Морфология › чегинүү
чегинүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чегинүү | чегинүүлөр |
| Родительный | чегинүүнүн | чегинүүлөрдүн |
| Дательный | чегинүүгө | чегинүүлөргө |
| Винительный | чегинүүнү | чегинүүлөрдү |
| Местный | чегинүүдө | чегинүүлөрдө |
| Исходный | чегинүүдөн | чегинүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чегинүүм | чегинүүлөрүм |
| ты | чегинүүң | чегинүүлөрүң |
| Вы | чегинүүңүз | чегинүүлөрүңүз |
| он, она | чегинүүсү | чегинүүлөрү |
| мы | чегинүүбүз | чегинүүлөрүбүз |
| вы | чегинүүңөр | чегинүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чегинүүңүздөр | чегинүүлөрүңүздөр |
| они | чегинүүсү | чегинүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чегинүүнүкү | чегинүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегинүүм | чегинүүң | чегинүүңүз | чегинүүсү | чегинүүбүз | чегинүүңөр | чегинүүңүздөр | чегинүүсү |
| Родительный | чегинүүмдүн / чегинүүмүн | чегинүүңдүн / чегинүүңүн | чегинүүңүздүн | чегинүүсүнүн | чегинүүбүздүн | чегинүүңөрдүн | чегинүүңүздөрдүн | чегинүүсүнүн |
| Дательный | чегинүүмө | чегинүүңө | чегинүүңүзгө | чегинүүсүнө | чегинүүбүзгө | чегинүүңөргө | чегинүүңүздөргө | чегинүүсүнө |
| Винительный | чегинүүмдү / чегинүүмү | чегинүүңдү / чегинүүңү | чегинүүңүздү | чегинүүсүн | чегинүүбүздү | чегинүүңөрдү | чегинүүңүздөрдү | чегинүүсүн |
| Местный | чегинүүмдө | чегинүүңдө | чегинүүңүздө | чегинүүсүндө | чегинүүбүздө | чегинүүңөрдө | чегинүүңүздөрдө | чегинүүсүндө |
| Исходный | чегинүүмдөн / чегинүүмөн | чегинүүңдөн / чегинүүңөн | чегинүүңүздөн | чегинүүсүнөн | чегинүүбүздөн | чегинүүңөрдөн | чегинүүңүздөрдөн | чегинүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегинүүлөрүм | чегинүүлөрүң | чегинүүлөрүңүз | чегинүүлөрү | чегинүүлөрүбүз | чегинүүлөрүңөр | чегинүүлөрүңүздөр | чегинүүлөрү |
| Родительный | чегинүүлөрүмдүн / чегинүүлөрүмүн | чегинүүлөрүңдүн / чегинүүлөрүңүн | чегинүүлөрүңүздүн | чегинүүлөрүнүн | чегинүүлөрүбүздүн | чегинүүлөрүңөрдүн | чегинүүлөрүңүздөрдүн | чегинүүлөрүнүн |
| Дательный | чегинүүлөрүмө | чегинүүлөрүңө | чегинүүлөрүңүзгө | чегинүүлөрүнө | чегинүүлөрүбүзгө | чегинүүлөрүңөргө | чегинүүлөрүңүздөргө | чегинүүлөрүнө |
| Винительный | чегинүүлөрүмдү / чегинүүлөрүмү | чегинүүлөрүңдү / чегинүүлөрүңү | чегинүүлөрүңүздү | чегинүүлөрүн | чегинүүлөрүбүздү | чегинүүлөрүңөрдү | чегинүүлөрүңүздөрдү | чегинүүлөрүн |
| Местный | чегинүүлөрүмдө | чегинүүлөрүңдө | чегинүүлөрүңүздө | чегинүүлөрүндө | чегинүүлөрүбүздө | чегинүүлөрүңөрдө | чегинүүлөрүңүздөрдө | чегинүүлөрүндө |
| Исходный | чегинүүлөрүмдөн / чегинүүлөрүмөн | чегинүүлөрүңдөн / чегинүүлөрүңөн | чегинүүлөрүңүздөн | чегинүүлөрүнөн | чегинүүлөрүбүздөн | чегинүүлөрүңөрдөн | чегинүүлөрүңүздөрдөн | чегинүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чегинүүмүн | чегинүүбүз |
| 2е лицо | чегинүүсүң | чегинүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чегинүүсүз | чегинүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чегинүүдөмүн | чегинүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чегинүүдөсүң | чегинүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чегинүүдөсүз | чегинүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чегинүүдөнмүн | чегинүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чегинүүдөнсүң | чегинүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чегинүүдөнсүз | чегинүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чегинүү | чегинүүлөр |
