Морфология › чапчаң
чапчаң
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чапчаң | чапчаңдар |
| Родительный | чапчаңдын | чапчаңдардын |
| Дательный | чапчаңга | чапчаңдарга |
| Винительный | чапчаңды | чапчаңдарды |
| Местный | чапчаңда | чапчаңдарда |
| Исходный | чапчаңдан | чапчаңдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чапчаңым | чапчаңдарым |
| ты | чапчаңың | чапчаңдарың |
| Вы | чапчаңыңыз | чапчаңдарыңыз |
| он, она | чапчаңы | чапчаңдары |
| мы | чапчаңыбыз | чапчаңдарыбыз |
| вы | чапчаңыңар | чапчаңдарыңар |
| Вы (мн.) | чапчаңыңыздар | чапчаңдарыңыздар |
| они | чапчаңы | чапчаңдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чапчаңдыкы | чапчаңдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чапчаңым | чапчаңың | чапчаңыңыз | чапчаңы | чапчаңыбыз | чапчаңыңар | чапчаңыңыздар | чапчаңы |
| Родительный | чапчаңымдын / чапчаңымын | чапчаңыңдын / чапчаңыңын | чапчаңыңыздын | чапчаңынын | чапчаңыбыздын | чапчаңыңардын | чапчаңыңыздардын | чапчаңынын |
| Дательный | чапчаңыма | чапчаңыңа | чапчаңыңызга | чапчаңына | чапчаңыбызга | чапчаңыңарга | чапчаңыңыздарга | чапчаңына |
| Винительный | чапчаңымды / чапчаңымы | чапчаңыңды / чапчаңыңы | чапчаңыңызды | чапчаңын | чапчаңыбызды | чапчаңыңарды | чапчаңыңыздарды | чапчаңын |
| Местный | чапчаңымда | чапчаңыңда | чапчаңыңызда | чапчаңында | чапчаңыбызда | чапчаңыңарда | чапчаңыңыздарда | чапчаңында |
| Исходный | чапчаңымдан / чапчаңыман | чапчаңыңдан / чапчаңыңан | чапчаңыңыздан | чапчаңынан | чапчаңыбыздан | чапчаңыңардан | чапчаңыңыздардан | чапчаңынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чапчаңдарым | чапчаңдарың | чапчаңдарыңыз | чапчаңдары | чапчаңдарыбыз | чапчаңдарыңар | чапчаңдарыңыздар | чапчаңдары |
| Родительный | чапчаңдарымдын / чапчаңдарымын | чапчаңдарыңдын / чапчаңдарыңын | чапчаңдарыңыздын | чапчаңдарынын | чапчаңдарыбыздын | чапчаңдарыңардын | чапчаңдарыңыздардын | чапчаңдарынын |
| Дательный | чапчаңдарыма | чапчаңдарыңа | чапчаңдарыңызга | чапчаңдарына | чапчаңдарыбызга | чапчаңдарыңарга | чапчаңдарыңыздарга | чапчаңдарына |
| Винительный | чапчаңдарымды / чапчаңдарымы | чапчаңдарыңды / чапчаңдарыңы | чапчаңдарыңызды | чапчаңдарын | чапчаңдарыбызды | чапчаңдарыңарды | чапчаңдарыңыздарды | чапчаңдарын |
| Местный | чапчаңдарымда | чапчаңдарыңда | чапчаңдарыңызда | чапчаңдарында | чапчаңдарыбызда | чапчаңдарыңарда | чапчаңдарыңыздарда | чапчаңдарында |
| Исходный | чапчаңдарымдан / чапчаңдарыман | чапчаңдарыңдан / чапчаңдарыңан | чапчаңдарыңыздан | чапчаңдарынан | чапчаңдарыбыздан | чапчаңдарыңардан | чапчаңдарыңыздардан | чапчаңдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чапчаңмын | чапчаңбыз |
| 2е лицо | чапчаңсың | чапчаңсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чапчаңсыз | чапчаңсыздар |
| местный · 1е лицо | чапчаңдамын | чапчаңдабыз |
| местный · 2е лицо | чапчаңдасың | чапчаңдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чапчаңдасыз | чапчаңдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чапчаңданмын | чапчаңданбыз |
| исходный · 2е лицо | чапчаңдансың | чапчаңдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чапчаңдансыз | чапчаңдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чапчаң | чапчаңдар |
