Морфология › чукул
чукул
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чукул | чукулдар |
| Родительный | чукулдун | чукулдардын |
| Дательный | чукулга | чукулдарга |
| Винительный | чукулду | чукулдарды |
| Местный | чукулда | чукулдарда |
| Исходный | чукулдан | чукулдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чукулум | чукулдарым |
| ты | чукулуң | чукулдарың |
| Вы | чукулуңуз | чукулдарыңыз |
| он, она | чукулу | чукулдары |
| мы | чукулубуз | чукулдарыбыз |
| вы | чукулуңар | чукулдарыңар |
| Вы (мн.) | чукулуңуздар | чукулдарыңыздар |
| они | чукулу | чукулдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чукулдуку | чукулдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чукулум | чукулуң | чукулуңуз | чукулу | чукулубуз | чукулуңар | чукулуңуздар | чукулу |
| Родительный | чукулумдун / чукулумун | чукулуңдун / чукулуңун | чукулуңуздун | чукулунун | чукулубуздун | чукулуңардын | чукулуңуздардын | чукулунун |
| Дательный | чукулума | чукулуңа | чукулуңузга | чукулуна | чукулубузга | чукулуңарга | чукулуңуздарга | чукулуна |
| Винительный | чукулумду / чукулуму | чукулуңду / чукулуңу | чукулуңузду | чукулун | чукулубузду | чукулуңарды | чукулуңуздарды | чукулун |
| Местный | чукулумда | чукулуңда | чукулуңузда | чукулунда | чукулубузда | чукулуңарда | чукулуңуздарда | чукулунда |
| Исходный | чукулумдан / чукулуман | чукулуңдан / чукулуңан | чукулуңуздан | чукулунан | чукулубуздан | чукулуңардан | чукулуңуздардан | чукулунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чукулдарым | чукулдарың | чукулдарыңыз | чукулдары | чукулдарыбыз | чукулдарыңар | чукулдарыңыздар | чукулдары |
| Родительный | чукулдарымдын / чукулдарымын | чукулдарыңдын / чукулдарыңын | чукулдарыңыздын | чукулдарынын | чукулдарыбыздын | чукулдарыңардын | чукулдарыңыздардын | чукулдарынын |
| Дательный | чукулдарыма | чукулдарыңа | чукулдарыңызга | чукулдарына | чукулдарыбызга | чукулдарыңарга | чукулдарыңыздарга | чукулдарына |
| Винительный | чукулдарымды / чукулдарымы | чукулдарыңды / чукулдарыңы | чукулдарыңызды | чукулдарын | чукулдарыбызды | чукулдарыңарды | чукулдарыңыздарды | чукулдарын |
| Местный | чукулдарымда | чукулдарыңда | чукулдарыңызда | чукулдарында | чукулдарыбызда | чукулдарыңарда | чукулдарыңыздарда | чукулдарында |
| Исходный | чукулдарымдан / чукулдарыман | чукулдарыңдан / чукулдарыңан | чукулдарыңыздан | чукулдарынан | чукулдарыбыздан | чукулдарыңардан | чукулдарыңыздардан | чукулдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чукулмун | чукулбуз |
| 2е лицо | чукулсуң | чукулсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чукулсуз | чукулсуздар |
| местный · 1е лицо | чукулдамын | чукулдабыз |
| местный · 2е лицо | чукулдасың | чукулдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чукулдасыз | чукулдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чукулданмын | чукулданбыз |
| исходный · 2е лицо | чукулдансың | чукулдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чукулдансыз | чукулдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чукул | чукулдар |
| Родительный | чукулдун | чукулдардын |
| Дательный | чукулга | чукулдарга |
| Винительный | чукулду | чукулдарды |
| Местный | чукулда | чукулдарда |
| Исходный | чукулдан | чукулдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чукулум | чукулдарым |
| ты | чукулуң | чукулдарың |
| Вы | чукулуңуз | чукулдарыңыз |
| он, она | чукулу | чукулдары |
| мы | чукулубуз | чукулдарыбыз |
| вы | чукулуңар | чукулдарыңар |
| Вы (мн.) | чукулуңуздар | чукулдарыңыздар |
| они | чукулу | чукулдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чукулдуку | чукулдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чукулум | чукулуң | чукулуңуз | чукулу | чукулубуз | чукулуңар | чукулуңуздар | чукулу |
| Родительный | чукулумдун / чукулумун | чукулуңдун / чукулуңун | чукулуңуздун | чукулунун | чукулубуздун | чукулуңардын | чукулуңуздардын | чукулунун |
| Дательный | чукулума | чукулуңа | чукулуңузга | чукулуна | чукулубузга | чукулуңарга | чукулуңуздарга | чукулуна |
| Винительный | чукулумду / чукулуму | чукулуңду / чукулуңу | чукулуңузду | чукулун | чукулубузду | чукулуңарды | чукулуңуздарды | чукулун |
| Местный | чукулумда | чукулуңда | чукулуңузда | чукулунда | чукулубузда | чукулуңарда | чукулуңуздарда | чукулунда |
| Исходный | чукулумдан / чукулуман | чукулуңдан / чукулуңан | чукулуңуздан | чукулунан | чукулубуздан | чукулуңардан | чукулуңуздардан | чукулунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чукулдарым | чукулдарың | чукулдарыңыз | чукулдары | чукулдарыбыз | чукулдарыңар | чукулдарыңыздар | чукулдары |