| Родительный | чегинүүнүн | чегинүүлөрдүн |
| Дательный | чегинүүгө | чегинүүлөргө |
| Винительный | чегинүүнү | чегинүүлөрдү |
| Местный | чегинүүдө | чегинүүлөрдө |
| Исходный | чегинүүдөн | чегинүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чегинүүм | чегинүүлөрүм |
| ты | чегинүүң | чегинүүлөрүң |
| Вы | чегинүүңүз | чегинүүлөрүңүз |
| он, она | чегинүүсү | чегинүүлөрү |
| мы | чегинүүбүз | чегинүүлөрүбүз |
| вы | чегинүүңөр | чегинүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чегинүүңүздөр | чегинүүлөрүңүздөр |
| они | чегинүүсү | чегинүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чегинүүнүкү | чегинүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегинүүм | чегинүүң | чегинүүңүз | чегинүүсү | чегинүүбүз | чегинүүңөр | чегинүүңүздөр | чегинүүсү |
| Родительный | чегинүүмдүн / чегинүүмүн | чегинүүңдүн / чегинүүңүн | чегинүүңүздүн | чегинүүсүнүн | чегинүүбүздүн | чегинүүңөрдүн | чегинүүңүздөрдүн | чегинүүсүнүн |
| Дательный | чегинүүмө | чегинүүңө | чегинүүңүзгө | чегинүүсүнө | чегинүүбүзгө | чегинүүңөргө | чегинүүңүздөргө | чегинүүсүнө |
| Винительный | чегинүүмдү / чегинүүмү | чегинүүңдү / чегинүүңү | чегинүүңүздү | чегинүүсүн | чегинүүбүздү | чегинүүңөрдү | чегинүүңүздөрдү | чегинүүсүн |
| Местный | чегинүүмдө | чегинүүңдө | чегинүүңүздө | чегинүүсүндө | чегинүүбүздө | чегинүүңөрдө | чегинүүңүздөрдө | чегинүүсүндө |
| Исходный | чегинүүмдөн / чегинүүмөн | чегинүүңдөн / чегинүүңөн | чегинүүңүздөн | чегинүүсүнөн | чегинүүбүздөн | чегинүүңөрдөн | чегинүүңүздөрдөн | чегинүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегинүүлөрүм | чегинүүлөрүң | чегинүүлөрүңүз | чегинүүлөрү | чегинүүлөрүбүз | чегинүүлөрүңөр | чегинүүлөрүңүздөр | чегинүүлөрү |
| Родительный | чегинүүлөрүмдүн / чегинүүлөрүмүн | чегинүүлөрүңдүн / чегинүүлөрүңүн | чегинүүлөрүңүздүн | чегинүүлөрүнүн | чегинүүлөрүбүздүн | чегинүүлөрүңөрдүн | чегинүүлөрүңүздөрдүн | чегинүүлөрүнүн |
| Дательный | чегинүүлөрүмө | чегинүүлөрүңө | чегинүүлөрүңүзгө | чегинүүлөрүнө | чегинүүлөрүбүзгө | чегинүүлөрүңөргө | чегинүүлөрүңүздөргө | чегинүүлөрүнө |
| Винительный | чегинүүлөрүмдү / чегинүүлөрүмү | чегинүүлөрүңдү / чегинүүлөрүңү | чегинүүлөрүңүздү | чегинүүлөрүн | чегинүүлөрүбүздү | чегинүүлөрүңөрдү | чегинүүлөрүңүздөрдү | чегинүүлөрүн |
| Местный | чегинүүлөрүмдө | чегинүүлөрүңдө | чегинүүлөрүңүздө | чегинүүлөрүндө | чегинүүлөрүбүздө | чегинүүлөрүңөрдө | чегинүүлөрүңүздөрдө | чегинүүлөрүндө |
| Исходный | чегинүүлөрүмдөн / чегинүүлөрүмөн | чегинүүлөрүңдөн / чегинүүлөрүңөн | чегинүүлөрүңүздөн | чегинүүлөрүнөн | чегинүүлөрүбүздөн | чегинүүлөрүңөрдөн | чегинүүлөрүңүздөрдөн | чегинүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чегинүүмүн | чегинүүбүз |
| 2е лицо | чегинүүсүң | чегинүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чегинүүсүз | чегинүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чегинүүдөмүн | чегинүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чегинүүдөсүң | чегинүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чегинүүдөсүз | чегинүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чегинүүдөнмүн | чегинүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чегинүүдөнсүң | чегинүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чегинүүдөнсүз | чегинүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.