Морфология › чакты
чакты
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чакты | чактылар |
| Родительный | чактынын | чактылардын |
| Дательный | чактыга | чактыларга |
| Винительный | чактыны | чактыларды |
| Местный | чактыда | чактыларда |
| Исходный | чактыдан | чактылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чактым | чактыларым |
| ты | чактың | чактыларың |
| Вы | чактыңыз | чактыларыңыз |
| он, она | чактысы | чактылары |
| мы | чактыбыз | чактыларыбыз |
| вы | чактыңар | чактыларыңар |
| Вы (мн.) | чактыңыздар | чактыларыңыздар |
| они | чактысы | чактылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чактыныкы | чактылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чактым | чактың | чактыңыз | чактысы | чактыбыз | чактыңар | чактыңыздар | чактысы |
| Родительный | чактымдын / чактымын | чактыңдын / чактыңын | чактыңыздын | чактысынын | чактыбыздын | чактыңардын | чактыңыздардын | чактысынын |
| Дательный | чактыма | чактыңа | чактыңызга | чактысына | чактыбызга | чактыңарга | чактыңыздарга | чактысына |
| Винительный | чактымды / чактымы | чактыңды / чактыңы | чактыңызды | чактысын | чактыбызды | чактыңарды | чактыңыздарды | чактысын |
| Местный | чактымда | чактыңда | чактыңызда | чактысында | чактыбызда | чактыңарда | чактыңыздарда | чактысында |
| Исходный | чактымдан / чактыман | чактыңдан / чактыңан | чактыңыздан | чактысынан | чактыбыздан | чактыңардан | чактыңыздардан | чактысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чактыларым | чактыларың | чактыларыңыз | чактылары | чактыларыбыз | чактыларыңар | чактыларыңыздар | чактылары |
| Родительный | чактыларымдын / чактыларымын | чактыларыңдын / чактыларыңын | чактыларыңыздын | чактыларынын | чактыларыбыздын | чактыларыңардын | чактыларыңыздардын | чактыларынын |
| Дательный | чактыларыма | чактыларыңа | чактыларыңызга | чактыларына | чактыларыбызга | чактыларыңарга | чактыларыңыздарга | чактыларына |
| Винительный | чактыларымды / чактыларымы | чактыларыңды / чактыларыңы | чактыларыңызды | чактыларын | чактыларыбызды | чактыларыңарды | чактыларыңыздарды | чактыларын |
| Местный | чактыларымда | чактыларыңда | чактыларыңызда | чактыларында | чактыларыбызда | чактыларыңарда | чактыларыңыздарда | чактыларында |
| Исходный | чактыларымдан / чактыларыман | чактыларыңдан / чактыларыңан | чактыларыңыздан | чактыларынан | чактыларыбыздан | чактыларыңардан | чактыларыңыздардан | чактыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чактымын | чактыбыз |
| 2е лицо | чактысың | чактысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чактысыз | чактысыздар |
| местный · 1е лицо | чактыдамын | чактыдабыз |
| местный · 2е лицо | чактыдасың | чактыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чактыдасыз | чактыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чактыданмын | чактыданбыз |
| исходный · 2е лицо | чактыдансың | чактыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чактыдансыз | чактыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чакты | чактылар |
| Родительный | чактынын | чактылардын |
| Дательный | чактыга | чактыларга |
| Винительный | чактыны | чактыларды |
| Местный | чактыда | чактыларда |
| Исходный | чактыдан | чактылардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чактым | чактыларым |
| ты | чактың | чактыларың |
| Вы | чактыңыз | чактыларыңыз |
| он, она | чактысы | чактылары |
| мы | чактыбыз | чактыларыбыз |
| вы | чактыңар | чактыларыңар |
| Вы (мн.) | чактыңыздар | чактыларыңыздар |
| они | чактысы | чактылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чактыныкы | чактылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чактым | чактың | чактыңыз | чактысы | чактыбыз | чактыңар | чактыңыздар | чактысы |
| Родительный | чактымдын / чактымын | чактыңдын / чактыңын | чактыңыздын | чактысынын | чактыбыздын | чактыңардын | чактыңыздардын | чактысынын |
| Дательный | чактыма | чактыңа | чактыңызга | чактысына | чактыбызга | чактыңарга | чактыңыздарга | чактысына |
| Винительный | чактымды / чактымы | чактыңды / чактыңы | чактыңызды | чактысын | чактыбызды | чактыңарды | чактыңыздарды | чактысын |
| Местный | чактымда | чактыңда | чактыңызда | чактысында | чактыбызда | чактыңарда | чактыңыздарда | чактысында |
| Исходный | чактымдан / чактыман | чактыңдан / чактыңан | чактыңыздан | чактысынан | чактыбыздан | чактыңардан | чактыңыздардан | чактысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чактыларым | чактыларың | чактыларыңыз | чактылары | чактыларыбыз | чактыларыңар | чактыларыңыздар | чактылары |
| Родительный | чактыларымдын / чактыларымын | чактыларыңдын / чактыларыңын | чактыларыңыздын | чактыларынын | чактыларыбыздын | чактыларыңардын | чактыларыңыздардын | чактыларынын |
| Дательный | чактыларыма | чактыларыңа | чактыларыңызга | чактыларына | чактыларыбызга | чактыларыңарга | чактыларыңыздарга | чактыларына |
| Винительный | чактыларымды / чактыларымы | чактыларыңды / чактыларыңы | чактыларыңызды | чактыларын | чактыларыбызды | чактыларыңарды | чактыларыңыздарды | чактыларын |
| Местный | чактыларымда | чактыларыңда | чактыларыңызда | чактыларында | чактыларыбызда | чактыларыңарда | чактыларыңыздарда | чактыларында |
| Исходный | чактыларымдан / чактыларыман | чактыларыңдан / чактыларыңан | чактыларыңыздан | чактыларынан | чактыларыбыздан | чактыларыңардан | чактыларыңыздардан | чактыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чактымын | чактыбыз |
| 2е лицо | чактысың | чактысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чактысыз | чактысыздар |
| местный · 1е лицо | чактыдамын | чактыдабыз |
| местный · 2е лицо | чактыдасың | чактыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чактыдасыз | чактыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чактыданмын | чактыданбыз |
| исходный · 2е лицо | чактыдансың | чактыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чактыдансыз | чактыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чактыраак |