Морфология › чиркөө
чиркөө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чиркөө | чиркөөлөр |
| Родительный | чиркөөнүн | чиркөөлөрдүн |
| Дательный | чиркөөгө | чиркөөлөргө |
| Винительный | чиркөөнү | чиркөөлөрдү |
| Местный | чиркөөдө | чиркөөлөрдө |
| Исходный | чиркөөдөн | чиркөөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чиркөөм | чиркөөлөрүм |
| ты | чиркөөң | чиркөөлөрүң |
| Вы | чиркөөңүз | чиркөөлөрүңүз |
| он, она | чиркөөсү | чиркөөлөрү |
| мы | чиркөөбүз | чиркөөлөрүбүз |
| вы | чиркөөңөр | чиркөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чиркөөңүздөр | чиркөөлөрүңүздөр |
| они | чиркөөсү | чиркөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чиркөөнүкү | чиркөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиркөөм | чиркөөң | чиркөөңүз | чиркөөсү | чиркөөбүз | чиркөөңөр | чиркөөңүздөр | чиркөөсү |
| Родительный | чиркөөмдүн / чиркөөмүн | чиркөөңдүн / чиркөөңүн | чиркөөңүздүн | чиркөөсүнүн | чиркөөбүздүн | чиркөөңөрдүн | чиркөөңүздөрдүн | чиркөөсүнүн |
| Дательный | чиркөөмө | чиркөөңө | чиркөөңүзгө | чиркөөсүнө | чиркөөбүзгө | чиркөөңөргө | чиркөөңүздөргө | чиркөөсүнө |
| Винительный | чиркөөмдү / чиркөөмү | чиркөөңдү / чиркөөңү | чиркөөңүздү | чиркөөсүн | чиркөөбүздү | чиркөөңөрдү | чиркөөңүздөрдү | чиркөөсүн |
| Местный | чиркөөмдө | чиркөөңдө | чиркөөңүздө | чиркөөсүндө | чиркөөбүздө | чиркөөңөрдө | чиркөөңүздөрдө | чиркөөсүндө |
| Исходный | чиркөөмдөн / чиркөөмөн | чиркөөңдөн / чиркөөңөн | чиркөөңүздөн | чиркөөсүнөн | чиркөөбүздөн | чиркөөңөрдөн | чиркөөңүздөрдөн | чиркөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиркөөлөрүм | чиркөөлөрүң | чиркөөлөрүңүз | чиркөөлөрү | чиркөөлөрүбүз | чиркөөлөрүңөр | чиркөөлөрүңүздөр | чиркөөлөрү |
| Родительный | чиркөөлөрүмдүн / чиркөөлөрүмүн | чиркөөлөрүңдүн / чиркөөлөрүңүн | чиркөөлөрүңүздүн | чиркөөлөрүнүн | чиркөөлөрүбүздүн | чиркөөлөрүңөрдүн | чиркөөлөрүңүздөрдүн | чиркөөлөрүнүн |
| Дательный | чиркөөлөрүмө | чиркөөлөрүңө | чиркөөлөрүңүзгө | чиркөөлөрүнө | чиркөөлөрүбүзгө | чиркөөлөрүңөргө | чиркөөлөрүңүздөргө | чиркөөлөрүнө |
| Винительный | чиркөөлөрүмдү / чиркөөлөрүмү | чиркөөлөрүңдү / чиркөөлөрүңү | чиркөөлөрүңүздү | чиркөөлөрүн | чиркөөлөрүбүздү | чиркөөлөрүңөрдү | чиркөөлөрүңүздөрдү | чиркөөлөрүн |
| Местный | чиркөөлөрүмдө | чиркөөлөрүңдө | чиркөөлөрүңүздө | чиркөөлөрүндө | чиркөөлөрүбүздө | чиркөөлөрүңөрдө | чиркөөлөрүңүздөрдө | чиркөөлөрүндө |
| Исходный | чиркөөлөрүмдөн / чиркөөлөрүмөн | чиркөөлөрүңдөн / чиркөөлөрүңөн | чиркөөлөрүңүздөн | чиркөөлөрүнөн | чиркөөлөрүбүздөн | чиркөөлөрүңөрдөн | чиркөөлөрүңүздөрдөн | чиркөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чиркөөмүн | чиркөөбүз |
| 2е лицо | чиркөөсүң | чиркөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чиркөөсүз | чиркөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | чиркөөдөмүн | чиркөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | чиркөөдөсүң | чиркөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чиркөөдөсүз | чиркөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чиркөөдөнмүн | чиркөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чиркөөдөнсүң | чиркөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чиркөөдөнсүз | чиркөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чиркөө | чиркөөлөр |
