Морфология › чылгый
чылгый
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чылгый | чылгыйлар |
| Родительный | чылгыйдын | чылгыйлардын |
| Дательный | чылгыйга | чылгыйларга |
| Винительный | чылгыйды | чылгыйларды |
| Местный | чылгыйда | чылгыйларда |
| Исходный | чылгыйдан | чылгыйлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чылгыйым | чылгыйларым |
| ты | чылгыйың | чылгыйларың |
| Вы | чылгыйыңыз | чылгыйларыңыз |
| он, она | чылгыйы | чылгыйлары |
| мы | чылгыйыбыз | чылгыйларыбыз |
| вы | чылгыйыңар | чылгыйларыңар |
| Вы (мн.) | чылгыйыңыздар | чылгыйларыңыздар |
| они | чылгыйы | чылгыйлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чылгыйдыкы | чылгыйлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чылгыйым | чылгыйың | чылгыйыңыз | чылгыйы | чылгыйыбыз | чылгыйыңар | чылгыйыңыздар | чылгыйы |
| Родительный | чылгыйымдын / чылгыйымын | чылгыйыңдын / чылгыйыңын | чылгыйыңыздын | чылгыйынын | чылгыйыбыздын | чылгыйыңардын | чылгыйыңыздардын | чылгыйынын |
| Дательный | чылгыйыма | чылгыйыңа | чылгыйыңызга | чылгыйына | чылгыйыбызга | чылгыйыңарга | чылгыйыңыздарга | чылгыйына |
| Винительный | чылгыйымды / чылгыйымы | чылгыйыңды / чылгыйыңы | чылгыйыңызды | чылгыйын | чылгыйыбызды | чылгыйыңарды | чылгыйыңыздарды | чылгыйын |
| Местный | чылгыйымда | чылгыйыңда | чылгыйыңызда | чылгыйында | чылгыйыбызда | чылгыйыңарда | чылгыйыңыздарда | чылгыйында |
| Исходный | чылгыйымдан / чылгыйыман | чылгыйыңдан / чылгыйыңан | чылгыйыңыздан | чылгыйынан | чылгыйыбыздан | чылгыйыңардан | чылгыйыңыздардан | чылгыйынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чылгыйларым | чылгыйларың | чылгыйларыңыз | чылгыйлары | чылгыйларыбыз | чылгыйларыңар | чылгыйларыңыздар | чылгыйлары |
| Родительный | чылгыйларымдын / чылгыйларымын | чылгыйларыңдын / чылгыйларыңын | чылгыйларыңыздын | чылгыйларынын | чылгыйларыбыздын | чылгыйларыңардын | чылгыйларыңыздардын | чылгыйларынын |
| Дательный | чылгыйларыма | чылгыйларыңа | чылгыйларыңызга | чылгыйларына | чылгыйларыбызга | чылгыйларыңарга | чылгыйларыңыздарга | чылгыйларына |
| Винительный | чылгыйларымды / чылгыйларымы | чылгыйларыңды / чылгыйларыңы | чылгыйларыңызды | чылгыйларын | чылгыйларыбызды | чылгыйларыңарды | чылгыйларыңыздарды | чылгыйларын |
| Местный | чылгыйларымда | чылгыйларыңда | чылгыйларыңызда | чылгыйларында | чылгыйларыбызда | чылгыйларыңарда | чылгыйларыңыздарда | чылгыйларында |
| Исходный | чылгыйларымдан / чылгыйларыман | чылгыйларыңдан / чылгыйларыңан | чылгыйларыңыздан | чылгыйларынан | чылгыйларыбыздан | чылгыйларыңардан | чылгыйларыңыздардан | чылгыйларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чылгыймын | чылгыйбыз |
| 2е лицо | чылгыйсың | чылгыйсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чылгыйсыз | чылгыйсыздар |
| местный · 1е лицо | чылгыйдамын | чылгыйдабыз |
| местный · 2е лицо | чылгыйдасың | чылгыйдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чылгыйдасыз | чылгыйдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чылгыйданмын | чылгыйданбыз |
| исходный · 2е лицо | чылгыйдансың | чылгыйдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чылгыйдансыз | чылгыйдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чылгый | чылгыйлар |
