Морфология › чөк
чөк
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чөк | чөктөр |
| Родительный | чөктүн | чөктөрдүн |
| Дательный | чөккө | чөктөргө |
| Винительный | чөктү | чөктөрдү |
| Местный | чөктө | чөктөрдө |
| Исходный | чөктөн | чөктөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чөгүм | чөктөрүм |
| ты | чөгүң | чөктөрүң |
| Вы | чөгүңүз | чөктөрүңүз |
| он, она | чөгү | чөктөрү |
| мы | чөгүбүз | чөктөрүбүз |
| вы | чөгүңөр | чөктөрүңөр |
| Вы (мн.) | чөгүңүздөр | чөктөрүңүздөр |
| они | чөгү | чөктөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | чөктүкү | чөктөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөгүм | чөгүң | чөгүңүз | чөгү | чөгүбүз | чөгүңөр | чөгүңүздөр | чөгү |
| Родительный | чөгүмдүн / чөгүмүн | чөгүңдүн / чөгүңүн | чөгүңүздүн | чөгүнүн | чөгүбүздүн | чөгүңөрдүн | чөгүңүздөрдүн | чөгүнүн |
| Дательный | чөгүмө | чөгүңө | чөгүңүзгө | чөгүнө | чөгүбүзгө | чөгүңөргө | чөгүңүздөргө | чөгүнө |
| Винительный | чөгүмдү / чөгүмү | чөгүңдү / чөгүңү | чөгүңүздү | чөгүн | чөгүбүздү | чөгүңөрдү | чөгүңүздөрдү | чөгүн |
| Местный | чөгүмдө | чөгүңдө | чөгүңүздө | чөгүндө | чөгүбүздө | чөгүңөрдө | чөгүңүздөрдө | чөгүндө |
| Исходный | чөгүмдөн / чөгүмөн | чөгүңдөн / чөгүңөн | чөгүңүздөн | чөгүнөн | чөгүбүздөн | чөгүңөрдөн | чөгүңүздөрдөн | чөгүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чөктөрүм | чөктөрүң | чөктөрүңүз | чөктөрү | чөктөрүбүз | чөктөрүңөр | чөктөрүңүздөр | чөктөрү |
| Родительный | чөктөрүмдүн / чөктөрүмүн | чөктөрүңдүн / чөктөрүңүн | чөктөрүңүздүн | чөктөрүнүн | чөктөрүбүздүн | чөктөрүңөрдүн | чөктөрүңүздөрдүн | чөктөрүнүн |
| Дательный | чөктөрүмө | чөктөрүңө | чөктөрүңүзгө | чөктөрүнө | чөктөрүбүзгө | чөктөрүңөргө | чөктөрүңүздөргө | чөктөрүнө |
| Винительный | чөктөрүмдү / чөктөрүмү | чөктөрүңдү / чөктөрүңү | чөктөрүңүздү | чөктөрүн | чөктөрүбүздү | чөктөрүңөрдү | чөктөрүңүздөрдү | чөктөрүн |
| Местный | чөктөрүмдө | чөктөрүңдө | чөктөрүңүздө | чөктөрүндө | чөктөрүбүздө | чөктөрүңөрдө | чөктөрүңүздөрдө | чөктөрүндө |
| Исходный | чөктөрүмдөн / чөктөрүмөн | чөктөрүңдөн / чөктөрүңөн | чөктөрүңүздөн | чөктөрүнөн | чөктөрүбүздөн | чөктөрүңөрдөн | чөктөрүңүздөрдөн | чөктөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чөкмүн | чөкпүз |
| 2е лицо | чөксүң | чөксүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | чөксүз | чөксүздөр |
| местный · 1е лицо | чөктөмүн | чөктөбүз |
| местный · 2е лицо | чөктөсүң | чөктөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чөктөсүз | чөктөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | чөктөнмүн | чөктөнбүз |
| исходный · 2е лицо | чөктөнсүң | чөктөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чөктөнсүз | чөктөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
