Морфология › чийме
чийме
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чийме | чиймелер |
| Родительный | чийменин | чиймелердин |
| Дательный | чиймеге | чиймелерге |
| Винительный | чиймени | чиймелерди |
| Местный | чиймеде | чиймелерде |
| Исходный | чиймеден | чиймелерден |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чиймем | чиймелерим |
| ты | чиймең | чиймелериң |
| Вы | чиймеңиз | чиймелериңиз |
| он, она | чиймеси | чиймелери |
| мы | чиймебиз | чиймелерибиз |
| вы | чиймеңер | чиймелериңер |
| Вы (мн.) | чиймеңиздер | чиймелериңиздер |
| они | чиймеси | чиймелери |
| общая принадлежность (-ныкы) | чийменики | чиймелердики |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиймем | чиймең | чиймеңиз | чиймеси | чиймебиз | чиймеңер | чиймеңиздер | чиймеси |
| Родительный | чиймемдин / чиймемин | чиймеңдин / чиймеңин | чиймеңиздин | чиймесинин | чиймебиздин | чиймеңердин | чиймеңиздердин | чиймесинин |
| Дательный | чиймеме | чиймеңе | чиймеңизге | чиймесине | чиймебизге | чиймеңерге | чиймеңиздерге | чиймесине |
| Винительный | чиймемди / чиймеми | чиймеңди / чиймеңи | чиймеңизди | чиймесин | чиймебизди | чиймеңерди | чиймеңиздерди | чиймесин |
| Местный | чиймемде | чиймеңде | чиймеңизде | чиймесинде | чиймебизде | чиймеңерде | чиймеңиздерде | чиймесинде |
| Исходный | чиймемден / чиймемен | чиймеңден / чиймеңен | чиймеңизден | чиймесинен | чиймебизден | чиймеңерден | чиймеңиздерден | чиймесинен |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиймелерим | чиймелериң | чиймелериңиз | чиймелери | чиймелерибиз | чиймелериңер | чиймелериңиздер | чиймелери |
| Родительный | чиймелеримдин / чиймелеримин | чиймелериңдин / чиймелериңин | чиймелериңиздин | чиймелеринин | чиймелерибиздин | чиймелериңердин | чиймелериңиздердин | чиймелеринин |
| Дательный | чиймелериме | чиймелериңе | чиймелериңизге | чиймелерине | чиймелерибизге | чиймелериңерге | чиймелериңиздерге | чиймелерине |
| Винительный | чиймелеримди / чиймелерими | чиймелериңди / чиймелериңи | чиймелериңизди | чиймелерин | чиймелерибизди | чиймелериңерди | чиймелериңиздерди | чиймелерин |
| Местный | чиймелеримде | чиймелериңде | чиймелериңизде | чиймелеринде | чиймелерибизде | чиймелериңерде | чиймелериңиздерде | чиймелеринде |
| Исходный | чиймелеримден / чиймелеримен | чиймелериңден / чиймелериңен | чиймелериңизден | чиймелеринен | чиймелерибизден | чиймелериңерден | чиймелериңиздерден | чиймелеринен |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чиймемин | чиймебиз |
| 2е лицо | чиймесиң | чиймесиңер |
| 2е лицо (веж.форма) | чиймесиз | чиймесиздер |
| местный · 1е лицо | чиймедемин | чиймедебиз |
| местный · 2е лицо | чиймедесиң | чиймедесиңер |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чиймедесиз | чиймедесиздер |
| исходный · 1е лицо | чиймеденмин | чиймеденбиз |
| исходный · 2е лицо | чиймеденсиң | чиймеденсиңер |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чиймеденсиз | чиймеденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чийме | чиймелер |
| Родительный | чийменин | чиймелердин |
| Дательный | чиймеге | чиймелерге |
| Винительный | чиймени | чиймелерди |
| Местный | чиймеде | чиймелерде |
| Исходный | чиймеден | чиймелерден |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чиймем | чиймелерим |
| ты | чиймең | чиймелериң |
| Вы | чиймеңиз | чиймелериңиз |
| он, она | чиймеси | чиймелери |
| мы | чиймебиз | чиймелерибиз |
| вы | чиймеңер | чиймелериңер |
| Вы (мн.) | чиймеңиздер | чиймелериңиздер |
| они | чиймеси | чиймелери |
| общая принадлежность (-ныкы) | чийменики | чиймелердики |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиймем | чиймең | чиймеңиз | чиймеси | чиймебиз | чиймеңер | чиймеңиздер | чиймеси |
| Родительный | чиймемдин / чиймемин | чиймеңдин / чиймеңин | чиймеңиздин | чиймесинин | чиймебиздин | чиймеңердин | чиймеңиздердин | чиймесинин |
| Дательный | чиймеме | чиймеңе | чиймеңизге | чиймесине | чиймебизге | чиймеңерге | чиймеңиздерге | чиймесине |
| Винительный | чиймемди / чиймеми | чиймеңди / чиймеңи | чиймеңизди | чиймесин | чиймебизди | чиймеңерди | чиймеңиздерди | чиймесин |
| Местный | чиймемде | чиймеңде | чиймеңизде | чиймесинде | чиймебизде | чиймеңерде | чиймеңиздерде | чиймесинде |
| Исходный | чиймемден / чиймемен | чиймеңден / чиймеңен | чиймеңизден | чиймесинен | чиймебизден | чиймеңерден | чиймеңиздерден | чиймесинен |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чиймелерим | чиймелериң | чиймелериңиз | чиймелери | чиймелерибиз | чиймелериңер | чиймелериңиздер | чиймелери |
| Родительный | чиймелеримдин / чиймелеримин | чиймелериңдин / чиймелериңин | чиймелериңиздин | чиймелеринин | чиймелерибиздин | чиймелериңердин | чиймелериңиздердин | чиймелеринин |
| Дательный | чиймелериме | чиймелериңе | чиймелериңизге | чиймелерине | чиймелерибизге | чиймелериңерге | чиймелериңиздерге | чиймелерине |
| Винительный | чиймелеримди / чиймелерими | чиймелериңди / чиймелериңи | чиймелериңизди | чиймелерин | чиймелерибизди | чиймелериңерди | чиймелериңиздерди | чиймелерин |
| Местный | чиймелеримде | чиймелериңде | чиймелериңизде | чиймелеринде | чиймелерибизде | чиймелериңерде | чиймелериңиздерде | чиймелеринде |
| Исходный | чиймелеримден / чиймелеримен | чиймелериңден / чиймелериңен | чиймелериңизден | чиймелеринен | чиймелерибизден | чиймелериңерден | чиймелериңиздерден | чиймелеринен |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чиймемин | чиймебиз |
| 2е лицо | чиймесиң | чиймесиңер |
| 2е лицо (веж.форма) | чиймесиз | чиймесиздер |
| местный · 1е лицо | чиймедемин | чиймедебиз |
| местный · 2е лицо | чиймедесиң | чиймедесиңер |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чиймедесиз | чиймедесиздер |
| исходный · 1е лицо | чиймеденмин | чиймеденбиз |
| исходный · 2е лицо | чиймеденсиң | чиймеденсиңер |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чиймеденсиз | чиймеденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чиймерээк |