| Родительный | чылгыйдын | чылгыйлардын |
| Дательный | чылгыйга | чылгыйларга |
| Винительный | чылгыйды | чылгыйларды |
| Местный | чылгыйда | чылгыйларда |
| Исходный | чылгыйдан | чылгыйлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чылгыйым | чылгыйларым |
| ты | чылгыйың | чылгыйларың |
| Вы | чылгыйыңыз | чылгыйларыңыз |
| он, она | чылгыйы | чылгыйлары |
| мы | чылгыйыбыз | чылгыйларыбыз |
| вы | чылгыйыңар | чылгыйларыңар |
| Вы (мн.) | чылгыйыңыздар | чылгыйларыңыздар |
| они | чылгыйы | чылгыйлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чылгыйдыкы | чылгыйлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чылгыйым | чылгыйың | чылгыйыңыз | чылгыйы | чылгыйыбыз | чылгыйыңар | чылгыйыңыздар | чылгыйы |
| Родительный | чылгыйымдын / чылгыйымын | чылгыйыңдын / чылгыйыңын | чылгыйыңыздын | чылгыйынын | чылгыйыбыздын | чылгыйыңардын | чылгыйыңыздардын | чылгыйынын |
| Дательный | чылгыйыма | чылгыйыңа | чылгыйыңызга | чылгыйына | чылгыйыбызга | чылгыйыңарга | чылгыйыңыздарга | чылгыйына |
| Винительный | чылгыйымды / чылгыйымы | чылгыйыңды / чылгыйыңы | чылгыйыңызды | чылгыйын | чылгыйыбызды | чылгыйыңарды | чылгыйыңыздарды | чылгыйын |
| Местный | чылгыйымда | чылгыйыңда | чылгыйыңызда | чылгыйында | чылгыйыбызда | чылгыйыңарда | чылгыйыңыздарда | чылгыйында |
| Исходный | чылгыйымдан / чылгыйыман | чылгыйыңдан / чылгыйыңан | чылгыйыңыздан | чылгыйынан | чылгыйыбыздан | чылгыйыңардан | чылгыйыңыздардан | чылгыйынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чылгыйларым | чылгыйларың | чылгыйларыңыз | чылгыйлары | чылгыйларыбыз | чылгыйларыңар | чылгыйларыңыздар | чылгыйлары |
| Родительный | чылгыйларымдын / чылгыйларымын | чылгыйларыңдын / чылгыйларыңын | чылгыйларыңыздын | чылгыйларынын | чылгыйларыбыздын | чылгыйларыңардын | чылгыйларыңыздардын | чылгыйларынын |
| Дательный | чылгыйларыма | чылгыйларыңа | чылгыйларыңызга | чылгыйларына | чылгыйларыбызга | чылгыйларыңарга | чылгыйларыңыздарга | чылгыйларына |
| Винительный | чылгыйларымды / чылгыйларымы | чылгыйларыңды / чылгыйларыңы | чылгыйларыңызды | чылгыйларын | чылгыйларыбызды | чылгыйларыңарды | чылгыйларыңыздарды | чылгыйларын |
| Местный | чылгыйларымда | чылгыйларыңда | чылгыйларыңызда | чылгыйларында | чылгыйларыбызда | чылгыйларыңарда | чылгыйларыңыздарда | чылгыйларында |
| Исходный | чылгыйларымдан / чылгыйларыман | чылгыйларыңдан / чылгыйларыңан | чылгыйларыңыздан | чылгыйларынан | чылгыйларыбыздан | чылгыйларыңардан | чылгыйларыңыздардан | чылгыйларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чылгыймын | чылгыйбыз |
| 2е лицо | чылгыйсың | чылгыйсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чылгыйсыз | чылгыйсыздар |
| местный · 1е лицо | чылгыйдамын | чылгыйдабыз |
| местный · 2е лицо | чылгыйдасың | чылгыйдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чылгыйдасыз | чылгыйдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чылгыйданмын | чылгыйданбыз |
| исходный · 2е лицо | чылгыйдансың | чылгыйдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чылгыйдансыз | чылгыйдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чылгыйыраак |