Морфология › чөгөрүү
чөгөрүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чөгөрүү | чөгөрүүлөр |
| Родительный | чөгөрүүнүн | чөгөрүүлөрдүн |
| Дательный | чөгөрүүгө | чөгөрүүлөргө |
| Винительный | чөгөрүүнү | чөгөрүүлөрдү |
| Местный | чөгөрүүдө | чөгөрүүлөрдө |
| Исходный | чөгөрүүдөн | чөгөрүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чөгөрүүм | чөгөрүүлөрүм |
| ты | чөгөрүүң | чөгөрүүлөрүң |
| Вы | чөгөрүүңүз | чөгөрүүлөрүңүз |
| он, она | чөгөрүүсү | чөгөрүүлөрү |
| мы | чөгөрүүбүз | чөгөрүүлөрүбүз |
| вы | чөгөрүүңөр | чөгөрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чөгөрүүңүздөр | чөгөрүүлөрүңүздөр |
| они | чөгөрүүсү | чөгөрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чөгөрүүнүкү | чөгөрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгөрүүм | чөгөрүүң | чөгөрүүңүз | чөгөрүүсү | чөгөрүүбүз | чөгөрүүңөр | чөгөрүүңүздөр | чөгөрүүсү |
| Родительный | чөгөрүүмдүн / чөгөрүүмүн | чөгөрүүңдүн / чөгөрүүңүн | чөгөрүүңүздүн | чөгөрүүсүнүн | чөгөрүүбүздүн | чөгөрүүңөрдүн | чөгөрүүңүздөрдүн | чөгөрүүсүнүн |
| Дательный | чөгөрүүмө | чөгөрүүңө | чөгөрүүңүзгө | чөгөрүүсүнө | чөгөрүүбүзгө | чөгөрүүңөргө | чөгөрүүңүздөргө | чөгөрүүсүнө |
| Винительный | чөгөрүүмдү / чөгөрүүмү | чөгөрүүңдү / чөгөрүүңү | чөгөрүүңүздү | чөгөрүүсүн | чөгөрүүбүздү | чөгөрүүңөрдү | чөгөрүүңүздөрдү | чөгөрүүсүн |
| Местный | чөгөрүүмдө | чөгөрүүңдө | чөгөрүүңүздө | чөгөрүүсүндө | чөгөрүүбүздө | чөгөрүүңөрдө | чөгөрүүңүздөрдө | чөгөрүүсүндө |
| Исходный | чөгөрүүмдөн / чөгөрүүмөн | чөгөрүүңдөн / чөгөрүүңөн | чөгөрүүңүздөн | чөгөрүүсүнөн | чөгөрүүбүздөн | чөгөрүүңөрдөн | чөгөрүүңүздөрдөн | чөгөрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгөрүүлөрүм | чөгөрүүлөрүң | чөгөрүүлөрүңүз | чөгөрүүлөрү | чөгөрүүлөрүбүз | чөгөрүүлөрүңөр | чөгөрүүлөрүңүздөр | чөгөрүүлөрү |
| Родительный | чөгөрүүлөрүмдүн / чөгөрүүлөрүмүн | чөгөрүүлөрүңдүн / чөгөрүүлөрүңүн | чөгөрүүлөрүңүздүн | чөгөрүүлөрүнүн | чөгөрүүлөрүбүздүн | чөгөрүүлөрүңөрдүн | чөгөрүүлөрүңүздөрдүн | чөгөрүүлөрүнүн |
| Дательный | чөгөрүүлөрүмө | чөгөрүүлөрүңө | чөгөрүүлөрүңүзгө | чөгөрүүлөрүнө | чөгөрүүлөрүбүзгө | чөгөрүүлөрүңөргө | чөгөрүүлөрүңүздөргө | чөгөрүүлөрүнө |
| Винительный | чөгөрүүлөрүмдү / чөгөрүүлөрүмү | чөгөрүүлөрүңдү / чөгөрүүлөрүңү | чөгөрүүлөрүңүздү | чөгөрүүлөрүн | чөгөрүүлөрүбүздү | чөгөрүүлөрүңөрдү | чөгөрүүлөрүңүздөрдү | чөгөрүүлөрүн |
| Местный | чөгөрүүлөрүмдө | чөгөрүүлөрүңдө | чөгөрүүлөрүңүздө | чөгөрүүлөрүндө | чөгөрүүлөрүбүздө | чөгөрүүлөрүңөрдө | чөгөрүүлөрүңүздөрдө | чөгөрүүлөрүндө |
| Исходный | чөгөрүүлөрүмдөн / чөгөрүүлөрүмөн | чөгөрүүлөрүңдөн / чөгөрүүлөрүңөн | чөгөрүүлөрүңүздөн | чөгөрүүлөрүнөн | чөгөрүүлөрүбүздөн | чөгөрүүлөрүңөрдөн | чөгөрүүлөрүңүздөрдөн | чөгөрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чөгөрүүмүн | чөгөрүүбүз |
| 2е лицо | чөгөрүүсүң | чөгөрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чөгөрүүсүз | чөгөрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чөгөрүүдөмүн | чөгөрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чөгөрүүдөсүң | чөгөрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чөгөрүүдөсүз | чөгөрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чөгөрүүдөнмүн | чөгөрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чөгөрүүдөнсүң | чөгөрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чөгөрүүдөнсүз | чөгөрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чөгөрүү | чөгөрүүлөр |