| Родительный | чапчаңдын | чапчаңдардын |
| Дательный | чапчаңга | чапчаңдарга |
| Винительный | чапчаңды | чапчаңдарды |
| Местный | чапчаңда | чапчаңдарда |
| Исходный | чапчаңдан | чапчаңдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чапчаңым | чапчаңдарым |
| ты | чапчаңың | чапчаңдарың |
| Вы | чапчаңыңыз | чапчаңдарыңыз |
| он, она | чапчаңы | чапчаңдары |
| мы | чапчаңыбыз | чапчаңдарыбыз |
| вы | чапчаңыңар | чапчаңдарыңар |
| Вы (мн.) | чапчаңыңыздар | чапчаңдарыңыздар |
| они | чапчаңы | чапчаңдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чапчаңдыкы | чапчаңдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чапчаңым | чапчаңың | чапчаңыңыз | чапчаңы | чапчаңыбыз | чапчаңыңар | чапчаңыңыздар | чапчаңы |
| Родительный | чапчаңымдын / чапчаңымын | чапчаңыңдын / чапчаңыңын | чапчаңыңыздын | чапчаңынын | чапчаңыбыздын | чапчаңыңардын | чапчаңыңыздардын | чапчаңынын |
| Дательный | чапчаңыма | чапчаңыңа | чапчаңыңызга | чапчаңына | чапчаңыбызга | чапчаңыңарга | чапчаңыңыздарга | чапчаңына |
| Винительный | чапчаңымды / чапчаңымы | чапчаңыңды / чапчаңыңы | чапчаңыңызды | чапчаңын | чапчаңыбызды | чапчаңыңарды | чапчаңыңыздарды | чапчаңын |
| Местный | чапчаңымда | чапчаңыңда | чапчаңыңызда | чапчаңында | чапчаңыбызда | чапчаңыңарда | чапчаңыңыздарда | чапчаңында |
| Исходный | чапчаңымдан / чапчаңыман | чапчаңыңдан / чапчаңыңан | чапчаңыңыздан | чапчаңынан | чапчаңыбыздан | чапчаңыңардан | чапчаңыңыздардан | чапчаңынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чапчаңдарым | чапчаңдарың | чапчаңдарыңыз | чапчаңдары | чапчаңдарыбыз | чапчаңдарыңар | чапчаңдарыңыздар | чапчаңдары |
| Родительный | чапчаңдарымдын / чапчаңдарымын | чапчаңдарыңдын / чапчаңдарыңын | чапчаңдарыңыздын | чапчаңдарынын | чапчаңдарыбыздын | чапчаңдарыңардын | чапчаңдарыңыздардын | чапчаңдарынын |
| Дательный | чапчаңдарыма | чапчаңдарыңа | чапчаңдарыңызга | чапчаңдарына | чапчаңдарыбызга | чапчаңдарыңарга | чапчаңдарыңыздарга | чапчаңдарына |
| Винительный | чапчаңдарымды / чапчаңдарымы | чапчаңдарыңды / чапчаңдарыңы | чапчаңдарыңызды | чапчаңдарын | чапчаңдарыбызды | чапчаңдарыңарды | чапчаңдарыңыздарды | чапчаңдарын |
| Местный | чапчаңдарымда | чапчаңдарыңда | чапчаңдарыңызда | чапчаңдарында | чапчаңдарыбызда | чапчаңдарыңарда | чапчаңдарыңыздарда | чапчаңдарында |
| Исходный | чапчаңдарымдан / чапчаңдарыман | чапчаңдарыңдан / чапчаңдарыңан | чапчаңдарыңыздан | чапчаңдарынан | чапчаңдарыбыздан | чапчаңдарыңардан | чапчаңдарыңыздардан | чапчаңдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чапчаңмын | чапчаңбыз |
| 2е лицо | чапчаңсың | чапчаңсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чапчаңсыз | чапчаңсыздар |
| местный · 1е лицо | чапчаңдамын | чапчаңдабыз |
| местный · 2е лицо | чапчаңдасың | чапчаңдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чапчаңдасыз | чапчаңдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чапчаңданмын | чапчаңданбыз |
| исходный · 2е лицо | чапчаңдансың | чапчаңдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чапчаңдансыз | чапчаңдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чапчаңыраак |