Морфология › чала
чала
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чала | чалалар |
| Родительный | чаланын | чалалардын |
| Дательный | чалага | чалаларга |
| Винительный | чаланы | чалаларды |
| Местный | чалада | чалаларда |
| Исходный | чаладан | чалалардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чалам | чалаларым |
| ты | чалаң | чалаларың |
| Вы | чалаңыз | чалаларыңыз |
| он, она | чаласы | чалалары |
| мы | чалабыз | чалаларыбыз |
| вы | чалаңар | чалаларыңар |
| Вы (мн.) | чалаңыздар | чалаларыңыздар |
| они | чаласы | чалалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чаланыкы | чалалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалам | чалаң | чалаңыз | чаласы | чалабыз | чалаңар | чалаңыздар | чаласы |
| Родительный | чаламын / чаламдын | чалаңдын / чалаңын | чалаңыздын | чаласынын | чалабыздын | чалаңардын | чалаңыздардын | чаласынын |
| Дательный | чалама | чалаңа | чалаңызга | чаласына | чалабызга | чалаңарга | чалаңыздарга | чаласына |
| Винительный | чаламды / чаламы | чалаңды / чалаңы | чалаңызды | чаласын | чалабызды | чалаңарды | чалаңыздарды | чаласын |
| Местный | чаламда | чалаңда | чалаңызда | чаласында | чалабызда | чалаңарда | чалаңыздарда | чаласында |
| Исходный | чаламдан / чаламан | чалаңдан / чалаңан | чалаңыздан | чаласынан | чалабыздан | чалаңардан | чалаңыздардан | чаласынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалаларым | чалаларың | чалаларыңыз | чалалары | чалаларыбыз | чалаларыңар | чалаларыңыздар | чалалары |
| Родительный | чалаларымдын / чалаларымын | чалаларыңдын / чалаларыңын | чалаларыңыздын | чалаларынын | чалаларыбыздын | чалаларыңардын | чалаларыңыздардын | чалаларынын |
| Дательный | чалаларыма | чалаларыңа | чалаларыңызга | чалаларына | чалаларыбызга | чалаларыңарга | чалаларыңыздарга | чалаларына |
| Винительный | чалаларымды / чалаларымы | чалаларыңды / чалаларыңы | чалаларыңызды | чалаларын | чалаларыбызды | чалаларыңарды | чалаларыңыздарды | чалаларын |
| Местный | чалаларымда | чалаларыңда | чалаларыңызда | чалаларында | чалаларыбызда | чалаларыңарда | чалаларыңыздарда | чалаларында |
| Исходный | чалаларымдан / чалаларыман | чалаларыңдан / чалаларыңан | чалаларыңыздан | чалаларынан | чалаларыбыздан | чалаларыңардан | чалаларыңыздардан | чалаларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чаламын | чалабыз |
| 2е лицо | чаласың | чаласыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чаласыз | чаласыздар |
| местный · 1е лицо | чаладамын | чаладабыз |
| местный · 2е лицо | чаладасың | чаладасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чаладасыз | чаладасыздар |
| исходный · 1е лицо | чаладанмын | чаладанбыз |
| исходный · 2е лицо | чаладансың | чаладансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чаладансыз | чаладансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чала | чалалар |
| Родительный | чаланын | чалалардын |
| Дательный | чалага | чалаларга |
| Винительный | чаланы | чалаларды |
| Местный | чалада | чалаларда |
| Исходный | чаладан | чалалардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чалам | чалаларым |
| ты | чалаң | чалаларың |
| Вы | чалаңыз | чалаларыңыз |
| он, она | чаласы | чалалары |
| мы | чалабыз | чалаларыбыз |
| вы | чалаңар | чалаларыңар |
| Вы (мн.) | чалаңыздар | чалаларыңыздар |
| они | чаласы | чалалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чаланыкы | чалалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалам | чалаң | чалаңыз | чаласы | чалабыз | чалаңар | чалаңыздар | чаласы |
| Родительный | чаламын / чаламдын | чалаңдын / чалаңын | чалаңыздын | чаласынын | чалабыздын | чалаңардын | чалаңыздардын | чаласынын |
| Дательный | чалама | чалаңа | чалаңызга | чаласына | чалабызга | чалаңарга | чалаңыздарга | чаласына |
| Винительный | чаламды / чаламы | чалаңды / чалаңы | чалаңызды | чаласын | чалабызды | чалаңарды | чалаңыздарды | чаласын |
| Местный | чаламда | чалаңда | чалаңызда | чаласында | чалабызда | чалаңарда | чалаңыздарда | чаласында |
| Исходный | чаламдан / чаламан | чалаңдан / чалаңан | чалаңыздан | чаласынан | чалабыздан | чалаңардан | чалаңыздардан | чаласынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалаларым | чалаларың | чалаларыңыз | чалалары | чалаларыбыз | чалаларыңар | чалаларыңыздар | чалалары |
| Родительный | чалаларымдын / чалаларымын | чалаларыңдын / чалаларыңын | чалаларыңыздын | чалаларынын | чалаларыбыздын | чалаларыңардын | чалаларыңыздардын | чалаларынын |
| Дательный | чалаларыма | чалаларыңа | чалаларыңызга | чалаларына | чалаларыбызга | чалаларыңарга | чалаларыңыздарга | чалаларына |
| Винительный | чалаларымды / чалаларымы | чалаларыңды / чалаларыңы | чалаларыңызды | чалаларын | чалаларыбызды | чалаларыңарды | чалаларыңыздарды | чалаларын |
| Местный | чалаларымда | чалаларыңда | чалаларыңызда | чалаларында | чалаларыбызда | чалаларыңарда | чалаларыңыздарда | чалаларында |
| Исходный | чалаларымдан / чалаларыман | чалаларыңдан / чалаларыңан | чалаларыңыздан | чалаларынан | чалаларыбыздан | чалаларыңардан | чалаларыңыздардан | чалаларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чаламын | чалабыз |
| 2е лицо | чаласың | чаласыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чаласыз | чаласыздар |
| местный · 1е лицо | чаладамын | чаладабыз |
| местный · 2е лицо | чаладасың | чаладасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чаладасыз | чаладасыздар |
| исходный · 1е лицо | чаладанмын | чаладанбыз |
| исходный · 2е лицо | чаладансың | чаладансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чаладансыз | чаладансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чалараак |