыш |
| -мак | чачмак |
| -май | чачмай |
| -баш | чачпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | чачкан |
| -ар | чачар |
| -бас | чачпас |
| -уучу | чачуучу |
| -чу | чаччу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | чача |
| -ып | чачып |
| -ганы | чачканы |
| -ганча | чачканча |
| -гыча | чачкыча |
| -майынча | чачмайынча |