| Родительный | чиркөөнүн | чиркөөлөрдүн |
| Дательный | чиркөөгө | чиркөөлөргө |
| Винительный | чиркөөнү | чиркөөлөрдү |
| Местный | чиркөөдө | чиркөөлөрдө |
| Исходный | чиркөөдөн | чиркөөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чиркөөм | чиркөөлөрүм |
| ты | чиркөөң | чиркөөлөрүң |
| Вы | чиркөөңүз | чиркөөлөрүңүз |
| он, она | чиркөөсү | чиркөөлөрү |
| мы | чиркөөбүз | чиркөөлөрүбүз |
| вы | чиркөөңөр | чиркөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чиркөөңүздөр | чиркөөлөрүңүздөр |
| они | чиркөөсү | чиркөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чиркөөнүкү | чиркөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиркөөм | чиркөөң | чиркөөңүз | чиркөөсү | чиркөөбүз | чиркөөңөр | чиркөөңүздөр | чиркөөсү |
| Родительный | чиркөөмдүн / чиркөөмүн | чиркөөңдүн / чиркөөңүн | чиркөөңүздүн | чиркөөсүнүн | чиркөөбүздүн | чиркөөңөрдүн | чиркөөңүздөрдүн | чиркөөсүнүн |
| Дательный | чиркөөмө | чиркөөңө | чиркөөңүзгө | чиркөөсүнө | чиркөөбүзгө | чиркөөңөргө | чиркөөңүздөргө | чиркөөсүнө |
| Винительный | чиркөөмдү / чиркөөмү | чиркөөңдү / чиркөөңү | чиркөөңүздү | чиркөөсүн | чиркөөбүздү | чиркөөңөрдү | чиркөөңүздөрдү | чиркөөсүн |
| Местный | чиркөөмдө | чиркөөңдө | чиркөөңүздө | чиркөөсүндө | чиркөөбүздө | чиркөөңөрдө | чиркөөңүздөрдө | чиркөөсүндө |
| Исходный | чиркөөмдөн / чиркөөмөн | чиркөөңдөн / чиркөөңөн | чиркөөңүздөн | чиркөөсүнөн | чиркөөбүздөн | чиркөөңөрдөн | чиркөөңүздөрдөн | чиркөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиркөөлөрүм | чиркөөлөрүң | чиркөөлөрүңүз | чиркөөлөрү | чиркөөлөрүбүз | чиркөөлөрүңөр | чиркөөлөрүңүздөр | чиркөөлөрү |
| Родительный | чиркөөлөрүмдүн / чиркөөлөрүмүн | чиркөөлөрүңдүн / чиркөөлөрүңүн | чиркөөлөрүңүздүн | чиркөөлөрүнүн | чиркөөлөрүбүздүн | чиркөөлөрүңөрдүн | чиркөөлөрүңүздөрдүн | чиркөөлөрүнүн |
| Дательный | чиркөөлөрүмө | чиркөөлөрүңө | чиркөөлөрүңүзгө | чиркөөлөрүнө | чиркөөлөрүбүзгө | чиркөөлөрүңөргө | чиркөөлөрүңүздөргө | чиркөөлөрүнө |
| Винительный | чиркөөлөрүмдү / чиркөөлөрүмү | чиркөөлөрүңдү / чиркөөлөрүңү | чиркөөлөрүңүздү | чиркөөлөрүн | чиркөөлөрүбүздү | чиркөөлөрүңөрдү | чиркөөлөрүңүздөрдү | чиркөөлөрүн |
| Местный | чиркөөлөрүмдө | чиркөөлөрүңдө | чиркөөлөрүңүздө | чиркөөлөрүндө | чиркөөлөрүбүздө | чиркөөлөрүңөрдө | чиркөөлөрүңүздөрдө | чиркөөлөрүндө |
| Исходный | чиркөөлөрүмдөн / чиркөөлөрүмөн | чиркөөлөрүңдөн / чиркөөлөрүңөн | чиркөөлөрүңүздөн | чиркөөлөрүнөн | чиркөөлөрүбүздөн | чиркөөлөрүңөрдөн | чиркөөлөрүңүздөрдөн | чиркөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чиркөөмүн | чиркөөбүз |
| 2е лицо | чиркөөсүң | чиркөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чиркөөсүз | чиркөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | чиркөөдөмүн | чиркөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | чиркөөдөсүң | чиркөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чиркөөдөсүз | чиркөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чиркөөдөнмүн | чиркөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чиркөөдөнсүң | чиркөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чиркөөдөнсүз | чиркөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.