Морфология › чөгүү
чөгүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чөгүү | чөгүүлөр |
| Родительный | чөгүүнүн | чөгүүлөрдүн |
| Дательный | чөгүүгө | чөгүүлөргө |
| Винительный | чөгүүнү | чөгүүлөрдү |
| Местный | чөгүүдө | чөгүүлөрдө |
| Исходный | чөгүүдөн | чөгүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чөгүүм | чөгүүлөрүм |
| ты | чөгүүң | чөгүүлөрүң |
| Вы | чөгүүңүз | чөгүүлөрүңүз |
| он, она | чөгүүсү | чөгүүлөрү |
| мы | чөгүүбүз | чөгүүлөрүбүз |
| вы | чөгүүңөр | чөгүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чөгүүңүздөр | чөгүүлөрүңүздөр |
| они | чөгүүсү | чөгүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чөгүүнүкү | чөгүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгүүм | чөгүүң | чөгүүңүз | чөгүүсү | чөгүүбүз | чөгүүңөр | чөгүүңүздөр | чөгүүсү |
| Родительный | чөгүүмдүн / чөгүүмүн | чөгүүңдүн / чөгүүңүн | чөгүүңүздүн | чөгүүсүнүн | чөгүүбүздүн | чөгүүңөрдүн | чөгүүңүздөрдүн | чөгүүсүнүн |
| Дательный | чөгүүмө | чөгүүңө | чөгүүңүзгө | чөгүүсүнө | чөгүүбүзгө | чөгүүңөргө | чөгүүңүздөргө | чөгүүсүнө |
| Винительный | чөгүүмдү / чөгүүмү | чөгүүңдү / чөгүүңү | чөгүүңүздү | чөгүүсүн | чөгүүбүздү | чөгүүңөрдү | чөгүүңүздөрдү | чөгүүсүн |
| Местный | чөгүүмдө | чөгүүңдө | чөгүүңүздө | чөгүүсүндө | чөгүүбүздө | чөгүүңөрдө | чөгүүңүздөрдө | чөгүүсүндө |
| Исходный | чөгүүмдөн / чөгүүмөн | чөгүүңдөн / чөгүүңөн | чөгүүңүздөн | чөгүүсүнөн | чөгүүбүздөн | чөгүүңөрдөн | чөгүүңүздөрдөн | чөгүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгүүлөрүм | чөгүүлөрүң | чөгүүлөрүңүз | чөгүүлөрү | чөгүүлөрүбүз | чөгүүлөрүңөр | чөгүүлөрүңүздөр | чөгүүлөрү |
| Родительный | чөгүүлөрүмдүн / чөгүүлөрүмүн | чөгүүлөрүңдүн / чөгүүлөрүңүн | чөгүүлөрүңүздүн | чөгүүлөрүнүн | чөгүүлөрүбүздүн | чөгүүлөрүңөрдүн | чөгүүлөрүңүздөрдүн | чөгүүлөрүнүн |
| Дательный | чөгүүлөрүмө | чөгүүлөрүңө | чөгүүлөрүңүзгө | чөгүүлөрүнө | чөгүүлөрүбүзгө | чөгүүлөрүңөргө | чөгүүлөрүңүздөргө | чөгүүлөрүнө |
| Винительный | чөгүүлөрүмдү / чөгүүлөрүмү | чөгүүлөрүңдү / чөгүүлөрүңү | чөгүүлөрүңүздү | чөгүүлөрүн | чөгүүлөрүбүздү | чөгүүлөрүңөрдү | чөгүүлөрүңүздөрдү | чөгүүлөрүн |
| Местный | чөгүүлөрүмдө | чөгүүлөрүңдө | чөгүүлөрүңүздө | чөгүүлөрүндө | чөгүүлөрүбүздө | чөгүүлөрүңөрдө | чөгүүлөрүңүздөрдө | чөгүүлөрүндө |
| Исходный | чөгүүлөрүмдөн / чөгүүлөрүмөн | чөгүүлөрүңдөн / чөгүүлөрүңөн | чөгүүлөрүңүздөн | чөгүүлөрүнөн | чөгүүлөрүбүздөн | чөгүүлөрүңөрдөн | чөгүүлөрүңүздөрдөн | чөгүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чөгүүмүн | чөгүүбүз |
| 2е лицо | чөгүүсүң | чөгүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чөгүүсүз | чөгүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чөгүүдөмүн | чөгүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чөгүүдөсүң | чөгүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чөгүүдөсүз | чөгүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чөгүүдөнмүн | чөгүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чөгүүдөнсүң | чөгүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чөгүүдөнсүз | чөгүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чөгүү | чөгүүлөр |
