Морфология › чалды
чалды
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чалды | чалдылар |
| Родительный | чалдынын | чалдылардын |
| Дательный | чалдыга | чалдыларга |
| Винительный | чалдыны | чалдыларды |
| Местный | чалдыда | чалдыларда |
| Исходный | чалдыдан | чалдылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чалдым | чалдыларым |
| ты | чалдың | чалдыларың |
| Вы | чалдыңыз | чалдыларыңыз |
| он, она | чалдысы | чалдылары |
| мы | чалдыбыз | чалдыларыбыз |
| вы | чалдыңар | чалдыларыңар |
| Вы (мн.) | чалдыңыздар | чалдыларыңыздар |
| они | чалдысы | чалдылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чалдыныкы | чалдылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалдым | чалдың | чалдыңыз | чалдысы | чалдыбыз | чалдыңар | чалдыңыздар | чалдысы |
| Родительный | чалдымдын / чалдымын | чалдыңдын / чалдыңын | чалдыңыздын | чалдысынын | чалдыбыздын | чалдыңардын | чалдыңыздардын | чалдысынын |
| Дательный | чалдыма | чалдыңа | чалдыңызга | чалдысына | чалдыбызга | чалдыңарга | чалдыңыздарга | чалдысына |
| Винительный | чалдымды / чалдымы | чалдыңды / чалдыңы | чалдыңызды | чалдысын | чалдыбызды | чалдыңарды | чалдыңыздарды | чалдысын |
| Местный | чалдымда | чалдыңда | чалдыңызда | чалдысында | чалдыбызда | чалдыңарда | чалдыңыздарда | чалдысында |
| Исходный | чалдымдан / чалдыман | чалдыңдан / чалдыңан | чалдыңыздан | чалдысынан | чалдыбыздан | чалдыңардан | чалдыңыздардан | чалдысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалдыларым | чалдыларың | чалдыларыңыз | чалдылары | чалдыларыбыз | чалдыларыңар | чалдыларыңыздар | чалдылары |
| Родительный | чалдыларымдын / чалдыларымын | чалдыларыңдын / чалдыларыңын | чалдыларыңыздын | чалдыларынын | чалдыларыбыздын | чалдыларыңардын | чалдыларыңыздардын | чалдыларынын |
| Дательный | чалдыларыма | чалдыларыңа | чалдыларыңызга | чалдыларына | чалдыларыбызга | чалдыларыңарга | чалдыларыңыздарга | чалдыларына |
| Винительный | чалдыларымды / чалдыларымы | чалдыларыңды / чалдыларыңы | чалдыларыңызды | чалдыларын | чалдыларыбызды | чалдыларыңарды | чалдыларыңыздарды | чалдыларын |
| Местный | чалдыларымда | чалдыларыңда | чалдыларыңызда | чалдыларында | чалдыларыбызда | чалдыларыңарда | чалдыларыңыздарда | чалдыларында |
| Исходный | чалдыларымдан / чалдыларыман | чалдыларыңдан / чалдыларыңан | чалдыларыңыздан | чалдыларынан | чалдыларыбыздан | чалдыларыңардан | чалдыларыңыздардан | чалдыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чалдымын | чалдыбыз |
| 2е лицо | чалдысың | чалдысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чалдысыз | чалдысыздар |
| местный · 1е лицо | чалдыдамын | чалдыдабыз |
| местный · 2е лицо | чалдыдасың | чалдыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чалдыдасыз | чалдыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чалдыданмын | чалдыданбыз |
| исходный · 2е лицо | чалдыдансың | чалдыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чалдыдансыз | чалдыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чалды | чалдылар |
| Родительный | чалдынын | чалдылардын |
| Дательный | чалдыга | чалдыларга |
| Винительный | чалдыны | чалдыларды |
| Местный | чалдыда | чалдыларда |
| Исходный | чалдыдан | чалдылардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чалдым | чалдыларым |
| ты | чалдың | чалдыларың |
| Вы | чалдыңыз | чалдыларыңыз |
| он, она | чалдысы | чалдылары |
| мы | чалдыбыз | чалдыларыбыз |
| вы | чалдыңар | чалдыларыңар |
| Вы (мн.) | чалдыңыздар | чалдыларыңыздар |
| они | чалдысы | чалдылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чалдыныкы | чалдылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалдым | чалдың | чалдыңыз | чалдысы | чалдыбыз | чалдыңар | чалдыңыздар | чалдысы |
| Родительный | чалдымдын / чалдымын | чалдыңдын / чалдыңын | чалдыңыздын | чалдысынын | чалдыбыздын | чалдыңардын | чалдыңыздардын | чалдысынын |
| Дательный | чалдыма | чалдыңа | чалдыңызга | чалдысына | чалдыбызга | чалдыңарга | чалдыңыздарга | чалдысына |
| Винительный | чалдымды / чалдымы | чалдыңды / чалдыңы | чалдыңызды | чалдысын | чалдыбызды | чалдыңарды | чалдыңыздарды | чалдысын |
| Местный | чалдымда | чалдыңда | чалдыңызда | чалдысында | чалдыбызда | чалдыңарда | чалдыңыздарда | чалдысында |
| Исходный | чалдымдан / чалдыман | чалдыңдан / чалдыңан | чалдыңыздан | чалдысынан | чалдыбыздан | чалдыңардан | чалдыңыздардан | чалдысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чалдыларым | чалдыларың | чалдыларыңыз | чалдылары | чалдыларыбыз | чалдыларыңар | чалдыларыңыздар | чалдылары |
| Родительный | чалдыларымдын / чалдыларымын | чалдыларыңдын / чалдыларыңын | чалдыларыңыздын | чалдыларынын | чалдыларыбыздын | чалдыларыңардын | чалдыларыңыздардын | чалдыларынын |
| Дательный | чалдыларыма | чалдыларыңа | чалдыларыңызга | чалдыларына | чалдыларыбызга | чалдыларыңарга | чалдыларыңыздарга | чалдыларына |
| Винительный | чалдыларымды / чалдыларымы | чалдыларыңды / чалдыларыңы | чалдыларыңызды | чалдыларын | чалдыларыбызды | чалдыларыңарды | чалдыларыңыздарды | чалдыларын |
| Местный | чалдыларымда | чалдыларыңда | чалдыларыңызда | чалдыларында | чалдыларыбызда | чалдыларыңарда | чалдыларыңыздарда | чалдыларында |
| Исходный | чалдыларымдан / чалдыларыман | чалдыларыңдан / чалдыларыңан | чалдыларыңыздан | чалдыларынан | чалдыларыбыздан | чалдыларыңардан | чалдыларыңыздардан | чалдыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чалдымын | чалдыбыз |
| 2е лицо | чалдысың | чалдысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чалдысыз | чалдысыздар |
| местный · 1е лицо | чалдыдамын | чалдыдабыз |
| местный · 2е лицо | чалдыдасың | чалдыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чалдыдасыз | чалдыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чалдыданмын | чалдыданбыз |
| исходный · 2е лицо | чалдыдансың | чалдыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чалдыдансыз | чалдыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чалдыраак |