Морфология › чыт
чыт
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чыт | чыттар |
| Родительный | чыттын | чыттардын |
| Дательный | чытка | чыттарга |
| Винительный | чытты | чыттарды |
| Местный | чытта | чыттарда |
| Исходный | чыттан | чыттардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чытым | чыттарым |
| ты | чытың | чыттарың |
| Вы | чытыңыз | чыттарыңыз |
| он, она | чыты | чыттары |
| мы | чытыбыз | чыттарыбыз |
| вы | чытыңар | чыттарыңар |
| Вы (мн.) | чытыңыздар | чыттарыңыздар |
| они | чыты | чыттары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чыттыкы | чыттардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чытым | чытың | чытыңыз | чыты | чытыбыз | чытыңар | чытыңыздар | чыты |
| Родительный | чытымдын / чытымын | чытыңдын / чытыңын | чытыңыздын | чытынын | чытыбыздын | чытыңардын | чытыңыздардын | чытынын |
| Дательный | чытыма | чытыңа | чытыңызга | чытына | чытыбызга | чытыңарга | чытыңыздарга | чытына |
| Винительный | чытымды / чытымы | чытыңды / чытыңы | чытыңызды | чытын | чытыбызды | чытыңарды | чытыңыздарды | чытын |
| Местный | чытымда | чытыңда | чытыңызда | чытында | чытыбызда | чытыңарда | чытыңыздарда | чытында |
| Исходный | чытымдан / чытыман | чытыңдан / чытыңан | чытыңыздан | чытынан | чытыбыздан | чытыңардан | чытыңыздардан | чытынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыттарым | чыттарың | чыттарыңыз | чыттары | чыттарыбыз | чыттарыңар | чыттарыңыздар | чыттары |
| Родительный | чыттарымдын / чыттарымын | чыттарыңдын / чыттарыңын | чыттарыңыздын | чыттарынын | чыттарыбыздын | чыттарыңардын | чыттарыңыздардын | чыттарынын |
| Дательный | чыттарыма | чыттарыңа | чыттарыңызга | чыттарына | чыттарыбызга | чыттарыңарга | чыттарыңыздарга | чыттарына |
| Винительный | чыттарымды / чыттарымы | чыттарыңды / чыттарыңы | чыттарыңызды | чыттарын | чыттарыбызды | чыттарыңарды | чыттарыңыздарды | чыттарын |
| Местный | чыттарымда | чыттарыңда | чыттарыңызда | чыттарында | чыттарыбызда | чыттарыңарда | чыттарыңыздарда | чыттарында |
| Исходный | чыттарымдан / чыттарыман | чыттарыңдан / чыттарыңан | чыттарыңыздан | чыттарынан | чыттарыбыздан | чыттарыңардан | чыттарыңыздардан | чыттарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чытмын | чытпыз |
| 2е лицо | чытсың | чытсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чытсыз | чытсыздар |
| местный · 1е лицо | чыттамын | чыттабыз |
| местный · 2е лицо | чыттасың | чыттасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чыттасыз | чыттасыздар |
| исходный · 1е лицо | чыттанмын | чыттанбыз |
| исходный · 2е лицо | чыттансың | чыттансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чыттансыз | чыттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чыт | чыттар |
| Родительный | чыттын | чыттардын |
| Дательный | чытка | чыттарга |
| Винительный | чытты | чыттарды |
| Местный | чытта | чыттарда |
| Исходный | чыттан | чыттардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чытым | чыттарым |
| ты | чытың | чыттарың |
| Вы | чытыңыз | чыттарыңыз |
| он, она | чыты | чыттары |
| мы | чытыбыз | чыттарыбыз |
| вы | чытыңар | чыттарыңар |
| Вы (мн.) | чытыңыздар | чыттарыңыздар |
| они | чыты | чыттары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чыттыкы | чыттардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чытым | чытың | чытыңыз | чыты | чытыбыз | чытыңар | чытыңыздар | чыты |
| Родительный | чытымдын / чытымын | чытыңдын / чытыңын | чытыңыздын | чытынын | чытыбыздын | чытыңардын | чытыңыздардын | чытынын |
| Дательный | чытыма | чытыңа | чытыңызга | чытына | чытыбызга | чытыңарга | чытыңыздарга | чытына |
| Винительный | чытымды / чытымы | чытыңды / чытыңы | чытыңызды | чытын | чытыбызды | чытыңарды | чытыңыздарды | чытын |
| Местный | чытымда | чытыңда | чытыңызда | чытында | чытыбызда | чытыңарда | чытыңыздарда | чытында |
| Исходный | чытымдан / чытыман | чытыңдан / чытыңан | чытыңыздан | чытынан | чытыбыздан | чытыңардан | чытыңыздардан | чытынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыттарым | чыттарың | чыттарыңыз | чыттары | чыттарыбыз | чыттарыңар | чыттарыңыздар | чыттары |
| Родительный | чыттарымдын / чыттарымын | чыттарыңдын / чыттарыңын | чыттарыңыздын | чыттарынын | чыттарыбыздын | чыттарыңардын | чыттарыңыздардын | чыттарынын |
| Дательный | чыттарыма | чыттарыңа | чыттарыңызга | чыттарына | чыттарыбызга | чыттарыңарга | чыттарыңыздарга | чыттарына |
| Винительный | чыттарымды / чыттарымы | чыттарыңды / чыттарыңы | чыттарыңызды | чыттарын | чыттарыбызды | чыттарыңарды | чыттарыңыздарды | чыттарын |
| Местный | чыттарымда | чыттарыңда | чыттарыңызда | чыттарында | чыттарыбызда | чыттарыңарда | чыттарыңыздарда | чыттарында |
| Исходный | чыттарымдан / чыттарыман | чыттарыңдан / чыттарыңан | чыттарыңыздан | чыттарынан | чыттарыбыздан | чыттарыңардан | чыттарыңыздардан | чыттарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чытмын | чытпыз |
| 2е лицо | чытсың | чытсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чытсыз | чытсыздар |
| местный · 1е лицо | чыттамын | чыттабыз |
| местный · 2е лицо | чыттасың | чыттасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чыттасыз | чыттасыздар |
| исходный · 1е лицо | чыттанмын | чыттанбыз |
| исходный · 2е лицо | чыттансың | чыттансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чыттансыз | чыттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чытыраак |