Морфология › чегүү
чегүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чегүү | чегүүлөр |
| Родительный | чегүүнүн | чегүүлөрдүн |
| Дательный | чегүүгө | чегүүлөргө |
| Винительный | чегүүнү | чегүүлөрдү |
| Местный | чегүүдө | чегүүлөрдө |
| Исходный | чегүүдөн | чегүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чегүүм | чегүүлөрүм |
| ты | чегүүң | чегүүлөрүң |
| Вы | чегүүңүз | чегүүлөрүңүз |
| он, она | чегүүсү | чегүүлөрү |
| мы | чегүүбүз | чегүүлөрүбүз |
| вы | чегүүңөр | чегүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чегүүңүздөр | чегүүлөрүңүздөр |
| они | чегүүсү | чегүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чегүүнүкү | чегүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегүүм | чегүүң | чегүүңүз | чегүүсү | чегүүбүз | чегүүңөр | чегүүңүздөр | чегүүсү |
| Родительный | чегүүмдүн / чегүүмүн | чегүүңдүн / чегүүңүн | чегүүңүздүн | чегүүсүнүн | чегүүбүздүн | чегүүңөрдүн | чегүүңүздөрдүн | чегүүсүнүн |
| Дательный | чегүүмө | чегүүңө | чегүүңүзгө | чегүүсүнө | чегүүбүзгө | чегүүңөргө | чегүүңүздөргө | чегүүсүнө |
| Винительный | чегүүмдү / чегүүмү | чегүүңдү / чегүүңү | чегүүңүздү | чегүүсүн | чегүүбүздү | чегүүңөрдү | чегүүңүздөрдү | чегүүсүн |
| Местный | чегүүмдө | чегүүңдө | чегүүңүздө | чегүүсүндө | чегүүбүздө | чегүүңөрдө | чегүүңүздөрдө | чегүүсүндө |
| Исходный | чегүүмдөн / чегүүмөн | чегүүңдөн / чегүүңөн | чегүүңүздөн | чегүүсүнөн | чегүүбүздөн | чегүүңөрдөн | чегүүңүздөрдөн | чегүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегүүлөрүм | чегүүлөрүң | чегүүлөрүңүз | чегүүлөрү | чегүүлөрүбүз | чегүүлөрүңөр | чегүүлөрүңүздөр | чегүүлөрү |
| Родительный | чегүүлөрүмдүн / чегүүлөрүмүн | чегүүлөрүңдүн / чегүүлөрүңүн | чегүүлөрүңүздүн | чегүүлөрүнүн | чегүүлөрүбүздүн | чегүүлөрүңөрдүн | чегүүлөрүңүздөрдүн | чегүүлөрүнүн |
| Дательный | чегүүлөрүмө | чегүүлөрүңө | чегүүлөрүңүзгө | чегүүлөрүнө | чегүүлөрүбүзгө | чегүүлөрүңөргө | чегүүлөрүңүздөргө | чегүүлөрүнө |
| Винительный | чегүүлөрүмдү / чегүүлөрүмү | чегүүлөрүңдү / чегүүлөрүңү | чегүүлөрүңүздү | чегүүлөрүн | чегүүлөрүбүздү | чегүүлөрүңөрдү | чегүүлөрүңүздөрдү | чегүүлөрүн |
| Местный | чегүүлөрүмдө | чегүүлөрүңдө | чегүүлөрүңүздө | чегүүлөрүндө | чегүүлөрүбүздө | чегүүлөрүңөрдө | чегүүлөрүңүздөрдө | чегүүлөрүндө |
| Исходный | чегүүлөрүмдөн / чегүүлөрүмөн | чегүүлөрүңдөн / чегүүлөрүңөн | чегүүлөрүңүздөн | чегүүлөрүнөн | чегүүлөрүбүздөн | чегүүлөрүңөрдөн | чегүүлөрүңүздөрдөн | чегүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чегүүмүн | чегүүбүз |
| 2е лицо | чегүүсүң | чегүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чегүүсүз | чегүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чегүүдөмүн | чегүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чегүүдөсүң | чегүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чегүүдөсүз | чегүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чегүүдөнмүн | чегүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чегүүдөнсүң | чегүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чегүүдөнсүз | чегүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чегүү | чегүүлөр |