| Родительный | чөгөрүүнүн | чөгөрүүлөрдүн |
| Дательный | чөгөрүүгө | чөгөрүүлөргө |
| Винительный | чөгөрүүнү | чөгөрүүлөрдү |
| Местный | чөгөрүүдө | чөгөрүүлөрдө |
| Исходный | чөгөрүүдөн | чөгөрүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чөгөрүүм | чөгөрүүлөрүм |
| ты | чөгөрүүң | чөгөрүүлөрүң |
| Вы | чөгөрүүңүз | чөгөрүүлөрүңүз |
| он, она | чөгөрүүсү | чөгөрүүлөрү |
| мы | чөгөрүүбүз | чөгөрүүлөрүбүз |
| вы | чөгөрүүңөр | чөгөрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чөгөрүүңүздөр | чөгөрүүлөрүңүздөр |
| они | чөгөрүүсү | чөгөрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чөгөрүүнүкү | чөгөрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгөрүүм | чөгөрүүң | чөгөрүүңүз | чөгөрүүсү | чөгөрүүбүз | чөгөрүүңөр | чөгөрүүңүздөр | чөгөрүүсү |
| Родительный | чөгөрүүмдүн / чөгөрүүмүн | чөгөрүүңдүн / чөгөрүүңүн | чөгөрүүңүздүн | чөгөрүүсүнүн | чөгөрүүбүздүн | чөгөрүүңөрдүн | чөгөрүүңүздөрдүн | чөгөрүүсүнүн |
| Дательный | чөгөрүүмө | чөгөрүүңө | чөгөрүүңүзгө | чөгөрүүсүнө | чөгөрүүбүзгө | чөгөрүүңөргө | чөгөрүүңүздөргө | чөгөрүүсүнө |
| Винительный | чөгөрүүмдү / чөгөрүүмү | чөгөрүүңдү / чөгөрүүңү | чөгөрүүңүздү | чөгөрүүсүн | чөгөрүүбүздү | чөгөрүүңөрдү | чөгөрүүңүздөрдү | чөгөрүүсүн |
| Местный | чөгөрүүмдө | чөгөрүүңдө | чөгөрүүңүздө | чөгөрүүсүндө | чөгөрүүбүздө | чөгөрүүңөрдө | чөгөрүүңүздөрдө | чөгөрүүсүндө |
| Исходный | чөгөрүүмдөн / чөгөрүүмөн | чөгөрүүңдөн / чөгөрүүңөн | чөгөрүүңүздөн | чөгөрүүсүнөн | чөгөрүүбүздөн | чөгөрүүңөрдөн | чөгөрүүңүздөрдөн | чөгөрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгөрүүлөрүм | чөгөрүүлөрүң | чөгөрүүлөрүңүз | чөгөрүүлөрү | чөгөрүүлөрүбүз | чөгөрүүлөрүңөр | чөгөрүүлөрүңүздөр | чөгөрүүлөрү |
| Родительный | чөгөрүүлөрүмдүн / чөгөрүүлөрүмүн | чөгөрүүлөрүңдүн / чөгөрүүлөрүңүн | чөгөрүүлөрүңүздүн | чөгөрүүлөрүнүн | чөгөрүүлөрүбүздүн | чөгөрүүлөрүңөрдүн | чөгөрүүлөрүңүздөрдүн | чөгөрүүлөрүнүн |
| Дательный | чөгөрүүлөрүмө | чөгөрүүлөрүңө | чөгөрүүлөрүңүзгө | чөгөрүүлөрүнө | чөгөрүүлөрүбүзгө | чөгөрүүлөрүңөргө | чөгөрүүлөрүңүздөргө | чөгөрүүлөрүнө |
| Винительный | чөгөрүүлөрүмдү / чөгөрүүлөрүмү | чөгөрүүлөрүңдү / чөгөрүүлөрүңү | чөгөрүүлөрүңүздү | чөгөрүүлөрүн | чөгөрүүлөрүбүздү | чөгөрүүлөрүңөрдү | чөгөрүүлөрүңүздөрдү | чөгөрүүлөрүн |
| Местный | чөгөрүүлөрүмдө | чөгөрүүлөрүңдө | чөгөрүүлөрүңүздө | чөгөрүүлөрүндө | чөгөрүүлөрүбүздө | чөгөрүүлөрүңөрдө | чөгөрүүлөрүңүздөрдө | чөгөрүүлөрүндө |
| Исходный | чөгөрүүлөрүмдөн / чөгөрүүлөрүмөн | чөгөрүүлөрүңдөн / чөгөрүүлөрүңөн | чөгөрүүлөрүңүздөн | чөгөрүүлөрүнөн | чөгөрүүлөрүбүздөн | чөгөрүүлөрүңөрдөн | чөгөрүүлөрүңүздөрдөн | чөгөрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чөгөрүүмүн | чөгөрүүбүз |
| 2е лицо | чөгөрүүсүң | чөгөрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чөгөрүүсүз | чөгөрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чөгөрүүдөмүн | чөгөрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чөгөрүүдөсүң | чөгөрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чөгөрүүдөсүз | чөгөрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чөгөрүүдөнмүн | чөгөрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чөгөрүүдөнсүң | чөгөрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чөгөрүүдөнсүз | чөгөрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.