Морфология › чырай
чырай
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чырай | чырайлар |
| Родительный | чырайдын | чырайлардын |
| Дательный | чырайга | чырайларга |
| Винительный | чырайды | чырайларды |
| Местный | чырайда | чырайларда |
| Исходный | чырайдан | чырайлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чырайым | чырайларым |
| ты | чырайың | чырайларың |
| Вы | чырайыңыз | чырайларыңыз |
| он, она | чырайы | чырайлары |
| мы | чырайыбыз | чырайларыбыз |
| вы | чырайыңар | чырайларыңар |
| Вы (мн.) | чырайыңыздар | чырайларыңыздар |
| они | чырайы | чырайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чырайдыкы | чырайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чырайым | чырайың | чырайыңыз | чырайы | чырайыбыз | чырайыңар | чырайыңыздар | чырайы |
| Родительный | чырайымдын / чырайымын | чырайыңдын / чырайыңын | чырайыңыздын | чырайынын | чырайыбыздын | чырайыңардын | чырайыңыздардын | чырайынын |
| Дательный | чырайыма | чырайыңа | чырайыңызга | чырайына | чырайыбызга | чырайыңарга | чырайыңыздарга | чырайына |
| Винительный | чырайымды / чырайымы | чырайыңды / чырайыңы | чырайыңызды | чырайын | чырайыбызды | чырайыңарды | чырайыңыздарды | чырайын |
| Местный | чырайымда | чырайыңда | чырайыңызда | чырайында | чырайыбызда | чырайыңарда | чырайыңыздарда | чырайында |
| Исходный | чырайымдан / чырайыман | чырайыңдан / чырайыңан | чырайыңыздан | чырайынан | чырайыбыздан | чырайыңардан | чырайыңыздардан | чырайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чырайларым | чырайларың | чырайларыңыз | чырайлары | чырайларыбыз | чырайларыңар | чырайларыңыздар | чырайлары |
| Родительный | чырайларымдын / чырайларымын | чырайларыңдын / чырайларыңын | чырайларыңыздын | чырайларынын | чырайларыбыздын | чырайларыңардын | чырайларыңыздардын | чырайларынын |
| Дательный | чырайларыма | чырайларыңа | чырайларыңызга | чырайларына | чырайларыбызга | чырайларыңарга | чырайларыңыздарга | чырайларына |
| Винительный | чырайларымды / чырайларымы | чырайларыңды / чырайларыңы | чырайларыңызды | чырайларын | чырайларыбызды | чырайларыңарды | чырайларыңыздарды | чырайларын |
| Местный | чырайларымда | чырайларыңда | чырайларыңызда | чырайларында | чырайларыбызда | чырайларыңарда | чырайларыңыздарда | чырайларында |
| Исходный | чырайларымдан / чырайларыман | чырайларыңдан / чырайларыңан | чырайларыңыздан | чырайларынан | чырайларыбыздан | чырайларыңардан | чырайларыңыздардан | чырайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чыраймын | чырайбыз |
| 2е лицо | чырайсың | чырайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чырайсыз | чырайсыздар |
| местный · 1е лицо | чырайдамын | чырайдабыз |
| местный · 2е лицо | чырайдасың | чырайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чырайдасыз | чырайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чырайданмын | чырайданбыз |
| исходный · 2е лицо | чырайдансың | чырайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чырайдансыз | чырайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чырай | чырайлар |
| Родительный | чырайдын | чырайлардын |
| Дательный | чырайга | чырайларга |
| Винительный | чырайды | чырайларды |
| Местный | чырайда | чырайларда |
| Исходный | чырайдан | чырайлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чырайым | чырайларым |
| ты | чырайың | чырайларың |
| Вы | чырайыңыз | чырайларыңыз |
| он, она | чырайы | чырайлары |
| мы | чырайыбыз | чырайларыбыз |
| вы | чырайыңар | чырайларыңар |
| Вы (мн.) | чырайыңыздар | чырайларыңыздар |
| они | чырайы | чырайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чырайдыкы | чырайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чырайым | чырайың | чырайыңыз | чырайы | чырайыбыз | чырайыңар | чырайыңыздар | чырайы |
| Родительный | чырайымдын / чырайымын | чырайыңдын / чырайыңын | чырайыңыздын | чырайынын | чырайыбыздын | чырайыңардын | чырайыңыздардын | чырайынын |
| Дательный | чырайыма | чырайыңа | чырайыңызга | чырайына | чырайыбызга | чырайыңарга | чырайыңыздарга | чырайына |
| Винительный | чырайымды / чырайымы | чырайыңды / чырайыңы | чырайыңызды | чырайын | чырайыбызды | чырайыңарды | чырайыңыздарды | чырайын |
| Местный | чырайымда | чырайыңда | чырайыңызда | чырайында | чырайыбызда | чырайыңарда | чырайыңыздарда | чырайында |
| Исходный | чырайымдан / чырайыман | чырайыңдан / чырайыңан | чырайыңыздан | чырайынан | чырайыбыздан | чырайыңардан | чырайыңыздардан | чырайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чырайларым | чырайларың | чырайларыңыз | чырайлары | чырайларыбыз | чырайларыңар | чырайларыңыздар | чырайлары |
| Родительный | чырайларымдын / чырайларымын | чырайларыңдын / чырайларыңын | чырайларыңыздын | чырайларынын | чырайларыбыздын | чырайларыңардын | чырайларыңыздардын | чырайларынын |
| Дательный | чырайларыма | чырайларыңа | чырайларыңызга | чырайларына | чырайларыбызга | чырайларыңарга | чырайларыңыздарга | чырайларына |
| Винительный | чырайларымды / чырайларымы | чырайларыңды / чырайларыңы | чырайларыңызды | чырайларын | чырайларыбызды | чырайларыңарды | чырайларыңыздарды | чырайларын |
| Местный | чырайларымда | чырайларыңда | чырайларыңызда | чырайларында | чырайларыбызда | чырайларыңарда | чырайларыңыздарда | чырайларында |
| Исходный | чырайларымдан / чырайларыман | чырайларыңдан / чырайларыңан | чырайларыңыздан | чырайларынан | чырайларыбыздан | чырайларыңардан | чырайларыңыздардан | чырайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чыраймын | чырайбыз |
| 2е лицо | чырайсың | чырайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чырайсыз | чырайсыздар |
| местный · 1е лицо | чырайдамын | чырайдабыз |
| местный · 2е лицо | чырайдасың | чырайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чырайдасыз | чырайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чырайданмын | чырайданбыз |
| исходный · 2е лицо | чырайдансың | чырайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чырайдансыз | чырайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чырайыраак |