Морфология › чыныгы
чыныгы
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чыныгы | чыныгылар |
| Родительный | чыныгынын | чыныгылардын |
| Дательный | чыныгыга | чыныгыларга |
| Винительный | чыныгыны | чыныгыларды |
| Местный | чыныгыда | чыныгыларда |
| Исходный | чыныгыдан | чыныгылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чыныгым | чыныгыларым |
| ты | чыныгың | чыныгыларың |
| Вы | чыныгыңыз | чыныгыларыңыз |
| он, она | чыныгысы | чыныгылары |
| мы | чыныгыбыз | чыныгыларыбыз |
| вы | чыныгыңар | чыныгыларыңар |
| Вы (мн.) | чыныгыңыздар | чыныгыларыңыздар |
| они | чыныгысы | чыныгылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чыныгыныкы | чыныгылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыныгым | чыныгың | чыныгыңыз | чыныгысы | чыныгыбыз | чыныгыңар | чыныгыңыздар | чыныгысы |
| Родительный | чыныгымдын / чыныгымын | чыныгыңдын / чыныгыңын | чыныгыңыздын | чыныгысынын | чыныгыбыздын | чыныгыңардын | чыныгыңыздардын | чыныгысынын |
| Дательный | чыныгыма | чыныгыңа | чыныгыңызга | чыныгысына | чыныгыбызга | чыныгыңарга | чыныгыңыздарга | чыныгысына |
| Винительный | чыныгымды / чыныгымы | чыныгыңды / чыныгыңы | чыныгыңызды | чыныгысын | чыныгыбызды | чыныгыңарды | чыныгыңыздарды | чыныгысын |
| Местный | чыныгымда | чыныгыңда | чыныгыңызда | чыныгысында | чыныгыбызда | чыныгыңарда | чыныгыңыздарда | чыныгысында |
| Исходный | чыныгымдан / чыныгыман | чыныгыңдан / чыныгыңан | чыныгыңыздан | чыныгысынан | чыныгыбыздан | чыныгыңардан | чыныгыңыздардан | чыныгысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыныгыларым | чыныгыларың | чыныгыларыңыз | чыныгылары | чыныгыларыбыз | чыныгыларыңар | чыныгыларыңыздар | чыныгылары |
| Родительный | чыныгыларымдын / чыныгыларымын | чыныгыларыңдын / чыныгыларыңын | чыныгыларыңыздын | чыныгыларынын | чыныгыларыбыздын | чыныгыларыңардын | чыныгыларыңыздардын | чыныгыларынын |
| Дательный | чыныгыларыма | чыныгыларыңа | чыныгыларыңызга | чыныгыларына | чыныгыларыбызга | чыныгыларыңарга | чыныгыларыңыздарга | чыныгыларына |
| Винительный | чыныгыларымды / чыныгыларымы | чыныгыларыңды / чыныгыларыңы | чыныгыларыңызды | чыныгыларын | чыныгыларыбызды | чыныгыларыңарды | чыныгыларыңыздарды | чыныгыларын |
| Местный | чыныгыларымда | чыныгыларыңда | чыныгыларыңызда | чыныгыларында | чыныгыларыбызда | чыныгыларыңарда | чыныгыларыңыздарда | чыныгыларында |
| Исходный | чыныгыларымдан / чыныгыларыман | чыныгыларыңдан / чыныгыларыңан | чыныгыларыңыздан | чыныгыларынан | чыныгыларыбыздан | чыныгыларыңардан | чыныгыларыңыздардан | чыныгыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чыныгымын | чыныгыбыз |
| 2е лицо | чыныгысың | чыныгысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чыныгысыз | чыныгысыздар |
| местный · 1е лицо | чыныгыдамын | чыныгыдабыз |
| местный · 2е лицо | чыныгыдасың | чыныгыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чыныгыдасыз | чыныгыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чыныгыданмын | чыныгыданбыз |
| исходный · 2е лицо | чыныгыдансың | чыныгыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чыныгыдансыз | чыныгыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чыныгы | чыныгылар |