| Родительный | чукулдарымдын / чукулдарымын | чукулдарыңдын / чукулдарыңын | чукулдарыңыздын | чукулдарынын | чукулдарыбыздын | чукулдарыңардын | чукулдарыңыздардын | чукулдарынын |
| Дательный | чукулдарыма | чукулдарыңа | чукулдарыңызга | чукулдарына | чукулдарыбызга | чукулдарыңарга | чукулдарыңыздарга | чукулдарына |
| Винительный | чукулдарымды / чукулдарымы | чукулдарыңды / чукулдарыңы | чукулдарыңызды | чукулдарын | чукулдарыбызды | чукулдарыңарды | чукулдарыңыздарды | чукулдарын |
| Местный | чукулдарымда | чукулдарыңда | чукулдарыңызда | чукулдарында | чукулдарыбызда | чукулдарыңарда | чукулдарыңыздарда | чукулдарында |
| Исходный | чукулдарымдан / чукулдарыман | чукулдарыңдан / чукулдарыңан | чукулдарыңыздан | чукулдарынан | чукулдарыбыздан | чукулдарыңардан | чукулдарыңыздардан | чукулдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чукулмун | чукулбуз |
| 2е лицо | чукулсуң | чукулсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чукулсуз | чукулсуздар |
| местный · 1е лицо | чукулдамын | чукулдабыз |
| местный · 2е лицо | чукулдасың | чукулдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чукулдасыз | чукулдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чукулданмын | чукулданбыз |
| исходный · 2е лицо | чукулдансың | чукулдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чукулдансыз | чукулдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чукулураак |
чукул-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чукуламын / чукулам | чукуласың | чукуласыз | чукулат | чукулабыз | чукуласыңар | чукуласыздар | чукулушат / чукулат |
| Прошедшее определенное время | чукулдум | чукулдуң | чукулдуңуз | чукулду | чукулдук | чукулдуңар | чукулдуңуздар | чукулушту / чукулду |
| Прошедщее неопределенное время | чукулганмын / чукулгамын / чукулгам | чукулгансың | чукулгансыз | чукулган | чукулганбыз | чукулгансыңар | чукулгансыздар | чукулган |
| Прошедшее субъективное время | чукулуптурмун / чукулупмун | чукулуптурсуң / чукулупсуң | чукулуптурсуз / чукулупсуз | чукулуптур | чукулуптурбуз / чукулуппуз | чукулуптурсуңар / чукулупсуңар | чукулуптурсуздар / чукулупсуздар | чукулушуптур / чукулуптур |
| Прошедшее длительное | чукулчумун | чукулчусуң | чукулчусуз | чукулчу | чукулчубуз | чукулчусуңар | чукулчусуздар | чукулчу |
| Неопределенное будущее время | чукулармын | чукуларсың | чукуларсыз | чукулар | чукуларбыз | чукуларсыңар | чукуларсыздар | чукулар |
| Условное наклонение | чукулсам | чукулсаң | чукулсаңыз | чукулса | чукулсак | чукулсаңар | чукулсаңыздар | чукулушса / чукулса |
| Желательное наклонение | чукулгум | чукулгуң | чукулгуңуз | чукулгусу | чукулгубуз | чукулгуңар | чукулгуңуздар | чукулгусу |
| Повелительное наклонение | чукулайын | чукул | чукулуңуз | чукулсун | чукулалы | чукулгула | чукулуңуздар | чукулсун |
| Наклонение намерения | чукулмакчымын / чукулмакмын | чукулмакчысың / чукулмаксың | чукулмакчысыз / чукулмаксыз | чукулмакчы / чукулмак | чукулмакчыбыз / чукулмакпыз | чукулмакчысыңар / чукулмаксыңар | чукулмакчысыздар / чукулмаксыздар | чукулмакчы / чукулмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чукулбаймын / чукулбайм | чукулбайсың | чукулбайсыз | чукулбайт | чукулбайбыз | чукулбайсыңар | чукулбайсыздар | чукулушпайт / чукулбайт |
| Прошедшее определенное время | чукулбадым | чукулбадың | чукулбадыңыз | чукулбады | чукулбадык | чукулбадыңар | чукулбадыңыздар | чукулушпады / чукулбады |
| Прошедщее неопределенное время | чукулбаганмын | чукулбагансың | чукулбагансыз | чукулбаган | чукулбаганбыз | чукулбагансыңар | чукулбагансыздар | чукулбаган |
| Прошедшее субъективное время | чукулбаптырмын | чукулбаптырсың | чукулбаптырсыз | чукулбаптыр | чукулбаптырбыз | чукулбаптырсыңар | чукулбаптырсыздар | чукулбаптыр |
| Неопределенное будущее время | чукулбасмын | чукулбассың | чукулбассыз | чукулбас | чукулбаспыз | — | — | чукулбас |
| Условное наклонение | чукулбасам | чукулбасаң | чукулбасаңыз | чукулбаса | чукулбасак | чукулбасаңар | чукулбасаңыздар | чукулушпаса / чукулбаса |
| Повелительное наклонение | чукулбайын | чукулба | чукулбаңыз | чукулбасын | чукулбайлы | чукулбагыла | чукулбаңыздар | чукулбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | чукулуу |
| -ыш | чукулуш |
| -мак | чукулмак |
| -май | чукулмай |
| -баш | чукулбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | чукулган |
| -ар | чукулар |
| -бас | чукулбас |
| -уучу | чукулуучу |
| -чу | чукулчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | чукула |
| -ып | чукулуп |
| -ганы | чукулганы |
| -ганча | чукулганча |
| -гыча | чукулгуча |
| -майынча | чукулмайынча |