Морфология › чын
чын
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чын | чындар |
| Родительный | чындын | чындардын |
| Дательный | чынга | чындарга |
| Винительный | чынды | чындарды |
| Местный | чында | чындарда |
| Исходный | чындан | чындардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чыным | чындарым |
| ты | чының | чындарың |
| Вы | чыныңыз | чындарыңыз |
| он, она | чыны | чындары |
| мы | чыныбыз | чындарыбыз |
| вы | чыныңар | чындарыңар |
| Вы (мн.) | чыныңыздар | чындарыңыздар |
| они | чыны | чындары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чындыкы | чындардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыным | чының | чыныңыз | чыны | чыныбыз | чыныңар | чыныңыздар | чыны |
| Родительный | чынымдын / чынымын | чыныңдын / чыныңын | чыныңыздын | чынынын | чыныбыздын | чыныңардын | чыныңыздардын | чынынын |
| Дательный | чыныма | чыныңа | чыныңызга | чынына | чыныбызга | чыныңарга | чыныңыздарга | чынына |
| Винительный | чынымды / чынымы | чыныңды / чыныңы | чыныңызды | чынын | чыныбызды | чыныңарды | чыныңыздарды | чынын |
| Местный | чынымда | чыныңда | чыныңызда | чынында | чыныбызда | чыныңарда | чыныңыздарда | чынында |
| Исходный | чынымдан / чыныман | чыныңдан / чыныңан | чыныңыздан | чынынан | чыныбыздан | чыныңардан | чыныңыздардан | чынынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чындарым | чындарың | чындарыңыз | чындары | чындарыбыз | чындарыңар | чындарыңыздар | чындары |
| Родительный | чындарымдын / чындарымын | чындарыңдын / чындарыңын | чындарыңыздын | чындарынын | чындарыбыздын | чындарыңардын | чындарыңыздардын | чындарынын |
| Дательный | чындарыма | чындарыңа | чындарыңызга | чындарына | чындарыбызга | чындарыңарга | чындарыңыздарга | чындарына |
| Винительный | чындарымды / чындарымы | чындарыңды / чындарыңы | чындарыңызды | чындарын | чындарыбызды | чындарыңарды | чындарыңыздарды | чындарын |
| Местный | чындарымда | чындарыңда | чындарыңызда | чындарында | чындарыбызда | чындарыңарда | чындарыңыздарда | чындарында |
| Исходный | чындарымдан / чындарыман | чындарыңдан / чындарыңан | чындарыңыздан | чындарынан | чындарыбыздан | чындарыңардан | чындарыңыздардан | чындарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чынмын | чынбыз |
| 2е лицо | чынсың | чынсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чынсыз | чынсыздар |
| местный · 1е лицо | чындамын | чындабыз |
| местный · 2е лицо | чындасың | чындасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чындасыз | чындасыздар |
| исходный · 1е лицо | чынданмын | чынданбыз |
| исходный · 2е лицо | чындансың | чындансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чындансыз | чындансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чын | чындар |
| Родительный | чындын | чындардын |
| Дательный | чынга | чындарга |
| Винительный | чынды | чындарды |
| Местный | чында | чындарда |
| Исходный | чындан | чындардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чыным | чындарым |
| ты | чының | чындарың |
| Вы | чыныңыз | чындарыңыз |
| он, она | чыны | чындары |
| мы | чыныбыз | чындарыбыз |
| вы | чыныңар | чындарыңар |
| Вы (мн.) | чыныңыздар | чындарыңыздар |
| они | чыны | чындары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чындыкы | чындардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыным | чының | чыныңыз | чыны | чыныбыз | чыныңар | чыныңыздар | чыны |
| Родительный | чынымдын / чынымын | чыныңдын / чыныңын | чыныңыздын | чынынын | чыныбыздын | чыныңардын | чыныңыздардын | чынынын |
| Дательный | чыныма | чыныңа | чыныңызга | чынына | чыныбызга | чыныңарга | чыныңыздарга | чынына |
| Винительный | чынымды / чынымы | чыныңды / чыныңы | чыныңызды | чынын | чыныбызды | чыныңарды | чыныңыздарды | чынын |
| Местный | чынымда | чыныңда | чыныңызда | чынында | чыныбызда | чыныңарда | чыныңыздарда | чынында |
| Исходный | чынымдан / чыныман | чыныңдан / чыныңан | чыныңыздан | чынынан | чыныбыздан | чыныңардан | чыныңыздардан | чынынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чындарым | чындарың | чындарыңыз | чындары | чындарыбыз | чындарыңар | чындарыңыздар | чындары |
| Родительный | чындарымдын / чындарымын | чындарыңдын / чындарыңын | чындарыңыздын | чындарынын | чындарыбыздын | чындарыңардын | чындарыңыздардын | чындарынын |
| Дательный | чындарыма | чындарыңа | чындарыңызга | чындарына | чындарыбызга | чындарыңарга | чындарыңыздарга | чындарына |
| Винительный | чындарымды / чындарымы | чындарыңды / чындарыңы | чындарыңызды | чындарын | чындарыбызды | чындарыңарды | чындарыңыздарды | чындарын |
| Местный | чындарымда | чындарыңда | чындарыңызда | чындарында | чындарыбызда | чындарыңарда | чындарыңыздарда | чындарында |
| Исходный | чындарымдан / чындарыман | чындарыңдан / чындарыңан | чындарыңыздан | чындарынан | чындарыбыздан | чындарыңардан | чындарыңыздардан | чындарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чынмын | чынбыз |
| 2е лицо | чынсың | чынсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чынсыз | чынсыздар |
| местный · 1е лицо | чындамын | чындабыз |
| местный · 2е лицо | чындасың | чындасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чындасыз | чындасыздар |
| исходный · 1е лицо | чынданмын | чынданбыз |
| исходный · 2е лицо | чындансың | чындансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чындансыз | чындансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чыныраак |