| Родительный | чыныгынын | чыныгылардын |
| Дательный | чыныгыга | чыныгыларга |
| Винительный | чыныгыны | чыныгыларды |
| Местный | чыныгыда | чыныгыларда |
| Исходный | чыныгыдан | чыныгылардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чыныгым | чыныгыларым |
| ты | чыныгың | чыныгыларың |
| Вы | чыныгыңыз | чыныгыларыңыз |
| он, она | чыныгысы | чыныгылары |
| мы | чыныгыбыз | чыныгыларыбыз |
| вы | чыныгыңар | чыныгыларыңар |
| Вы (мн.) | чыныгыңыздар | чыныгыларыңыздар |
| они | чыныгысы | чыныгылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чыныгыныкы | чыныгылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыныгым | чыныгың | чыныгыңыз | чыныгысы | чыныгыбыз | чыныгыңар | чыныгыңыздар | чыныгысы |
| Родительный | чыныгымдын / чыныгымын | чыныгыңдын / чыныгыңын | чыныгыңыздын | чыныгысынын | чыныгыбыздын | чыныгыңардын | чыныгыңыздардын | чыныгысынын |
| Дательный | чыныгыма | чыныгыңа | чыныгыңызга | чыныгысына | чыныгыбызга | чыныгыңарга | чыныгыңыздарга | чыныгысына |
| Винительный | чыныгымды / чыныгымы | чыныгыңды / чыныгыңы | чыныгыңызды | чыныгысын | чыныгыбызды | чыныгыңарды | чыныгыңыздарды | чыныгысын |
| Местный | чыныгымда | чыныгыңда | чыныгыңызда | чыныгысында | чыныгыбызда | чыныгыңарда | чыныгыңыздарда | чыныгысында |
| Исходный | чыныгымдан / чыныгыман | чыныгыңдан / чыныгыңан | чыныгыңыздан | чыныгысынан | чыныгыбыздан | чыныгыңардан | чыныгыңыздардан | чыныгысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыныгыларым | чыныгыларың | чыныгыларыңыз | чыныгылары | чыныгыларыбыз | чыныгыларыңар | чыныгыларыңыздар | чыныгылары |
| Родительный | чыныгыларымдын / чыныгыларымын | чыныгыларыңдын / чыныгыларыңын | чыныгыларыңыздын | чыныгыларынын | чыныгыларыбыздын | чыныгыларыңардын | чыныгыларыңыздардын | чыныгыларынын |
| Дательный | чыныгыларыма | чыныгыларыңа | чыныгыларыңызга | чыныгыларына | чыныгыларыбызга | чыныгыларыңарга | чыныгыларыңыздарга | чыныгыларына |
| Винительный | чыныгыларымды / чыныгыларымы | чыныгыларыңды / чыныгыларыңы | чыныгыларыңызды | чыныгыларын | чыныгыларыбызды | чыныгыларыңарды | чыныгыларыңыздарды | чыныгыларын |
| Местный | чыныгыларымда | чыныгыларыңда | чыныгыларыңызда | чыныгыларында | чыныгыларыбызда | чыныгыларыңарда | чыныгыларыңыздарда | чыныгыларында |
| Исходный | чыныгыларымдан / чыныгыларыман | чыныгыларыңдан / чыныгыларыңан | чыныгыларыңыздан | чыныгыларынан | чыныгыларыбыздан | чыныгыларыңардан | чыныгыларыңыздардан | чыныгыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чыныгымын | чыныгыбыз |
| 2е лицо | чыныгысың | чыныгысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чыныгысыз | чыныгысыздар |
| местный · 1е лицо | чыныгыдамын | чыныгыдабыз |
| местный · 2е лицо | чыныгыдасың | чыныгыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чыныгыдасыз | чыныгыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чыныгыданмын | чыныгыданбыз |
| исходный · 2е лицо | чыныгыдансың | чыныгыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чыныгыдансыз | чыныгыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чыныгыраак |