| Родительный | чегүүнүн | чегүүлөрдүн |
| Дательный | чегүүгө | чегүүлөргө |
| Винительный | чегүүнү | чегүүлөрдү |
| Местный | чегүүдө | чегүүлөрдө |
| Исходный | чегүүдөн | чегүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чегүүм | чегүүлөрүм |
| ты | чегүүң | чегүүлөрүң |
| Вы | чегүүңүз | чегүүлөрүңүз |
| он, она | чегүүсү | чегүүлөрү |
| мы | чегүүбүз | чегүүлөрүбүз |
| вы | чегүүңөр | чегүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чегүүңүздөр | чегүүлөрүңүздөр |
| они | чегүүсү | чегүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чегүүнүкү | чегүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегүүм | чегүүң | чегүүңүз | чегүүсү | чегүүбүз | чегүүңөр | чегүүңүздөр | чегүүсү |
| Родительный | чегүүмдүн / чегүүмүн | чегүүңдүн / чегүүңүн | чегүүңүздүн | чегүүсүнүн | чегүүбүздүн | чегүүңөрдүн | чегүүңүздөрдүн | чегүүсүнүн |
| Дательный | чегүүмө | чегүүңө | чегүүңүзгө | чегүүсүнө | чегүүбүзгө | чегүүңөргө | чегүүңүздөргө | чегүүсүнө |
| Винительный | чегүүмдү / чегүүмү | чегүүңдү / чегүүңү | чегүүңүздү | чегүүсүн | чегүүбүздү | чегүүңөрдү | чегүүңүздөрдү | чегүүсүн |
| Местный | чегүүмдө | чегүүңдө | чегүүңүздө | чегүүсүндө | чегүүбүздө | чегүүңөрдө | чегүүңүздөрдө | чегүүсүндө |
| Исходный | чегүүмдөн / чегүүмөн | чегүүңдөн / чегүүңөн | чегүүңүздөн | чегүүсүнөн | чегүүбүздөн | чегүүңөрдөн | чегүүңүздөрдөн | чегүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чегүүлөрүм | чегүүлөрүң | чегүүлөрүңүз | чегүүлөрү | чегүүлөрүбүз | чегүүлөрүңөр | чегүүлөрүңүздөр | чегүүлөрү |
| Родительный | чегүүлөрүмдүн / чегүүлөрүмүн | чегүүлөрүңдүн / чегүүлөрүңүн | чегүүлөрүңүздүн | чегүүлөрүнүн | чегүүлөрүбүздүн | чегүүлөрүңөрдүн | чегүүлөрүңүздөрдүн | чегүүлөрүнүн |
| Дательный | чегүүлөрүмө | чегүүлөрүңө | чегүүлөрүңүзгө | чегүүлөрүнө | чегүүлөрүбүзгө | чегүүлөрүңөргө | чегүүлөрүңүздөргө | чегүүлөрүнө |
| Винительный | чегүүлөрүмдү / чегүүлөрүмү | чегүүлөрүңдү / чегүүлөрүңү | чегүүлөрүңүздү | чегүүлөрүн | чегүүлөрүбүздү | чегүүлөрүңөрдү | чегүүлөрүңүздөрдү | чегүүлөрүн |
| Местный | чегүүлөрүмдө | чегүүлөрүңдө | чегүүлөрүңүздө | чегүүлөрүндө | чегүүлөрүбүздө | чегүүлөрүңөрдө | чегүүлөрүңүздөрдө | чегүүлөрүндө |
| Исходный | чегүүлөрүмдөн / чегүүлөрүмөн | чегүүлөрүңдөн / чегүүлөрүңөн | чегүүлөрүңүздөн | чегүүлөрүнөн | чегүүлөрүбүздөн | чегүүлөрүңөрдөн | чегүүлөрүңүздөрдөн | чегүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чегүүмүн | чегүүбүз |
| 2е лицо | чегүүсүң | чегүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чегүүсүз | чегүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чегүүдөмүн | чегүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чегүүдөсүң | чегүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чегүүдөсүз | чегүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чегүүдөнмүн | чегүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чегүүдөнсүң | чегүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чегүүдөнсүз | чегүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.