Морфология › чаң
чаң
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чаң | чаңдар |
| Родительный | чаңдын | чаңдардын |
| Дательный | чаңга | чаңдарга |
| Винительный | чаңды | чаңдарды |
| Местный | чаңда | чаңдарда |
| Исходный | чаңдан | чаңдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чаңым | чаңдарым |
| ты | чаңың | чаңдарың |
| Вы | чаңыңыз | чаңдарыңыз |
| он, она | чаңы | чаңдары |
| мы | чаңыбыз | чаңдарыбыз |
| вы | чаңыңар | чаңдарыңар |
| Вы (мн.) | чаңыңыздар | чаңдарыңыздар |
| они | чаңы | чаңдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чаңдыкы | чаңдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чаңым | чаңың | чаңыңыз | чаңы | чаңыбыз | чаңыңар | чаңыңыздар | чаңы |
| Родительный | чаңымдын / чаңымын | чаңыңдын / чаңыңын | чаңыңыздын | чаңынын | чаңыбыздын | чаңыңардын | чаңыңыздардын | чаңынын |
| Дательный | чаңыма | чаңыңа | чаңыңызга | чаңына | чаңыбызга | чаңыңарга | чаңыңыздарга | чаңына |
| Винительный | чаңымды / чаңымы | чаңыңды / чаңыңы | чаңыңызды | чаңын | чаңыбызды | чаңыңарды | чаңыңыздарды | чаңын |
| Местный | чаңымда | чаңыңда | чаңыңызда | чаңында | чаңыбызда | чаңыңарда | чаңыңыздарда | чаңында |
| Исходный | чаңымдан / чаңыман | чаңыңдан / чаңыңан | чаңыңыздан | чаңынан | чаңыбыздан | чаңыңардан | чаңыңыздардан | чаңынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чаңдарым | чаңдарың | чаңдарыңыз | чаңдары | чаңдарыбыз | чаңдарыңар | чаңдарыңыздар | чаңдары |
| Родительный | чаңдарымдын / чаңдарымын | чаңдарыңдын / чаңдарыңын | чаңдарыңыздын | чаңдарынын | чаңдарыбыздын | чаңдарыңардын | чаңдарыңыздардын | чаңдарынын |
| Дательный | чаңдарыма | чаңдарыңа | чаңдарыңызга | чаңдарына | чаңдарыбызга | чаңдарыңарга | чаңдарыңыздарга | чаңдарына |
| Винительный | чаңдарымды / чаңдарымы | чаңдарыңды / чаңдарыңы | чаңдарыңызды | чаңдарын | чаңдарыбызды | чаңдарыңарды | чаңдарыңыздарды | чаңдарын |
| Местный | чаңдарымда | чаңдарыңда | чаңдарыңызда | чаңдарында | чаңдарыбызда | чаңдарыңарда | чаңдарыңыздарда | чаңдарында |
| Исходный | чаңдарымдан / чаңдарыман | чаңдарыңдан / чаңдарыңан | чаңдарыңыздан | чаңдарынан | чаңдарыбыздан | чаңдарыңардан | чаңдарыңыздардан | чаңдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чаңмын | чаңбыз |
| 2е лицо | чаңсың | чаңсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чаңсыз | чаңсыздар |
| местный · 1е лицо | чаңдамын | чаңдабыз |
| местный · 2е лицо | чаңдасың | чаңдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чаңдасыз | чаңдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чаңданмын | чаңданбыз |
| исходный · 2е лицо | чаңдансың | чаңдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чаңдансыз | чаңдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чаң | чаңдар |
| Родительный | чаңдын | чаңдардын |
| Дательный | чаңга | чаңдарга |
| Винительный | чаңды | чаңдарды |
| Местный | чаңда | чаңдарда |
| Исходный | чаңдан | чаңдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чаңым | чаңдарым |
| ты | чаңың | чаңдарың |
| Вы | чаңыңыз | чаңдарыңыз |
| он, она | чаңы | чаңдары |
| мы | чаңыбыз | чаңдарыбыз |
| вы | чаңыңар | чаңдарыңар |
| Вы (мн.) | чаңыңыздар | чаңдарыңыздар |
| они | чаңы | чаңдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чаңдыкы | чаңдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чаңым | чаңың | чаңыңыз | чаңы | чаңыбыз | чаңыңар | чаңыңыздар | чаңы |
| Родительный | чаңымдын / чаңымын | чаңыңдын / чаңыңын | чаңыңыздын | чаңынын | чаңыбыздын | чаңыңардын | чаңыңыздардын | чаңынын |
| Дательный | чаңыма | чаңыңа | чаңыңызга | чаңына | чаңыбызга | чаңыңарга | чаңыңыздарга | чаңына |
| Винительный | чаңымды / чаңымы | чаңыңды / чаңыңы | чаңыңызды | чаңын | чаңыбызды | чаңыңарды | чаңыңыздарды | чаңын |
| Местный | чаңымда | чаңыңда | чаңыңызда | чаңында | чаңыбызда | чаңыңарда | чаңыңыздарда | чаңында |
| Исходный | чаңымдан / чаңыман | чаңыңдан / чаңыңан | чаңыңыздан | чаңынан | чаңыбыздан | чаңыңардан | чаңыңыздардан | чаңынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чаңдарым | чаңдарың | чаңдарыңыз | чаңдары | чаңдарыбыз | чаңдарыңар | чаңдарыңыздар | чаңдары |
| Родительный | чаңдарымдын / чаңдарымын | чаңдарыңдын / чаңдарыңын | чаңдарыңыздын | чаңдарынын | чаңдарыбыздын | чаңдарыңардын | чаңдарыңыздардын | чаңдарынын |
| Дательный | чаңдарыма | чаңдарыңа | чаңдарыңызга | чаңдарына | чаңдарыбызга | чаңдарыңарга | чаңдарыңыздарга | чаңдарына |
| Винительный | чаңдарымды / чаңдарымы | чаңдарыңды / чаңдарыңы | чаңдарыңызды | чаңдарын | чаңдарыбызды | чаңдарыңарды | чаңдарыңыздарды | чаңдарын |
| Местный | чаңдарымда | чаңдарыңда | чаңдарыңызда | чаңдарында | чаңдарыбызда | чаңдарыңарда | чаңдарыңыздарда | чаңдарында |
| Исходный | чаңдарымдан / чаңдарыман | чаңдарыңдан / чаңдарыңан | чаңдарыңыздан | чаңдарынан | чаңдарыбыздан | чаңдарыңардан | чаңдарыңыздардан | чаңдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чаңмын | чаңбыз |
| 2е лицо | чаңсың | чаңсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чаңсыз | чаңсыздар |
| местный · 1е лицо | чаңдамын | чаңдабыз |
| местный · 2е лицо | чаңдасың | чаңдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чаңдасыз | чаңдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чаңданмын | чаңданбыз |
| исходный · 2е лицо | чаңдансың | чаңдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чаңдансыз | чаңдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чаңыраак |