| Родительный | чөгүүнүн | чөгүүлөрдүн |
| Дательный | чөгүүгө | чөгүүлөргө |
| Винительный | чөгүүнү | чөгүүлөрдү |
| Местный | чөгүүдө | чөгүүлөрдө |
| Исходный | чөгүүдөн | чөгүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чөгүүм | чөгүүлөрүм |
| ты | чөгүүң | чөгүүлөрүң |
| Вы | чөгүүңүз | чөгүүлөрүңүз |
| он, она | чөгүүсү | чөгүүлөрү |
| мы | чөгүүбүз | чөгүүлөрүбүз |
| вы | чөгүүңөр | чөгүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | чөгүүңүздөр | чөгүүлөрүңүздөр |
| они | чөгүүсү | чөгүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чөгүүнүкү | чөгүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгүүм | чөгүүң | чөгүүңүз | чөгүүсү | чөгүүбүз | чөгүүңөр | чөгүүңүздөр | чөгүүсү |
| Родительный | чөгүүмдүн / чөгүүмүн | чөгүүңдүн / чөгүүңүн | чөгүүңүздүн | чөгүүсүнүн | чөгүүбүздүн | чөгүүңөрдүн | чөгүүңүздөрдүн | чөгүүсүнүн |
| Дательный | чөгүүмө | чөгүүңө | чөгүүңүзгө | чөгүүсүнө | чөгүүбүзгө | чөгүүңөргө | чөгүүңүздөргө | чөгүүсүнө |
| Винительный | чөгүүмдү / чөгүүмү | чөгүүңдү / чөгүүңү | чөгүүңүздү | чөгүүсүн | чөгүүбүздү | чөгүүңөрдү | чөгүүңүздөрдү | чөгүүсүн |
| Местный | чөгүүмдө | чөгүүңдө | чөгүүңүздө | чөгүүсүндө | чөгүүбүздө | чөгүүңөрдө | чөгүүңүздөрдө | чөгүүсүндө |
| Исходный | чөгүүмдөн / чөгүүмөн | чөгүүңдөн / чөгүүңөн | чөгүүңүздөн | чөгүүсүнөн | чөгүүбүздөн | чөгүүңөрдөн | чөгүүңүздөрдөн | чөгүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгүүлөрүм | чөгүүлөрүң | чөгүүлөрүңүз | чөгүүлөрү | чөгүүлөрүбүз | чөгүүлөрүңөр | чөгүүлөрүңүздөр | чөгүүлөрү |
| Родительный | чөгүүлөрүмдүн / чөгүүлөрүмүн | чөгүүлөрүңдүн / чөгүүлөрүңүн | чөгүүлөрүңүздүн | чөгүүлөрүнүн | чөгүүлөрүбүздүн | чөгүүлөрүңөрдүн | чөгүүлөрүңүздөрдүн | чөгүүлөрүнүн |
| Дательный | чөгүүлөрүмө | чөгүүлөрүңө | чөгүүлөрүңүзгө | чөгүүлөрүнө | чөгүүлөрүбүзгө | чөгүүлөрүңөргө | чөгүүлөрүңүздөргө | чөгүүлөрүнө |
| Винительный | чөгүүлөрүмдү / чөгүүлөрүмү | чөгүүлөрүңдү / чөгүүлөрүңү | чөгүүлөрүңүздү | чөгүүлөрүн | чөгүүлөрүбүздү | чөгүүлөрүңөрдү | чөгүүлөрүңүздөрдү | чөгүүлөрүн |
| Местный | чөгүүлөрүмдө | чөгүүлөрүңдө | чөгүүлөрүңүздө | чөгүүлөрүндө | чөгүүлөрүбүздө | чөгүүлөрүңөрдө | чөгүүлөрүңүздөрдө | чөгүүлөрүндө |
| Исходный | чөгүүлөрүмдөн / чөгүүлөрүмөн | чөгүүлөрүңдөн / чөгүүлөрүңөн | чөгүүлөрүңүздөн | чөгүүлөрүнөн | чөгүүлөрүбүздөн | чөгүүлөрүңөрдөн | чөгүүлөрүңүздөрдөн | чөгүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чөгүүмүн | чөгүүбүз |
| 2е лицо | чөгүүсүң | чөгүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чөгүүсүз | чөгүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | чөгүүдөмүн | чөгүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | чөгүүдөсүң | чөгүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чөгүүдөсүз | чөгүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чөгүүдөнмүн | чөгүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чөгүүдөнсүң | чөгүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чөгүүдөнсүз | чөгүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.