чөк-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чөгөмүн / чөгөм | чөгөсүң | чөгөсүз | чөгөт | чөгөбүз | чөгөсүңөр | чөгөсүздөр | чөгөт / чөгүшөт |
| Прошедшее определенное время | чөктүм | чөктүң | чөктүңүз | чөктү | чөктүк | чөктүңөр | чөктүңүздөр | чөктү / чөгүштү |
| Прошедщее неопределенное время | чөккөнмүн / чөккөмүн / чөккөм | чөккөнсүң | чөккөнсүз | чөккөн | чөккөнбүз | чөккөнсүңөр | чөккөнсүздөр | чөккөн |
| Прошедшее субъективное время | чөгүптүрмүн / чөгүпмүн | чөгүптүрсүң / чөгүпсүң | чөгүптүрсүз / чөгүпсүз | чөгүптүр | чөгүптүрбүз / чөгүппүз | чөгүптүрсүңөр / чөгүпсүңөр | чөгүптүрсүздөр / чөгүпсүздөр | чөгүшүптүр / чөгүптүр |
| Прошедшее длительное | чөкчүмүн | чөкчүсүң | чөкчүсүз | чөкчү | чөкчүбүз | чөкчүсүңөр | чөкчүсүздөр | чөкчү |
| Неопределенное будущее время | чөгөрмүн | чөгөрсүң | чөгөрсүз | чөгөр | чөгөрбүз | чөгөрсүңөр | чөгөрсүздөр | чөгөр |
| Условное наклонение | чөксөм | чөксөң | чөксөңүз | чөксө | чөксөк | чөксөңөр | чөксөңүздөр | чөксө / чөгүшсө |
| Желательное наклонение | чөккүм | чөккүң | чөккүңүз | чөккүсү | чөккүбүз | чөккүңөр | чөккүңүздөр | чөккүсү |
| Повелительное наклонение | чөгөйүн | чөк | чөгүңүз | чөксүн | чөгөлү | чөккүлө | чөгүңүздөр | чөксүн |
| Наклонение намерения | чөкмөкчүмүн / чөкмөкмүн | чөкмөкчүсүң / чөкмөксүң | чөкмөкчүсүз / чөкмөксүз | чөкмөкчү / чөкмөк | чөкмөкчүбүз / чөкмөкпүз | чөкмөкчүсүңөр / чөкмөксүңөр | чөкмөкчүсүздөр / чөкмөксүздөр | чөкмөкчү / чөкмөк |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чөкпөймүн / чөкпөйм | чөкпөйсүң | чөкпөйсүз | чөкпөйт | чөкпөйбүз | чөкпөйсүңөр | чөкпөйсүздөр | чөкпөйт / чөгүшпөйт |
| Прошедшее определенное время | чөкпөдүм | чөкпөдүң | чөкпөдүңүз | чөкпөдү | чөкпөдүк | чөкпөдүңөр | чөкпөдүңүздөр | чөгүшпөдү / чөкпөдү |
| Прошедщее неопределенное время | чөкпөгөнмүн | чөкпөгөнсүң | чөкпөгөнсүз | чөкпөгөн | чөкпөгөнбүз | чөкпөгөнсүңөр | чөкпөгөнсүздөр | чөкпөгөн |
| Прошедшее субъективное время | чөкпөптүрмүн | чөкпөптүрсүң | чөкпөптүрсүз | чөкпөптүр | чөкпөптүрбүз | чөкпөптүрсүңөр | чөкпөптүрсүздөр | чөкпөптүр |
| Неопределенное будущее время | чөкпөсмүн | чөкпөссүң | чөкпөссүз | чөкпөс | чөкпөспүз | — | — | чөкпөс |
| Условное наклонение | чөкпөсөм | чөкпөсөң | чөкпөсөңүз | чөкпөсө | чөкпөсөк | чөкпөсөңөр | чөкпөсөңүздөр | чөгүшпөсө / чөкпөсө |
| Повелительное наклонение | чөкпөйүн | чөкпө | чөкпөңүз | чөкпөсүн | чөкпөйлү | чөкпөгүлө | чөкпөңүздөр | чөкпөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | чөгүү |
| -ыш | чөгүш |
| -мак | чөкмөк |
| -май | чөкмөй |
| -баш | чөкпөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | чөккөн |
| -ар | чөгөр |
| -бас | чөкпөс |
| -уучу | чөгүүчү |
| -чу | чөкчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | чөгө |
| -ып | чөгүп |
| -ганы | чөккөнү |
| -ганча | чөккөнчө |
| -гыча | чөккүчө |
| -майынча | чөкмөйүнчө |